Interpelacja w sprawie funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych

Interpelacja w sprawie funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych Interpelacja nr 357 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka Data wpływu: 26-12-2023 Szanowny Panie Ministrze, ochotnicze straże pożarne to jednostki ochrony przeciwpożarowej, których działalność regulują zapisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 191) oraz ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1393, z późn. zm.). Podstawowymi celami i zadaniami ochotniczych straży pożarnych (OSP) jest prowadzenie działań zmierzających do zapobiegania pożarom oraz udział w akcjach ratowniczych realizowanych w czasie pożarów i innych zdarzeń niebezpiecznych. Jednostki ochotniczych straży pożarnych wraz z Państwową Strażą Pożarną stanowią bardzo ważny filar systemu bezpieczeństwa państwa. W związku z doniosłą rolą, jaką pełnią ochotnicze straże pożarne, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1) Ile jednostek OSP funkcjonowało na terenie kraju z podziałem na województwa i powiaty w latach 2006, 2007, 2014, 2015, 2022, 2023? 2) Ilu członków liczą poszczególne jednostki OSP z podziałem na województwa i powiaty w latach 2006, 2007, 2014, 2015, 2022, 2023? 3) W jaki sposób finansowane są jednostki OSP? Jakie kwoty z budżetu państwa przeznaczone są na funkcjonowanie OSP w poszczególnych województwach i powiatach? Proszę o przedstawienie danych w latach 2006, 2007, 2014, 2015, 2022, 2023? 4) Ile akcji ratowniczych w ciągu roku podejmują jednostki OSP w poszczególnych województwach i powiatach? Proszę o dane w latach 2006, 2007, 2014, 2015, 2022, 2023? 5) Czy członkowie OSP otrzymują wynagrodzenie za udział w akcjach ratowniczych? Jeśli tak, ile wynosiło takie wynagrodzenie w latach 2006, 2007, 2014, 2015, 2022, 2023?

Odpowiedź na interpelację w sprawie funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych Odpowiedź na interpelację nr 357 w sprawie funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 26-01-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 357 Pana Posła Jarosława Sachajki i Pani Poseł Anny Gembickiej w sprawie funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych (OSP) , uprzejmie przedstawiam następujące informacje, przygotowane m.in. w oparciu o stanowisko Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Na wstępie pragnę poinformować, że wnioskowane przez Państwa Posłów dane w zakresie liczebności jednostek OSP funkcjonujących w Polsce, z uwzględnieniem podziału na województwa i powiaty, a także dane dotyczące liczby członków w poszczególnych jednostkach zawarto w załączniku numer 1 do niniejszego pisma. W tym miejscu wymaga wyjaśnienia, że z uwagi na trwający proces gromadzenia i podsumowania danych dotyczących sieci jednostek ochrony przeciwpożarowej na koniec ubiegłego roku, informacje na temat liczby jednostek OSP i liczebności ich członków za 2023 r. będą dostępne po opracowaniu danych pozyskanych z komend powiatowych i wojewódzkich PSP. Ponadto, dane obejmujące liczbę członków OSP w 2022 r. zostały ujęte w dwóch kolumnach, zawierających odpowiednio: liczbę wszystkich członków OSP oraz liczbę członków OSP mogących brać udział w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych – zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych [1] . Odnosząc się do kolejnego zagadnienia podniesionego w wystąpieniu, tj. finansowania OSP uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 32 ustawy koszty funkcjonowania OSP są pokrywane w szczególności z: budżetów jednostek samorządu terytorialnego; środków z budżetu państwa przekazywanych Komendantowi Głównemu PSP; wpływów instytucji ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej [2] ; środków pochodzących od osób fizycznych i osób prawnych przekazywanych w szczególności w formie dobrowolnych składek lub darowizn; środków pochodzących ze zbiórek publicznych; środków własnych. Ponadto, stosownie do art. 32 ust. 5 ustawy , jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać OSP dodatkowe środki pieniężne również w formie dotacji. Środki z budżetu państwa są zatem jednym z wielu źródeł dofinansowania jednostek OSP, które funkcjonują jako stowarzyszenia, tj. