Interpelacja w sprawie procesu dalszego odtwarzania i funkcjonowania posterunków Policji, masowo likwidowanych w latach 2008-2015

Interpelacja w sprawie procesu dalszego odtwarzania i funkcjonowania posterunków Policji, masowo likwidowanych w latach 2008-2015 Interpelacja nr 3722 do ministra spraw wewnętrznych i administracji, koordynatora służb specjalnych w sprawie procesu dalszego odtwarzania i funkcjonowania posterunków Policji, masowo likwidowanych w latach 2008-2015 Zgłaszający: Jarosław Zieliński Data wpływu: 11-07-2024 Warszawa, 10 lipca 2024 roku W okresie rządów koalicji PO-PSL w latach 2008-2015 masowo były likwidowane posterunki Policji w mniejszych miejscowościach, co stanowiło jeden z elementów pozbawiania Polski lokalnej instytucji publicznych służących mieszkańcom w ważnych aspektach codziennego życia społecznego (oprócz posterunków Policji likwidowano także m.in. szkoły, ośrodki kultury, placówki Poczty Polskiej, połączenia autobusowe i kolejowe). Wzbudzało to uzasadnioną krytykę, sprzeciw i protesty samorządowców i obywateli. Najwyższa Izba Kontroli, która przeprowadziła, co jest charakterystyczne, kontrolę obejmującą proces odtwarzania, a nie likwidacji posterunków Policji, przywołała statystyki: za rządów PO-PSL w latach 2008-2015 zlikwidowano 418 posterunków z liczby 815 posterunków funkcjonujących na terenie kraju. Jednym z elementów programu Prawa i Sprawiedliwości, któremu Polacy udzielili swojego poparcia w wyborach parlamentarnych 2015 roku, było bezpieczeństwo państwa i obywateli, w tym m.in. przywracanie zlikwidowanych wcześniej posterunków Policji. Proces ten po utworzeniu rządu Prawa i Sprawiedliwości był poprzedzony licznymi konsultacjami społecznymi, a decyzje o odtwarzaniu i tworzeniu nowych posterunków Policji były podejmowane w porozumieniu i we współpracy z samorządami (często na ich wniosek), które partycypowały w ich reaktywacji przez udział w kosztach przystosowania i remontów przeznaczonych dla nich budynków czy przekazywanie gruntów pod budowę nowych obiektów dla potrzeb posterunków. W przywołanej wyżej kontroli NIK stwierdza, że w okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości w latach 2016-2023 odtworzone zostały 162 posterunki, a kolejnych 128 zaplanowano do reaktywacji. W kontekście wyników kontroli NIK i toczonej w ostatnim okresie dyskusji na temat funkcjonowania posterunków Policji warto przypomnieć, że: - realizowana przez rząd PO-PSL koncepcja „Policji na telefon“, w ramach której likwidowano posterunki Policji, nie sprawdziła się, wydłużała czas reakcji na zdarzenia i osłabiała funkcje prewencyjne tej formacji, była wygodna tylko dla komendantów wyższych struktur Policji, - etaty policyjne z likwidowanych posterunków były przesuwane do komend powiatowych i wojewódzkich, przy odtwarzaniu i tworzeniu nowych posterunków miał miejsce proces odwrotny – następowała decentralizacja podziału etatów – posterunkom przydzielane były także etaty uzyskane w wyniku redukcji zatrudnienia w Komendzie Głównej oraz ze zwiększanego w tym czasie limitu etatowego Policji, - rząd Prawa i Sprawiedliwości realizował zasadę „Policja blisko ludzi i dla ludzi“ (uczciwych), poczucie bezpieczeństwa w miejscu zamieszkania i w najbliższej okolicy sięgało wówczas nawet 96%, a po czterech latach rządów PiS, kiedy jako sekretarz stanu w MSWiA nadzorowałem tę formację, działalność Policji cieszyła się najwyższą oceną społeczną od początku swojego funkcjonowania (od 1990 roku), sięgającą 75-80%. Potwierdza to sekretarz stanu w MSWiA w obecnym rządzie premiera Donalda Tuska Czesław Mroczek w swoim piśmie (znak BMP.0717.6.10.2024) skierowanym do przewodniczącej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych