Interpelacja w sprawie korzystania z kolei podczas wycieczek w ramach programu "Poznaj Polskę"
Interpelacja nr 3678
do ministra edukacji
w sprawie korzystania z kolei podczas wycieczek w ramach programu "Poznaj Polskę"
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 05-07-2024
Szanowna Pani Minister,
ruszył kolejny program edukacyjny pod nazwą „Poznaj Polskę” skierowany do szkół podstawowych i ponadpodstawowych, na który przeznaczono 60 milionów zł. Jak się okazało, taki program był bardzo potrzebny, ponieważ wnioski szkół na pulę przeznaczonej kwoty zostały złożone w dwanaście minut. Zatem należy spodziewać się, że tylko niewielka część z zainteresowanych szkół skorzysta z oferty.
Biorąc pod uwagę duże zapotrzebowanie, jestem zdania, że należy wyciągnąć wnioski na przyszły rok i zdecydowanie zmienić zasady programu. Sama idea jest bardzo słuszna, ponieważ wyrównuje szanse na udział w wyjazdach edukacyjnych dzieciom i młodzieży z różnych rodzin, także tych mniej zamożnych. Uważam jednak, że jeżeli są to środki przeznaczone na wyjazdy edukacyjne, to nie tylko cel podróży powinien spełniać warunki edukujące, jak wizyta w instytucjach kultury, ale również sama forma organizacji takiego wyjazdu.
W obliczu katastrofy klimatycznej i zamiarze wprowadzenia do edukacji nauki o klimacie można by wziąć pod uwagę uregulowanie przepisów odnośnie do formy transportu na takie wyjazdy. Zastanawiająca jest np. sytuacja, w której dzieci ze szkół w Poznaniu pojadą na wycieczkę do Warszawy czy do Krakowa autokarem, emitując przy tym szkodliwe CO 2 i inne związki, podczas gdy miasta te łączą świetne połączenia kolejowe. Dlatego warto rozważyć zapisanie w regulaminie programu „Poznaj Polskę” organizację przejazdu koleją, jeśli miasto wyjazdu i przyjazdu posiada czynną stację kolejową i istnieją bezpośrednie połączenia. Propagowanie dobrych praktyk i przyzwyczajeń w kontekście podróżowania powinno mieć miejsce już na etapie szkolnym, aby zachęcić dzieci i młodzież do korzystania z przyjaznych środowisku środków transportu, a takim jest przede wszystkim kolej.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w kolejnej edycji programu „Poznaj Polskę” byłaby szansa na zwiększenie jego finansowania? Czy byłaby ona wyższa niż tegoroczne 60 mln zł, czy też zostanie na takim samym poziomie?
Czy regulamin programu zostanie dostosowany w kwestii transportu w taki sposób, aby był obowiązek odbycia przejazdu koleją tam, gdzie jest to możliwe?
Czy planowane zmiany w programie nauczania obejmujące naukę o zmianach klimatycznych będą zawierały również edukację transportową, która będzie traktować o przyjaznych środowisku sposobach podróżowania?
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź Minister Barbara Nowacka
26.07.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie korzystania z kolei podczas wycieczek w ramach programu "Poznaj Polskę"
Odpowiedź na interpelację nr 3678
w sprawie korzystania z kolei podczas wycieczek w ramach programu "Poznaj Polskę"
Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka
Warszawa, 26-07-2024
Szanowna Pani Poseł,
przedsięwzięcie „Poznaj Polskę“ było realizowane w latach 2021-2023 przez ówczesnego ministra edukacji i nauki. Minister edukacji 29 maja 2024 r. ustanowił nowe przedsięwzięcie pn. „Podróże z klasą“, które ma za zadanie wesprzeć organa prowadzące publiczne i niepubliczne szkoły dla dzieci i młodzieży w realizacji zadania obejmującego przygotowanie i przeprowadzenie w trakcie roku szkolnego wycieczek szkolnych. Celem tego przedsięwzięcia jest przede wszystkim uatrakcyjnienie procesu edukacyjnego dzieci i młodzieży przez umożliwienie im poznawania tradycji, kultury oraz osiągnięć polskiej nauki.
Odpowiadając na pytania przedstawione w interpelacji przez panią poseł dotyczące zwiększenia środków finansowych, uprzejmie informuję, że na przedsięwzięcie „Podróże z klasą“ zostało przeznaczone rekordowe 80 mln złotych. Z ok. 3 tysięcy w pełni finansowanych wycieczek skorzysta ponad 100 tys. uczniów i uczennic. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie planuje w tym roku zwiększyć puli środków finansowych. Jednocześnie trwają prace nad kolejnymi edycjami przedsięwzięcia „Podróże z klasą“.
W nawiązaniu do pytania dotyczącego dostosowania regulaminu w kwestii transportu informuję, że przedsięwzięcie „Podróże z klasą“ nie narzuca wnioskodawcy sposobu podróżowania. Od organizatora wycieczki szkolnej, która została dofinansowana, zależy forma wybranego transportu. Ministerstwo rozważy możliwość zachęcenia wnioskodawców w przyszłorocznej edycji do skorzystania ze środków publicznego transportu zbiorowego, w tym kolei, w trakcie planowanych wycieczek szkolnych.
Odpowiadając na ostatnie pytanie, informuję, że zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej edukacji klimatycznej są już obecnie realizowane na wszystkich etapach edukacyjnych, z wychowaniem przedszkolnym włącznie. Odbywa się to w ramach wychowania przedszkolnego, kształcenia zintegrowanego w klasach I-III oraz nauczania przedmiotowego na kolejnych etapach edukacji m.in. na zajęciach z przyrody, geografii, biologii, chemii, wiedzy o społeczeństwie, historii.
Zgodnie z art. 1 pkt. 15 ustawy – Prawo oświatowe [1] system oświaty zapewnia m.in. upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o zasadach zrównoważonego rozwoju oraz kształtowanie postaw sprzyjających jego wdrażaniu w skali lokalnej, krajowej i globalnej. Ponadto obowiązek realizacji istotnych problemów społecznych, w tym m.in. ekologii, wprowadzono również podczas realizacji zajęć z wychowawcą (od roku szkolnego 2020/2021).
Obecnie Ministerstwo Edukacji Narodowej zajmuje się przygotowywaniem kompleksowej zmiany podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego wszystkich przedmiotów w poszczególnych typach szkół. W maju br. ministerstwo we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych rozpoczęło prace analityczne i badawcze, których celem jest opracowanie „profilu absolwenta“ z uwzględnieniem typów szkół oraz założeń i koncepcji koniecznych zmian w kształceniu ogólnym. Opracowany profil kompetencyjny będzie punktem wyjścia do wprowadzania zmian w polskim systemie edukacji, w tym w podstawach programowych. Profile opracowane na badaniach naukowych we współpracy ze stroną społeczną będą poddane szerokim konsultacjom społecznym.
Informacje i aktualności dotyczące projektu są dostępne na stronie internetowej Instytutu Badań Edukacyjnych (link do strony projektu: https://ibe.edu.pl/pl/aktualnosci-profil-absolwenta ).
Wobec powyższego planowane zmiany zakładają również weryfikację treści podstaw programowych w obszarze edukacji klimatycznej.
Z poważaniem
Barbara Nowacka
Minister Edukacji
[1] Dz. U. 2024 poz. 737 – t.j.