Interpelacja w sprawie zwalczania cyberprzestępczości na portalach społecznościowych

Interpelacja w sprawie zwalczania cyberprzestępczości na portalach społecznościowych Interpelacja nr 3453 do ministra spraw wewnętrznych i administracji, koordynatora służb specjalnych w sprawie zwalczania cyberprzestępczości na portalach społecznościowych Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec Data wpływu: 18-06-2024 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnim czasie daje się zaobserwować rosnące zjawisko oszustw internetowych, na które narażeni są polscy użytkownicy Facebooka, Twittera i innych portali społecznościowych. Oszuści coraz częściej podszywają się pod znane tytuły prasowe i umieszczają informację o rzekomej śmierci lub aresztowaniu znanej osoby, przy czym kliknięcie w link wiąże się z ryzykiem przejęcia konta lub utraty pieniędzy. Popularnym oszustwem jest także oszustwo „na kasyno internetowe“. Pojawia się też coraz więcej automatycznie generowanych profili, które są wykorzystywane do różnego rodzaju działalności przestępczej. Wraz z rozwojem technologii sztucznej inteligencji, zjawisko to będzie się z pewnością nasilać. Równocześnie administracja portali społecznościowych coraz wyraźniej tnie koszty związane z obsługą klienta i rozpatrywaniem skarg. Próby zgłaszania przez użytkowników nawet najbardziej oczywistych przykładów oszustw z reguły kończą się niepowodzeniem, gdyż skargi nie są rozpatrywane przez człowieka, ale przez algorytm, który bardzo często uznaje je za niezasadne. W efekcie oszuści mogą się czuć bezkarni i anonimowi w czym sprzyja również międzynarodowy charakter tego typu przestępczości oraz funkcjonowanie portali społecznościowych zgodnie z prawem innych państw (USA lub Irlandii). Powyższa sytuacja jest głęboko niepokojąca i nie powinniśmy ograniczać się jedynie do edukowania użytkowników, jak ustrzec się zagrożenia. Wydaje się, że nowe zagrożenia związane z masowością oszustw na portalach społecznościowych wymagają wzmocnienia pionów do zwalczania cyberprzestępczości w Policji i wypracowania nowych metod postępowania wobec przestępców. Konieczny jest zwłaszcza rozwój współpracy międzynarodowej, zwłaszcza w ramach Unii Europejskiej oraz w relacjach bilateralnych z USA, Kanadą, Wielką Brytanią i innymi krajami. W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Jak ministerstwo ocenia skalę opisanego w interpelacji problemu, czyli oszustw i wyłudzeń dokonywanych na portalach społecznościowych? 2. Jakie działania na szczeblu krajowym są podejmowane i planowane, by skuteczniej walczyć z problemem cyberprzestępczości na portalach społecznościowych? 3. Jakie działania na szczeblu współpracy zagranicznej ministerstwa są podejmowane i planowane, aby skuteczniej zwalczać cyberprzestępczość na portalach społecznościowych? Z wyrazami szacunku Katarzyna Matusik-Lipiec

Odpowiedź na interpelację w sprawie zwalczania cyberprzestępczości na portalach społecznościowych Odpowiedź na interpelację nr 3453 w sprawie zwalczania cyberprzestępczości na portalach społecznościowych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 18-07-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 3453 pani poseł Katarzyny Matusik-Lipiec w sprawie zwalczania cyberprzestępczości na portalach społecznościowych , w oparciu m.in. o stanowisko Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na wstępie należy zauważyć, że postęp technologii informatycznych oraz powszechność dostępu do nich skutkują potrzebą podnoszenia jakości działania służb bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz ich możliwości operacyjnych w zakresie realizowanych zadań ustawowych. Skala przestępczości dokonywanej z wykorzystaniem portali społecznościowych typu Facebook czy X (dawniej Twitter) jest znaczna i rośnie w związku z ich dużą popularnością. Przedmiotowa tematyka pozostaje w stałym zainteresowaniu ministra spraw wewnętrznych i administracji w ramach nadzoru nad podległymi służbami. W celu ograniczenia cyberprzestępczości oraz zwiększenia wykrywalności w przedmiotowym obszarze ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. [1] powołano Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC). Zgodnie z art. 5d ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [2] CBZC jest jednostką organizacyjną Policji służby zwalczania cyberprzestępczości odpowiedzialną za realizację na obszarze całego