Interpelacja w sprawie zatrzymań obywatelskich

Interpelacja w sprawie zatrzymań obywatelskich Interpelacja nr 3504 do ministra spraw wewnętrznych i administracji, koordynatora służb specjalnych w sprawie zatrzymań obywatelskich Zgłaszający: Katarzyna Kierzek-Koperska Data wpływu: 22-06-2024 Szanowny Panie Ministrze, w związku z przygotowanym projektem ustawy o ochronie ludności cywilnej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, mam kilka pytań. W ostatnich kilku latach widać narastającą agresję wśród naszych obywateli, przykładem może być tutaj śmierć przypadkowego mężczyzny, który chcąc stanąć w obronie innej osoby sam przypłacił to życiem. Potrzeba nam programu zatrzymań obywatelskich. Wiele krajów realizuje z sukcesem taki program od lat np. Australia. W Polsce często paraliżuje ludzi strach. W projekcie ustawy w art. 17 w ramach obowiązków obywateli zapisane jest udzielanie pomocy ludziom znajdującym się w położeniu bezpośredniej utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, bez narażenia siebie na niebezpieczeństwo. Niestety każda tego typu reakcja rodzi ryzyko niebezpieczne dla obrońcy. Gdyby jednak społeczeństwo było stale edukowane co do reakcji zbiorowej to ryzyko maleje. Pytania zatem mam takie: 1. Czy resort rozważa wyposażenie podmiotów zobowiązanych do realizacji celów ustawy w narzędzia ustawowe i finansowe do realizacji celów edukacyjnych na edukację zatrzymań obywatelskich? 2. Czy resort rozważa współpracę z Ministerstwem Sprawiedliwości w celu wypracowania rozwiązań prawnych co do braku odpowiedzialności za zatrzymanie obywatelskie osób, które odważą się wspomóc Policję w zatrzymaniu obywatelskim? Z poważaniem Katarzyna Kierzek-Koperska

Odpowiedź na interpelację w sprawie zatrzymań obywatelskich Odpowiedź na interpelację nr 3504 w sprawie zatrzymań obywatelskich Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 26-07-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 3504 Pani Poseł Katarzyny Kierzek-Koperskiej w sprawie zatrzymań obywatelskich, uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego [1] , każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości. Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji. Ujęcie obywatelskie ma charakter zachowania przejściowego, chwilowego. Czas jego trwania określono do czasu potrzebnego na przekazanie sprawcy Policji. W momencie przybycia funkcjonariuszy Policji, jeżeli zachodzą przesłanki z art. 244 § 1 k.p.k., zatrzymanie obywatelskie może przekształcić się w zatrzymanie właściwe lub jeżeli Policja uzna, że nie ma podstaw do zatrzymania, dokona natychmiastowego zwolnienia ww. osoby. W nawiązaniu do zagadnienia odpowiedzialności za udział w zatrzymaniu obywatelskim warto podkreślić, że wyłącznie działanie niespełniające wymogów przewidzianych w art. 243 k.p.k., może pociągać za sobą odpowiedzialność cywilną za wyrządzoną szkodę, jak również odpowiedzialność karną. Odnosząc się natomiast do kwestii ewentualnych zmian rozwiązań prawnych obowiązujących obecnie w omawianym obszarze, pragnę zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej [2] , za przygotowanie projektów kodyfikacji prawa karnego, obejmujące również systemowy obszar prawa wykroczeń, odpowiada minister właściwy do spraw sprawiedliwości. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 37, z późn. zm, dalej: „k.p.k.”. [2] Dz. U. z 2022 r. poz. 2512, z późn. zm.