Sejmu RP pani Marii Małgorzaty Janyski w związku z zadanym przeze mnie pytaniem na posiedzeniu komisji w dniu 9 kwietnia 2024 roku, w którym powołuje się na „Komunikat z badania Oceny instytucji publicznych“, - liczba przestępstw w tym okresie we wszystkich kategoriach spadała. Dotyczyło to również kategorii tzw. 7 przestępstw pospolitych, które są bardzo dokuczliwe w codziennym życiu mieszkańców, - wpływ na to miała cała polityka bezpieczeństwa realizowana przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, w tym kształtowanie prawa karnego, wzmocnienie statusu i prestiżu służb mundurowych, program modernizacji Policji i innych służb podległych i nadzorowanych przez ministra spraw wewnętrznych i administracji, wprowadzona i promowana wśród społeczeństwa Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa, priorytetowe traktowanie prewencyjnych funkcji Policji, zwiększenie roli dzielnicowych i właśnie reaktywowanie i przywracanie posterunków Policji w mniejszych miejscowościach, - wobec łącznego oddziaływania tych czynników na stan przestępczości, poprawę bezpieczeństwa i jego poczucie wśród obywateli zarzut NIK dotyczący braku wykazania na to wpływu reaktywowanych posterunków świadczyć może o braku obiektywizmu najwyższego organu kontroli i budzić podejrzenia, że kontrola została przeprowadzona ze z góry przyjętą tezą, - co ciekawe, Najwyższa Izba Kontroli zarzuca, że przy odtwarzaniu posterunków Policji brakowało „obiektywnych kryteriów odwołujących się do stanu bezpieczeństwa oraz skuteczności działania terenowych jednostek Policji“, a tego zarzutu nie formułuje wobec tych, którzy w poprzednim okresie – wzbudzając lęk uczciwych ludzi i ku zadowoleniu przestępców – posterunki te masowo i bez jakichkolwiek kryteriów likwidowali. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 1996 nr 73 poz. 350 z późn. zm.), uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jaki jest stosunek obecnego rządu i ministra spraw wewnętrznych i administracji do społecznie oczekiwanego dalszego przywracania posterunków Policji? 2. Czy MSWiA zamierza kontynuować ten proces, zaplanowany przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, z wykorzystaniem m.in. środków finansowych na ten cel z realizowanego obecnie Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa na lata 2022-2025? 3. Czy rozpoczęte w czasie rządów Prawa i Sprawiedliwości inwestycje związane z przygotowaniem obiektów dla odtwarzanych czy nowo tworzonych posterunków Policji będą kontynuowane i kończone? Proszę o wykaz tych obiektów. 4. Czy wyniki kontroli Najwyższej Izby Kontroli, niestety nacechowane brakiem obiektywizmu, nie staną się pretekstem do powrotu pod rządami koalicji 13 grudnia premiera Donalda Tuska do nieodpowiedzialnej i szkodliwej praktyki ponownej likwidacji posterunków Policji? Z wyrazami szacunku Jarosław Zieliński

Odpowiedź na interpelację w sprawie procesu dalszego odtwarzania i funkcjonowania posterunków Policji, masowo likwidowanych w latach 2008-2015 Odpowiedź na interpelację nr 3722 w sprawie procesu dalszego odtwarzania i funkcjonowania posterunków Policji, masowo likwidowanych w latach 2008-2015 Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański Warszawa, 12-08-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 3722 Pana Posła Jarosława Zielińskiego w sprawie procesu dalszego odtwarzania i funkcjonowania posterunków Policji, masowo likwidowanych w latach 2008-2015 , w oparciu o stanowisko Komendy Głównej Policji (KGP), uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na wstępie pragnę zaznaczyć, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) na bieżąco pozyskuje z Policji informacje o procesie reaktywacji