Interpelacja w sprawie pensum nauczycieli zajęć praktycznych

Interpelacja w sprawie pensum nauczycieli zajęć praktycznych Interpelacja nr 3843 do ministra edukacji w sprawie pensum nauczycieli zajęć praktycznych Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka Data wpływu: 11-07-2024 Biłgoraj, 9.07.2024 r. Szanowna Pani Minister, zdaniem nauczycieli pensum nauczycieli zajęć praktycznych (20 godzin) jest małe w stosunku do pensum nauczycieli przedmiotów teoretycznych zawodowych (18 godzin). Na przedmiotach teoretycznych, przy założeniu 20 godzin tygodniowo (5 dni po 4 godziny), w ciągu dnia do nauczyciela przychodzą cztery klasy po 25 osób. Czyli łącznie dziennie daje to 100 osób. Po lekcjach każdemu uczniowi nauczyciel poświęci średnio trzy minuty (np. sprawdzanie zeszytów, sprawdzanie prac klasowych itp.) łącznie jest to 300 minut czyli 5 godzin dziennie. Natomiast na zajęcia praktyczne (również 4 godziny dziennie), przychodzi grupa 10 osób i tylko z tą grupą pracuje nauczyciel. Niech nauczyciel poświęci każdemu uczniowi 3 minuty, będzie to tylko 30 minut. Jest to duża dysproporcja poświęconego czasu w ramach 40 godzinnego tygodnia pracy nauczyciela. Reasumując pensum nauczycieli zajęć praktycznych powinno być o wiele większe, np. 30 godzin tygodniowo. Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając w ramach wykonywania mandatu posła na Sejm RP, kieruję niniejszą interpelację oraz zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy istnieje możliwość zwiększenia ustawowego pensum do 30 godzin tygodniowo? 2. Czy planowane jest wprowadzenie rozwiązań przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w celu przeciwdziałania skutkom tak dużej dysproporcji w pensum?

Odpowiedź na interpelację w sprawie pensum nauczycieli zajęć praktycznych Odpowiedź na interpelację nr 3843 w sprawie pensum nauczycieli zajęć praktycznych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 30-07-2024 Szanowny Panie Marszałku, przekazuję wyjaśnienia dotyczące pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu. Czas pracy nauczycieli jest określony w art. 42 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986). Stosownie do art. 42 ust. 1 i 2 tej ustawy, czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekroczyć 40 godzin na tydzień. W ramach tego czasu oraz ustalonego wynagrodzenia nauczyciel obowiązany jest do realizacji: zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami alb na ich rzecz, w wymiarze określonym w ust. 3 lub ustalonym na podstawie ust. 4a albo ust. 7; innych zajęć i czynności wynikających z zdań statutowych szkoły, w tym zajęć opiekuńczych i wychowawczych uwzględniających potrzeby i zainteresowania uczniów; zajęć i czynności związanych z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym. Zgodnie z art. 42 ust. 3 lp. 3 ww. ustawy, tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć (tzw. pensum) nauczycieli przedmiotów z zakresu kształcenia ogólnego i teoretycznych przedmiotów zawodowych w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe, w tym w szkołach specjalnych i szkolenia rzemieślniczego w okręgowych ośrodkach wychowawczych, schroniskach dla nieletnich oraz zakładach poprawczych, przedmiotów teoretycznych na kwalifikacyjnych kursach zawodowych wynosi 18 godzin tygodniowo. Jednocześnie na mocy art. 42 ust. 7 pkt 3 lit. d ustawy – Karta Nauczyciela, organ prowadzący szkołę lub placówkę określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć: nauczycieli praktycznej nauki zawodu we wszystkich typach szkół i na kwalifikacyjnych kursach zawodowych, z tym że wymiar ten nie może przekraczać 20 godzin. Ponadto, w myśl art. 42 ust. 5c ustawy – Karta Nauczyciela, nauczycielom realizującym w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin zajęć tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć ustala się jako iloraz łącznej liczby realizowanych godzin i sumy części etatów realizowanych w ramach poszczególnych tygodniowych wymiarów godzin zajęć, przy czym wynik zaokrągla się do pełnych godzin w ten sposób, że czas zajęć do pół godziny pomija się, a powyżej pół godziny liczy się za pełną godzinę. Godziny wyliczone ponad ten wymiar stanowią godziny ponadwymiarowe. Odnosząc się do kształcenia zawodowego uprzejmie wyjaśniam, że w każdym zawodzie realizowana jest praktyczna nauka zawodu, niezależnie od tego, czy jest to zawód nauczany na poziomie branżowej szkoły I stopnia, czy też na poziomie technika. