Interpelacja w sprawie profilaktyki zakażeń wirusem HIV oraz innych chorób przenoszonych drogą płciową

Interpelacja w sprawie profilaktyki zakażeń wirusem HIV oraz innych chorób przenoszonych drogą płciową Interpelacja nr 3475 do ministra edukacji w sprawie profilaktyki zakażeń wirusem HIV oraz innych chorób przenoszonych drogą płciową Zgłaszający: Wanda Nowicka, Anita Kucharska-Dziedzic Data wpływu: 20-06-2024 Szanowna Pani Ministro, zwracam się do Pani w związku z niepokojącymi danymi dotyczącymi wzrostu liczby przypadków zakażeń wirusem HIV oraz innych chorób przenoszonych drogą płciową w Polsce. Obserwowany wzrost jest alarmujący i wskazuje na pilną potrzebę podjęcia skutecznych działań, w tym w zakresie edukacji seksualnej w szkołach, która jest kluczowym elementem profilaktyki. Edukacja seksualna odgrywa niezwykle ważną rolę w kształtowaniu świadomości młodzieży na temat dróg zakażenia, profilaktyki oraz konsekwencji zdrowotnych związanych z wirusem HIV i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. Niestety, obecne programy nauczania często nie obejmują wystarczających informacji na ten temat, co przyczynia się do niedostatecznej świadomości wśród młodych ludzi. Dlatego zwracam się do Pani Ministry z prośbą o przedstawienie działań podejmowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w celu wprowadzenia i zintensyfikowania edukacji seksualnej w polskich szkołach. Konieczne jest, aby młodzież była odpowiednio informowana i edukowana, co pozwoli na zmniejszenie liczby nowych zakażeń oraz na lepsze zrozumienie i akceptację osób żyjących z HIV. Proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje wprowadzenie nowych programów edukacyjnych dotyczących zdrowia seksualnego, które obejmują wiedzę na temat wirusa HIV oraz innych chorób przenoszonych drogą płciową? 2. Jakie działania są podejmowane w celu szkolenia nauczycieli, aby byli odpowiednio przygotowani do prowadzenia zajęć z edukacji seksualnej? 3. Czy ministerstwo rozważa współpracę z organizacjami pozarządowymi i ekspertami w dziedzinie zdrowia seksualnego w celu opracowania i wdrożenia skutecznych programów edukacyjnych? 4. Jakie kroki są podejmowane, aby zapewnić dostępność edukacji seksualnej dla uczniów w każdym wieku i na każdym etapie edukacji, uwzględniając przy tym potrzeby i specyfikę poszczególnych grup wiekowych? 5. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązkowych zajęć z edukacji seksualnej, aby zapewnić wszystkim uczniom dostęp do rzetelnej i aktualnej wiedzy na temat zdrowia seksualnego? 6. Jakie są plany ministerstwa dotyczące monitorowania i oceny skuteczności programów edukacji seksualnej w szkołach? 7. W jaki sposób Ministerstwo Edukacji Narodowej współpracuje z Ministerstwem Zdrowia w kontekście wspólnych działań na rzecz zapobiegania rozprzestrzenianiu się wirusa HIV i innych chorób przenoszonych drogą płciową? 8. Czy ministerstwo planuje kampanie informacyjne skierowane do rodziców, aby zwiększyć ich świadomość na temat znaczenia edukacji seksualnej i zachęcić ich do wspierania tego typu programów? Z poważaniem Wanda Nowicka Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie profilaktyki zakażeń wirusem HIV oraz innych chorób przenoszonych drogą płciową Odpowiedź na interpelację nr 3475 w sprawie profilaktyki zakażeń wirusem HIV oraz innych chorób przenoszonych drogą płciową Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 12-07-2024 Szanowny Panie Marszałku, treści z zakresu problematyki zakażeń HIV/AIDS zostały umieszczone w wielu przedmiotach m.in. w biologii, wychowaniu fizycznym, wiedzy o społeczeństwie, edukacji dla bezpieczeństwa. Obowiązujące podstawy programowe zostały określone: rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej [1] , rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia [2] . W szkole