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach [3] . Jednocześnie na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy gmina w ramach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej zapewnia jednostkom OSP m.in. obiekty, tereny, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie i środki łączności oraz ich utrzymanie. Zatem podstawowy ciężar finansowy utrzymania OSP, w tym wspieranie finansowe niezbędnych zakupów sprzętu ratowniczego, spoczywa na gminie, na terenie której OSP ma swoją siedzibę. W tabeli poniżej zawarto szczegółowe dane dotyczące wysokości środków finansowych planowanych w budżecie państwa, w części 42 – Sprawy wewnętrzne, z przeznaczeniem dla OSP, podane za lata o które wnioskują Państwo Posłowie tj.: 2006, 2007, 2014, 2015, 2022 i 2023. Rok OSP spoza ksrg [4] OSP w ksrg Dodatkowe środki 2006 25 992 000 zł [5] 24 020 000 zł [6] 2007 28 492 000 zł [7] 29 000 000 zł [8] 2014 32 500 000 zł 71 000 000 zł [9] 2015 32 500 000 zł 73 000 000 zł [10] 2022 39 060 000 zł 73 000 000 zł 25 000 000 zł [11] 2023 39 000 000 zł 73 000 000 zł 40 000 000 zł [12] W tym miejscu należy wyjaśnić, że w związku z 5-letnim obowiązkiem przechowywania dokumentacji dotyczącej dotacji, Komenda Główna PSP nie posiada szczegółowych danych w zakresie podziału środków finansowych na poszczególne województwa i powiaty w latach: 2006, 2007, 2014 i 2015. Natomiast informacje dotyczące podziału ww. środków finansowych w latach 2022-2023 zawarto w załączniku nr 2 do niniejszego pisma. Z kolei wnioskowane przez Państwa Posłów dane w zakresie liczby wyjazdów jednostek OSP ujęto w załączniku nr 3 do niniejszego pisma. Niemniej wymaga wyjaśnienia, że wskazane zestawienie nie zawiera informacji dotyczących liczby wyjazdów OSP w latach 2006-2007. Przedmiotowe dane znajdują się w wycofanej z użytkowania aplikacji Systemu Wspomagania Decyzji, w związku z tym dostęp do tych danych i ich eksport jest utrudniony i wymagałby znacznego nakładu czasu. Odnosząc się do kolejnego zagadnienia uprzejmie informuję, że członkowie OSP nie otrzymują wynagrodzenia za udział w działaniach ratowniczych, tylko ekwiwalent pieniężny. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy , strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje – niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia – ekwiwalent pieniężny, który jest wypłacany z budżetu właściwej gminy. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Natomiast za czas nieobecności w pracy z powodu udziału w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, strażacy ratownicy OSP zachowują uprawnienie do innych niż wynagrodzenie świadczeń związanych z pracą, przewidziane w odrębnych przepisach prawa (art. 15 ust. 3 ustawy ). W związku z powyższym należy wskazać, że szczegółowymi informacjami w zakresie wysokości ekwiwalentów przysługujących członkom OSP za udział w działaniach ratowniczych dysponują urzędy gmin. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2023 r. poz. 194, z późn. zm., dalej ustawa . [2] Dz. U. z 2022 r. poz. 2057, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2020 r. poz. 2261. [4] krajowy system ratowniczo-gaśniczy. [5] Dane dostępne w ustawie budżetowej na rok 2006 na stronie Ministerstwa Finansów pod adresem: https://mf-arch2.mf.gov.pl/web/bip/ministerstwo-finansow/dzialalnosc/finanse-publiczne/budzet-panstwa/ustawy-budzetowe/archiwum . [6] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie wysokości środków finansowych w 2006 r. i ich podziału między jednostki ochrony przeciwpożarowej działające w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz. U. poz. 1627). [7] Dane dostępne w ustawie budżetowej na rok 2007 na stronie Ministerstwa Finansów pod adresem: https://mf-arch2.mf.gov.pl/web/bip/ministerstwo-finansow/dzialalnosc/finanse-publiczne/budzet-panstwa/ustawy-budzetowe/archiwum . [8] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 czerwca 2007 r. w sprawie wysokości środków finansowych w 2007 r. i ich podziału między jednostki ochrony przeciwpożarowej działające w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz. U. poz. 787). [9] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2014 r. w sprawie wysokości środków finansowych w 2014 r. i ich podziału między jednostki ochrony przeciwpożarowej działające w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz. U. poz. 1226). [10] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 lipca 2015 r. w sprawie wysokości środków finansowych w 2015 r. i ich podziału między jednostki ochrony przeciwpożarowej działające w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz. U. poz. 1152). [11] Środki finansowe w wysokości 25 mln zł w 2022 r. - przyznane Uchwałą Rady Ministrów Nr 179/2022 z dnia 5 września 2022 r. w sprawie przyznania Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, z ogólnej rezerwy budżetowej, środków finansowych, z przeznaczeniem na dotacje celowe dla ochotniczych straży pożarnych na zakup sprzętu dla członków Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. [12] Oddzielna rezerwa celowa na wsparcie Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. Załączniki: Wykaz jednostek organizacyjnych OSP wraz z liczbą członków w poszczególnych jednostkach w latach 2006, 2007, 2014, 2015 i 2022. Zestawienie dotacji dla jednostek organizacyjnych OSP przyznanych w latach 2022-2023. Zestawienie wyjazdów jednostek organizacyjnych OSP w latach: 2014, 2015, 2022 i 2023. Załączniki ZAŁĄCZNIK NR 1 V 1.pdf ZAŁĄCZNIK NR 2.pdf ZAŁĄCZNIK NR 3.pdf