Interpelacja w sprawie propozycji zmian i rozwiązań dotyczących GOPR-u

Interpelacja w sprawie propozycji zmian i rozwiązań dotyczących GOPR-u Interpelacja nr 3805 do ministra spraw wewnętrznych i administracji, koordynatora służb specjalnych w sprawie propozycji zmian i rozwiązań dotyczących GOPR-u Zgłaszający: Monika Wielichowska Data wpływu: 09-07-2024 Szanowny Panie Ministrze, do mojego biura poselskiego zwrócili się ratownicy GOPR, którzy przedstawili kilka z podstawowych zagadnień, nad których rozwiązaniem w najbliższym czasie zamierzają pracować. Jak informują przedstawiciele GOPR, konsekwentnie na przestrzeni lat wzrasta liczba osób odwiedzających polskie góry oraz liczba występujących zdarzeń ratowniczych. Utrzymanie odpowiedniej gotowości służby górskiej oraz zapewnienie możliwie krótkiego czasu do udzielenia pierwszej pomocy wymaga zaangażowania kadry pełniącej dyżury w sposób zawodowy. Brak podjęcia działań zmierzających do zwiększenia zatrudnienia może powodować trudności w zapewnieniu szybkiej pomocy w sytuacji równolegle występujących zdarzeń górskich. Ponadto goprowcy zauważają, że ze względu na nieprecyzyjność zapisów ustawowych niektóre parki narodowe z pobieranych opłat nie odprowadzają środków na ratownictwo górskie. W obecnym brzmieniu art. 17 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich parki narodowe są zobowiązane odprowadzać środki wyłącznie od opłat za wstęp do parku narodowego. W sensie formalnym Parki Narodowe: Ojcowski, Pieniński i Gór Stołowych nie pobierają opłat za wstęp, a za udostępnienie tras turystycznych. Powyższe powoduje, iż nie istnieje podstawa prawna pozwalająca na odprowadzenie ww. środków w myśl art. 17 ust. 4 ustawy. Biorąc pod uwagę koncentrację ruchu turystycznego na terenie ww. parków narodowych oraz notowaną corocznie liczbę działań ratowniczych, ratownicy GOPR nie widzą uzasadnienia dla braku obowiązku odprowadzania środków w opisanym przypadku. W ocenie goprowców funkcjonowanie parlamentarnego zespołu ds. ratownictwa górskiego w sposób zdecydowany mogłoby pomóc w rozwiązywaniu różnego rodzaju problemów natury prawnolegislacyjnej, z którymi ratownicy spotykają się w codziennym funkcjonowaniu organizacji. Wspomniana sprawa opłat z parków narodowych czy włączenia w sieć teleinformatyczną OST112 stanowią tylko pojedyncze zagadnienia, jakie mogłyby być adresowane w ramach zespołu. Możliwość cyklicznego spotykania się i rozmowy z przedstawicielami parlamentu stanowiłyby również platformę do systematycznego przybliżania problematyki ratownictwa górskiego. Obecnie wymiana informacji między CPR a GOPR odbywa się wyłącznie w drodze zgłoszeń telefonicznych. Ze względu na brak przyłączenia GOPR do struktury sieci teleinformatycznej OST112 CPR nie ma możliwości przekazania tzw. formatki zdarzenia (zbiór informacji zawierających podstawowe informacje dotyczące zgłoszenia). Ta sytuacja komplikuje wymianę informacji między CPR a dyspozytornią GOPR, ograniczając możliwość szybkiego i pewnego przekazania informacji np. między innymi danych geolokalizacyjnych. Ponadto niejednokrotnie zdarza się, że w pierwszej kolejności operatorzy CPR (niezaznajomieni ze specyfiką wypadków górskich) w pierwszej kolejności kierują zgłoszenia do jednostek straży pożarnej, a do GOPR zgłoszenia trafiają w sposób wtórny. Ratownicy GOPR niezmiennie zabiegają także o wzrost uposażenia pracowników etatowych GOPR. Ze względu na średnią wieku zatrudnienia oraz wysoką profesjonalizację ratowników wysokość wynagrodzenia jest istotnym kryterium decyzyjnym pracowników. Podejmując