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych planów nauczania [1] obowiązkowe zajęcia edukacyjne z zakresu kształcenia w zawodzie ustala dyrektor szkoły, który również dokonuje podziału godzin na przedmioty zawodowe teoretyczne i przedmioty zawodowe realizowane w formie zajęć praktycznych, przy czym w branżowej szkole I stopnia wymiar godzin przeznaczonych na zajęcia organizowane w formie zajęć praktycznych nie może być niższy niż 60% godzin przewidzianych na kształcenie zawodowe, natomiast w technikum, branżowej szkole II stopnia oraz szkole policealnej – nie może być niższy niż 50% godzin przewidzianych na kształcenie zawodowe. Należy przy tym zauważyć, że praktyczna nauka zawodu, która we wszystkich typach szkół prowadzących kształcenie zawodowe organizowana jest w formie zajęć praktycznych (w technikum, branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej – także w formie praktyk zawodowych) [2] , może odbywać się m.in. w pracowniach szkolnych [3] . Zakres wiadomości i umiejętności nabywanych przez uczniów na zajęciach realizowanych w formie zajęć praktycznych oraz wymiar godzin tych zajęć określa program nauczania danego zawodu dopuszczony do użytku w danej szkole przez dyrektora szkoły. Wymiar pensum dydaktycznego obowiązującego nauczyciela w kształceniu zawodowym, bez względu na zawód, w jakim szkoła prowadzi kształcenie, zależy od tego, czy zajmowane przez niego stanowisko zostało zakwalifikowane przez dyrektora szkoły – zgodnie z realizowanym w danej szkole programem nauczania zawodu – jako stanowisko „nauczyciel przedmiotów teoretycznych” (pensum 18-godzinne), czy „nauczyciel praktycznej nauki zawodu” (pensum określone przez organ prowadzący, ale nie wyższe niż 20-godzin), czy też nauczyciel realizujący w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk: nauczyciel przedmiotów teoretycznych oraz nauczyciel praktycznej nauki zawodu (pensum określa się zgodnie z art. art. 42 ust. 5c ustawy – Karta Nauczyciela). Nie można zgodzić się z opinią, że nauczyciele praktycznej nauki zawodu są mniej obciążeni obowiązkami wynikającymi z organizacji i realizacji procesu dydaktycznego, niż nauczyciele teoretycznych przedmiotów zawodowych. W technikum, branżowej szkole I stopnia, branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej podział na grupy jest obowiązkowy m.in. na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego, dla których z treści programu nauczania zawodu wynika konieczność prowadzenia ćwiczeń, w tym laboratoryjnych – w oddziałach liczących więcej niż 30 uczniów. W przypadku kształcenia zawodowego realizowanego na podstawie modułowego programu nauczania zawodu, podział na grupy następuje zgodnie z wymogami określonymi w tym programie [4] . W świetle powyższego, nie każde obowiązkowe zajęcia edukacyjne realizowane w formie zajęć praktycznych odbywają się dla grup obejmujących 10. uczniów. Podział na grupy może wynikać na przykład ze specyfiki zawodu, wyposażenia szkoły do realizacji kształcenia zawodowego albo z konieczności zapewnienia uczniom bezpieczeństwa przy obsłudze różnych maszyn i urządzeń. Przypominam ponadto, że zarządzeniem Ministra Edukacji z dnia 26 kwietnia 2024 r. (Dz. Urz. ME z 2024 r. poz. 32) został powołany Zespół do spraw pragmatyki zawodowej nauczycieli jako organ pomocniczy Ministra Edukacji, którego zadaniem jest przygotowanie propozycji rozwiązań w zakresie pragmatyki zawodowej nauczycieli, które wymagają pogłębionej systemowej analizy. Ewentualne zmiany powinny być spójne z aktualnymi potrzebami systemu oświaty. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2024 r. poz. 80). [2] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. poz. 391). [3] Art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.). [4] § 7 ust. 1 pkt 4-6 rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2024 r. poz. 80)