podstawowej w klasach IV-VIII, w ramach biologii (Wirusy - bezkomórkowe formy materii; Układ odpornościowy) uczeń m.in.: przedstawia drogi rozprzestrzeniania się i zasady profilaktyki chorób wywoływanych przez wirusy (grypa, ospa, różyczka, świnka, odra, AIDS). określa AIDS jako zaburzenie mechanizmów odporności. W ramach zajęć wychowanie do życia , w szkole podstawowej oraz w szkole ponadpodstawowej uczeń m.in.: zna choroby przenoszone drogą płciową; rozumie ich specyfikę, rozwój i objawy; wie, jakie są drogi przenoszenia zakażenia; zna zasady profilaktyki. Należy podkreślić, że każda szkoła i placówka w polskim systemie oświaty obowiązkowo realizuje program wychowawczo-profilaktyczny. Program wychowawczo-profilaktyczny środowisko szkolne przygotowuje na podstawie analizy wyników corocznej diagnozy potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka [3] , ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych. Celem jego realizacji jest m.in. kształtowanie właściwych postaw uczniów, w tym prewencji zakażeń oraz akceptacji osób np. przewlekle chorych. Program wychowawczo-profilaktyczny uchwala rada rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną. Wobec tego rodzice mają istotny wpływ na działania wychowawczo-profilaktyczne realizowane w szkole oraz na inne programy, projekty, przedsięwzięcia, inicjatywy także te realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi. Ze względu na fakt, że program wychowawczo-profilaktyczny obejmuje: treści i działania o charakterze wychowawczym skierowane do uczniów oraz treści i działania o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców, szkoła ma możliwość poszerzyć wiedzę z zakresu profilaktyki HIV/AiDS organizując spotkania z ekspertami. Jednocześnie należy pamiętać, że w szkołach realizowana jest przede wszystkim profilaktyka uniwersalna, która ma za zadanie wzmacniać czynniki chroniące i niwelować liczbę oraz wpływ czynników ryzyka. Profilaktyka selektywna i wskazująca do szkoły wkracza incydentalnie, tylko w przypadkach uzasadnionych. Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom zajmuje się popularyzowaniem wiedzy na temat profilaktyki uniwersalnej, selektywnej i wskazującej opartej na naukowych podstawach i potwierdzonej skuteczności. Do wyboru jest 29 programów o wysokiej jakości. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie internetowej: https://programyrekomendowane.pl/ Ponadto, szkoły mają możliwość korzystania z propozycji działań, które wynikają z Porozumienia o współpracy w tworzeniu spójnej polityki profilaktyki narkomanii wśród dzieci i młodzieży pomiędzy: Ministrem Edukacji, Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendantem Głównym Policji i Głównym Inspektorem Sanitarnym. Porozumienie koncentruje się na wzmocnieniu skuteczności współpracy, prowadzeniu spójnej polityki przeciwdziałania narkomanii w środowiskach lokalnych oraz wspieraniu szkoły w realizacji tych zadań. Zgodnie z art. 3 ustawy - Prawo oświatowe, w działaniach służących podnoszeniu bezpieczeństwa dzieci i młodzieży, system oświaty wspierają: organizacje pozarządowe, w tym organizacje harcerskie, instytuty badawcze, instytucje kultury, podmioty prowadzące statutową działalność w zakresie oświaty i wychowania, a także jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej oraz jednostki innych właściwych służb. Współpraca ta odbywa się na zasadzie autonomicznych decyzji szkół. Minister Edukacji, poprzez Ośrodek Rozwoju Edukacji (publiczną placówkę doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym, prowadzoną przez ministra edukacji) współpracuje z Ministrem Zdrowia przy realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS na lata 2022-2026. Koordynatorem Programu jest Krajowe Centrum ds. AIDS, które realizuje główne cele Krajowego Programu, tj.: ograniczenie rozprzestrzeniania się zakażeń HIV, m.in. poprzez zapewnienie odpowiedniego dostępu do informacji, edukacji i usług w zakresie profilaktyki HIV/AIDS poprawa jakości życia i dostępu do opieki zdrowotnej dla osób żyjących z HIV/AIDS oraz ich bliskich poprzez promowanie i wspieranie działań organizacji pozarządowych i wolontariatu w zakresie profilaktyki zakażenia HIV, pomocy zakażonym i chorym na AIDS, promowanie projektów integracyjnych z chorymi. Minister Edukacji corocznie przekazuje sprawozdania do Krajowego Centrum ds. AIDS z wykonania zadań pozostających w kompetencji Ministra Edukacji. Zadania te przede wszystkim realizuje ORE, i tak w 2023 r. : zorganizowano III edycję kursu e-learning “ABC profilaktyki”. Celem szkolenia było zwiększenie wiedzy pracowników oświaty w zakresie planowania i podejmowania działań profilaktycznych w szkole. upowszechniano materiały informacyjno-edukacyjne z zakresu profilaktyki zachowań ryzykownych dzieci i młodzieży przez stronę www.ore.edu.pl. Materiały z zakresu wychowania i profilaktyki zachowań ryzykownych dzieci i młodzieży były dostępne z możliwością pobrania. Część z nich była upowszechniana podczas konferencji i szkoleń w ramach doskonalenia kompetencji wychowawczo-profilaktycznych nauczycieli. ORE w zakładce “Wychowanie i Profilaktyka” upowszechniało materiały edukacyjne opracowane przez Krajowe Centrum ds. AIDS. upowszechniano ideę Światowego Dnia AIDS ( https://www.ore.edu.pl/2022/11/1-grudnia-swiatowy-dzien-aids/) . Udostępniono komunikat o Światowym Dniu AIDS, w tym problematykę przeciwdziałania zakażeniom HIV oraz możliwość przekierowania na stronę Krajowego Centrum ds. AIDS. realizowano założenia Porozumienia o współpracy w tworzeniu spójnej polityki profilaktyki narkomanii wśród dzieci i młodzieży pomiędzy: Ministrem Edukacji, Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendantem Głównym Policji i Głównym Inspektorem Sanitarnym. kontynuowano prace w Zespole ds. Rekomendacji przy Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Działania polegały na opiniowaniu programów aplikujących do systemu rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego. Mając na uwadze, że edukacja i zdrowie należą do najważniejszych obszarów odpowiedzialności państwa Minister Edukacji wraz z Ministrem Zdrowia oraz Ministrem Sportu i Turystyki w kwietniu 2024 r. powołali międzyresortowy zespół ds. edukacji zdrowotnej , którego koordynatorem został prof. Zbigniew Izdebski, doświadczony pedagog, seksuolog, nauczyciel akademicki. Prace trwają, eksperci przygotowują założenia i podstawy programowe przedmiotu edukacja zdrowotna , który zdrowie człowieka traktuje w sposób kompleksowy. Edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym, zastąpi wychowanie do życia w rodzinie. Przedmiot jest przewidziany dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych, a także klas I-III szkół ponadpodstawowych – liceów ogólnokształcących, techników, branżowych szkół I stopnia. Będzie on obejmować zagadnienia zdrowia psychicznego, fizycznego, a także kwestie zdrowego odżywiania, profilaktyki, problemu uzależnień oraz edukacji seksualnej, co powinno przyczynić się do zwiększenia wiedzy wśród młodzieży dotyczącej unikania zagrożeń, w tym ograniczenia liczby zakażonych wirusem HIV i chorych na AiDS. 3 lipca 2024 r. odbyło się wysłuchanie publiczne dotyczące nowego przedmiotu szkolnego – edukacja zdrowotna z udziałem interesariuszy (tj. przedstawicieli uczelni, izb lekarskich, organizacji pozarządowych). Minister Edukacji wyraziła nadzieję, że przedmiot edukacji zdrowotnej będzie tym programem, który spełni oczekiwania wszystkich. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Dz. U. poz. 356, z późn. zm. [2] Dz. U. poz. 467, z późn. zm. [3] Art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737).