kraju zadań w zakresie: rozpoznawania i zwalczania przestępstw popełnionych przy użyciu systemu informatycznego, systemu teleinformatycznego lub sieci teleinformatycznej oraz zapobiegania tym przestępstwom, a także wykrywania i ścigania sprawców tych przestępstw; wspierania w niezbędnym zakresie jednostek organizacyjnych Policji w rozpoznawaniu, zapobieganiu i zwalczaniu przestępstw, o których mowa w pkt 1, a także wykrywaniu i ściganiu sprawców tych przestępstw. W I półroczu 2024 r. w CBZC wszczęto 191 postępowań przygotowawczych, osiągając wykrywalność na poziomie 76,9%. Jednocześnie w ramach prowadzonych postępowań przygotowawczych zarzuty przedstawiono 244 podejrzanym, a także odzyskano mienie o wartości 282 545 zł oraz zabezpieczono mienie o wartości 16 642 259 zł. Biorąc pod uwagę prognozowany wzrost przestępczości popełnianej z wykorzystaniem internetu i zaawansowanych technologii, a co za tym idzie, potrzebę bezpośredniej i szybkiej wymiany informacji między organami ścigania, Policja na bieżąco poszukuje rozwiązań mających na celu podnoszenie efektywności realizowanych przez nią ustawowych zadań w przedmiotowym zakresie. W celu podniesienia jakości i skuteczności zwalczania wspomnianego rodzaju przestępczości jest prowadzona stała wymiana informacji z zagranicznymi organami ścigania oraz krajowymi podmiotami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo w sieci, tj. NASK [3] CERT [4] , CSIRT [5] GOV, CSIRT sektorowy np. CSIRT KNF [6] , operatorami telekomunikacyjnymi czy dostawcami usług internetowych. Prowadzone są również szkolenia krajowe oraz zagraniczne kadry zajmującej się zwalczaniem cyberprzestępczości. Ponadto CBZC uczestniczy w projektach EMPACT [7] dotyczących zwalczania cyberprzestępczości. Podejmowana jest stała współpraca z organami ścigania innych państw w ramach Konwencji Rady Europy z dnia 23 listopada 2001 r. o cyberprzestępczości [8] (tzw. Konwencji Budapesztańskiej ) oraz innych umów o współpracy międzynarodowej. Utrzymywana jest także bieżąca wymiana informacji m.in. za pośrednictwem kanałów Europolu i Interpolu. Inicjatywy w obszarze przeciwdziałania przestępczości popełnianej przy użyciu sieci internetowej mają charakter wielowymiarowy. Wskazane przedsięwzięcia są ukierunkowane nie tylko na ustalenie i zatrzymanie sprawców w celu ograniczenia ich działalności, ale również na uświadamianie społeczeństwu zagrożeń i metod wykorzystywanych przez przestępców. Należy w tym miejscu wskazać akcje informacyjne oraz edukacyjne, m.in. przez zamieszczanie na stronach internetowych Policji ostrzeżeń na temat istniejących zagrożeń oraz sposobu zachowania w przypadku próby popełnienia tego typu oszustw. Ponadto za pośrednictwem audycji radiowych i programów telewizyjnych, jak również mediów społecznościowych (Facebook, Instagram, X) są przekazywane informacje na temat szeroko pojętego bezpieczeństwa, w tym także zagrożeń w obszarze cyberprzestrzeni. Policja współpracuje także z Bankowym Centrum Cyberbezpieczeństwa Związku Banków Polskich, z którym prowadzi szereg kampanii mających na celu ograniczenie skali różnego rodzaju przestępstw, w tym również zagrożeń związanych z możliwością wykorzystywania tożsamości osób powszechnie znanych i rozpoznawanych (np. polityków, artystów) lub podszywania się pod inne podmioty w celu popełniania oszustw. Jednocześnie na stronie internetowej Komendy Głównej Policji oraz podległych jej jednostek są publikowane informacje odnoszące się do zagrożeń, jakie niesie ze sobą cyberprzestępczość, metod działania cyberprzestępców oraz bezpiecznego poruszania się w sieci. Należy również zauważyć, że w ramach prowadzonych w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji prac nad Rządowym Programem ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2025-2028 jednym z planowanych obszarów aktywności są działania edukacyjno-informacyjne społeczeństwa z zakresu istniejących zagrożeń w internecie. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] O zmianie niektórych ustaw w związku z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości , Dz. U. poz. 2447 z późn. zm. [2] Dz. U. 2024 poz. 145. [3] Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa. [4] Computer Emergency Response Team. [5] Computer Security Incident Response Team. [6] Komisja Nadzoru Finansowego. [7] European Multidisciplinary Platform Against Criminal Threats. [8] Dz. U. 2015 poz. 728.