posterunków Policji. Należy zauważyć, że w aktualnym stanie prawnym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie posiada kompetencji w zakresie tworzenia, likwidacji lub przekształcania komórek organizacyjnych Policji, jakimi są posterunki Policji. Zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [1] komendant powiatowy (miejski) Policji może tworzyć posterunki Policji na zasadach określonych przez Komendanta Głównego Policji. Posterunki Policji są tworzone w celu usprawnienia realizacji podstawowych zadań Policji na terenach gmin wiejskich i miejskich pozbawionych siedzib komisariatów Policji. Intencją tworzenia ww. komórek organizacyjnych jest zapewnienie mieszkańcom ze wskazanych terenów możliwości sygnalizowania lub zgłaszania Policji o zdarzeniach i sytuacjach zagrażających bezpieczeństwu ludzi i mienia, a także bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu oraz stworzenie warunków umożliwiających szybszą reakcję Policji na sygnały i zgłoszenia ze strony mieszkańców. W tym miejscu wymaga podkreślenia fakt, że poprawa poziomu poczucia bezpieczeństwa obywateli jest jednym z najważniejszych priorytetów MSWiA. Osiągnięcie powyższego celu wymaga efektywnego wykorzystywania sił i środków policyjnych oraz racjonalnego wydatkowania środków publicznych. Priorytetem w omawianym obszarze powinna być optymalizacja struktury komórek i jednostek organizacyjnych Policji, uwzględniająca ich efektywność oraz potrzeby lokalnej społeczności. Każdy przypadek dotyczący zgłoszonych potrzeb związanych z utworzeniem posterunku Policji jest szczegółowo weryfikowany pod kątem celowości podejmowanych działań, a proces związany z kontynuacją rozpoczętych inwestycji jest na bieżąco monitorowany. Informuję ponadto, że w procesie reaktywacji posterunków Policji w latach 2016-2023 oraz w okresie styczeń-lipiec 2024 r. odtworzono (utworzono) 193 lokalizacje. W 2024 r. zostało odtworzonych (utworzonych) 6 lokalizacji, tj.: Posterunek Policji w Rudnikach (KWP [2] w Opolu), Posterunek Policji w Brojcach (KWP w Szczecinie), Posterunek Policji w Laskowicach (KWP w Bydgoszczy), Posterunek Policji w Niedrzwicy Dużej (KWP w Lublinie), Posterunek Policji w Żórawinie (KWP we Wrocławiu) Posterunek Policji w Gromadce (KWP we Wrocławiu) [3] . Odnośnie do pytania dotyczącego realizacji wniosków pokontrolnych Najwyższej Izby Kontroli, uprzejmie informuję, że w KGP został powołany zespół do opracowania i uzgodnienia projektu wytycznych w sprawie zasad tworzenia, organizacji i funkcjonowania posterunku Policji. Zadaniem ww. zespołu jest opracowanie kryteriów analizy funkcjonowania odtworzonych albo utworzonych w latach 2016-2023 posterunków Policji, a następnie opracowanie projektu wytycznych. W ramach prac zespołu zostały wyodrębnione czynniki mające wpływ na stan bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie funkcjonowania posterunku Policji, które należy uwzględnić podczas analizy dokonywanej na rzecz oceny funkcjonujących posterunków Policji, odtworzonych (utworzonych) w latach 2016-2023. Pragnę również nadmienić, że tematyka poruszona w przedmiotowej interpelacji była także omawiana podczas posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych 22 maja 2024 r. Pan Czesław Mroczek, Sekretarz Stanu w MSWiA, przedstawił wówczas szczegółowe informacje m.in. na temat planów resortu w obszarze odtwarzania posterunków Policji [4] . Z poważaniem z up. Wiesław Szczepański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm. [2] Komenda Wojewódzka Policji. [3] Rozkaz organizacyjny nr 4/24 z dnia 25 lipca 2024 r. [4] Link do zapisu przebiegu posiedzenia: https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/biuletyn.xsp?skrnr=ASW-16