Interpelacja w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących obowiązku przekazania skargi właściwemu organowi

Interpelacja w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących obowiązku przekazania skargi właściwemu organowi Interpelacja nr 3588 do ministra spraw wewnętrznych i administracji, koordynatora służb specjalnych w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących obowiązku przekazania skargi właściwemu organowi Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska Data wpływu: 01-07-2024 Szanowny Panie Ministrze, zgodnie z obowiązującymi przepisami na podstawie art. 231 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) organ, który otrzymał skargę, nie będąc właściwym do jej rozpatrzenia, jest zobowiązany niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. Przepis ten wyraźnie stanowi, że wyłącznie organ, do którego została wniesiona skarga, jest uprawniony do jej przekazania właściwemu organowi. W przypadku rady miasta, która jest organem kolegialnym, przekazanie skargi właściwemu organowi może nastąpić wyłącznie w formie uchwały, a nie poprzez działanie przewodniczącego rady miasta – jest to jedyna zgodna z przepisami forma. Nawet odpowiedź na skargę udzielona pismem przewodniczącego rady w zakresie wykazania braku właściwości rady nie odpowiada wymogom prawa. Należy zaznaczyć, że przepis ten często naraża radę miejską na przekroczenie terminów. Przepis sprawdza się, gdy skarga wpłynie maksymalnie na 7 dni przed terminem sesji rady miejskiej. W przeciwnym wypadku należy zwołać sesję nadzwyczajną, jednak terminy i sposób jej zwoływania jasno określa art. 20 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi: „Na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek o zwołanie sesji powinien spełniać wymogi określone w ust. 1 w zdaniu drugim”. W związku z powyższym organ, jakim jest rada gminy, naraża się na niedochowanie terminu przekazania skargi, petycji lub wniosku określonego w ustawie ze względu na brak możliwości zwołania sesji z dnia na dzień. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Czy zgodnie z powyższymi zapisami organ kolegialny, jakim jest rada gminy, przekazując skargę, wniosek lub petycję do kierownika urzędu, również powinien podjąć uchwałę w tej sprawie? Jakie rozwiązania proponuje resort dla organów kolegialnych, aby umożliwić im wykonywanie ustawowych obowiązków zgodnie z przepisami prawa i w wyznaczonych terminach? Czy przewidywane są zmiany w przepisach prawa, które wydłużą termin przekazania pism, aby uwzględnić powyższe przypadki? Czy, zdaniem resortu, zasadne byłoby wprowadzenie zmian w przepisach rozdzielających obowiązki organów monokratycznych od organów kolegialnych, uwzględniając zapisy ustawy o samorządzie gminnym?

Odpowiedź na interpelację w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących obowiązku przekazania skargi właściwemu organowi Odpowiedź na interpelację nr 3588 w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących obowiązku przekazania skargi właściwemu organowi Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 24-07-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 3588 pani poseł Iwony Marii Kozłowskiej i pani poseł Anny Wojciechowskiej w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących obowiązku przekazania skargi właściwemu organowi uprzejmie przedstawiam, co następuje. Zgodnie z art. 18b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [1] rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych, wnioski oraz petycje składane przez obywateli i w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji. Jednocześnie przepisy u.s.g. jednoznacznie wskazują, że rozpatrywanie skarg, petycji i wniosków należy do kompetencji rady gminy, co oznacza, że utworzenie ww. komisji nie przenosi przedmiotowej prerogatywy organu stanowiącego na jego organ wewnętrzny. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że rada gminy powinna rozstrzygać wszelkie kwestie związane z rozpatrywaniem skarg, wniosków i petycji w formie uchwał (art. 14 ust. 1 u.s.g.). Powyższe jest jedyną dopuszczalną prawem formą wyrażania stanowiska przez organ stanowiący gminy, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w rozstrzygnięciu z 14 lutego 2019 r. [2] stwierdził m.in.: „Zgodnie z treścią art. 231 KPA jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. W ocenie Sądu niniejsza norma prawna w sposób kategoryczny przesądza, że wyłącznie organ (…), do którego została wniesiona skarga właściwy jest do przekazania jej innemu organowi – właściwemu do jej rozpatrzenia. A skoro tak, to przekazanie skargi może nastąpić tylko w formie uchwały (a nie czynności Przewodniczącego). Taką też formę powinna przybrać wypowiedź o stwierdzeniu braku właściwości, a więc o przekazaniu zgodnie z właściwością i powiadomieniu o organie właściwym“. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że obowiązujące obecnie rozwiązania prawne określają, iż to rada gminy jest organem uprawnionym do przekazywania, w formie uchwały, skargi zgodnie z właściwością innemu organowi. Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie zarówno w doktrynie, jak i judykaturze. Natomiast w kontekście poruszonej w niniejszej interpelacji kwestii dotyczącej trudności w dochowaniu siedmiodniowego terminu na przekazanie skargi warto zauważyć, że organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy, w tym zasady zwoływania posiedzeń, określa statut (art. 22 u.s.g.). Jest to zatem akt regulujący schemat rozpatrywania skarg, wniosków i petycji wewnątrz rady gminy, w szczególności zasady zwoływania posiedzeń oraz terminy dokonywania poszczególnych czynności. Istotną rolę w kształtowaniu prawidłowej praktyki stosowania prawa w omawianym zakresie odgrywa również orzecznictwo sądów administracyjnych. Warto przy tym wspomnieć, że ww. termin siedmiu dni ma charakter instrukcyjny. Pragnę poinformować, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie są prowadzone prace zmierzające do nowelizacji art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [3] . Ponadto należy podkreślić, że zastosowanie w strukturach władz samorządowych form kolegialnych i monokratycznych jest ugruntowane, przede wszystkim jeśli chodzi o generalne, kierunkowe rozwiązania, wynikające z obowiązującego porządku prawnego. W świetle przyjętych rozwiązań w systemie organizacyjnym władz samorządu dominują struktury kolegialne, a jedynie w przypadku organów wykonawczych samorządu gminnego mamy do czynienia z organami monokratycznymi (wójt, burmistrz, prezydent miasta). Jednocześnie informuję, że w MSWiA nie są prowadzone analizy w zakresie ewentualnych zmian w tym przedmiocie. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. 2024 poz. 609 z późn. zm., dalej „u.s.g.“ [2] sygn. akt III Sa/Gd 1009/18 [3] Dz. U. 2024 poz. 572