działania na rzecz wzrostu poziomu wynagrodzeń (pracownicy GOPR nie zostali objęci podwyżką wynagrodzeń na przełomie 2023/2024 roku), ratownicy chcą zapewnić utrzymanie atrakcyjności zatrudnienia w GOPR i przeciwdziałać odpływowi wykwalifikowanego personelu do innych podmiotów. Porównawczo np. z ratownictwem medycznym, gdzie przy uwzględnieniu ostatnich podwyżek pensja minimalna wynosi ~ 6726 złotych brutto, w GOPR pensja średnia (z uwzględnieniem kadry zarządzającej oraz instruktorskiej) jest na analogicznym poziomie, przy czym najniższe wynagrodzenia mieszczą się w przedziale 4200 – 5700 złotych brutto. Panie Ministrze , czy i w jakim wymiarze resort rozpatrzy przedstawione propozycje zmian dotyczących GOPR? Z wyrazami szacunku Monika Wielichowska Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie propozycji zmian i rozwiązań dotyczących GOPR-u Odpowiedź na interpelację nr 3805 w sprawie propozycji zmian i rozwiązań dotyczących GOPR-u Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 26-07-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 3805 Pani Poseł Moniki Wielichowskiej w sprawie propozycji zmian i rozwiązań dotyczących GOPR-u , uprzejmie informuję co następuje. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) dostrzega wzrost liczby osób korzystających z terenów górskich, a co za tym idzie zwiększającą się liczbę działań ratowniczych. Odzwierciedleniem powyższego jest systematyczny wzrost dotacji przekazywanych przez MSWiA na ratownictwo górskie. Przykładowo, kwota dotacji przekazana Górskiemu Ochotniczemu Pogotowiu Ratunkowemu (GOPR) w 2015 r. wyniosła 7.521.000 zł, w 2022 r.– 13.631.894 zł, natomiast w 2024 r. - 22.993.360 zł (w tym 19.950.000 zł na działalność bieżącą i 3.043.360 zł na dokończenie budowy stacji w Karłowie). Jednocześnie MSWiA docenia pracę ratowników górskich zatrudnionych na etat. W tym miejscu pragnę wskazać, że kwota dotacji przeznaczonej na płace wzrasta od wielu lat rokrocznie. Również w tym roku, od 1 września, są planowane 20% podwyżki dla ratowników zatrudnionych na etat. Niemniej warto zauważyć, że GOPR nie jest jednostką budżetową, a niezależnym stowarzyszeniem i działalność ratowniczą realizuje nie tylko w oparciu o ratowników etatowych, ale również ratowników-ochotników, którzy są w takim samym stopniu wyszkoleni i wyposażeni w sprzęt i ekwipunek. Należy wskazać, że poruszone w wystąpieniu Pani Poseł zagadnienie pobierania przez niektóre parki narodowe opłat jedynie za udostępnienie trasy turystycznej, a nie za wstęp do parku, jest znane Ministrowi SWiA. Jakkolwiek Minister SWiA przychyla się do stanowiska GOPR w tym obszarze, podkreślenia wymaga fakt, że przedmiotowa materia pozostaje wyłącznie w zakresie właściwości Ministra Klimatu i Środowiska. Odnosząc się natomiast do poruszonej w wystąpieniu kwestii współpracy GOPR z centrami powiadamiania ratunkowego, należy podkreślić, że od stycznia 2024 r. obowiązują zmienione procedury obsługi zgłoszeń alarmowych, opracowane w MSWiA i skonsultowane m.in. z GOPR i Tatrzańskim Ochotniczym Pogotowiem Ratunkowym (TOPR). Powyższe procedury w całości uwzględniają postulaty ww. organizacji odnośnie do sposobu zgłoszeń alarmowych pochodzących z terenów górskich. Z kolei wymiana danych w drodze elektronicznej, tj. za pośrednictwem tzw. formatki, wymaga od GOPR i TOPR zapewnienia systemu teleinformatycznego zdolnego do podłączenia do sieci OST 112. Wskazane podmioty, jako niezależne stowarzyszenia zadeklarowały, że będą tworzyły takie systemy. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji