Interpelacja w sprawie kontrowersyjnych planów rządu związanych z uchyleniem tzw. ustawy dezubekizacyjnej oraz przywracaniem pełnych emerytur byłym funkcjonariuszom służb PRL

Interpelacja w sprawie kontrowersyjnych planów rządu związanych z uchyleniem tzw. ustawy dezubekizacyjnej oraz przywracaniem pełnych emerytur byłym funkcjonariuszom służb PRL Interpelacja nr 3405 do ministra spraw wewnętrznych i administracji, koordynatora służb specjalnych w sprawie kontrowersyjnych planów rządu związanych z uchyleniem tzw. ustawy dezubekizacyjnej oraz przywracaniem pełnych emerytur byłym funkcjonariuszom służb PRL Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 16-06-2024 Zwracam się do Pana z interpelacją dotyczącą kontrowersyjnych planów rządu związanych z uchyleniem tzw. ustawy dezubekizacyjnej oraz przywracaniem pełnych emerytur byłym funkcjonariuszom służb PRL. Jestem zaniepokojony skutkami tych działań, które wydają się sprzeczne z dążeniem do sprawiedliwości historycznej oraz interesem publicznym. Pragnę przypomnieć, że ustawa dezubekizacyjna, która weszła w życie 1 października 2017 r., miała na celu naprawienie historycznych niesprawiedliwości poprzez obniżenie emerytur i rent dla funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa w okresie od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. Na jej podstawie niemal 39 tysięcy osób zostało objętych nowymi przepisami, co spotkało się z szerokim poparciem społecznym. W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie są dotychczasowe koszty związane z realizacją prawomocnych wyroków sądów, które nakazały przywrócenie pełnych świadczeń emerytalnych byłym funkcjonariuszom służb PRL? a) Proszę o szczegółowe dane dotyczące liczby zrealizowanych wyroków oraz łącznej kwoty wypłaconych z tego tytułu świadczeń do dnia 16 czerwca 2024 roku. b) Proszę o określenie w ilu przypadkach korzystne wyroki dla funkcjonariuszy służb PRL wydawali sędziowie należący do Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia? 2. Jakie są pełne plany rządu dotyczące uchylenia ustawy dezubekizacyjnej oraz przywracania pełnych emerytur byłym funkcjonariuszom służb PRL? a) Czy planowane zmiany obejmują wszystkich funkcjonariuszy objętych ustawą dezubekizacyjną? Jakie są kryteria i procedury przywracania świadczeń? 3. Jakie są szacunkowe koszty całkowitego przywrócenia pełnych emerytur wszystkim funkcjonariuszom objętym ustawą dezubekizacyjną? a) Czy ministerstwo posiada szczegółowe prognozy finansowe dotyczące tych kosztów, biorąc pod uwagę liczbę osób oraz wysokość wypłacanych świadczeń? b) Dlaczego chcecie wypłacać pieniądze ubekom, zamiast przeznaczyć je np. na dziecięcą onkologię? 4. Czy środki na realizację tych działań zostały już zaplanowane w budżecie państwa na bieżący rok oraz lata następne? a) Jeśli tak, proszę o przedstawienie szczegółowych informacji na temat źródeł finansowania tych wydatków. Jeśli nie, proszę o wyjaśnienie, skąd rząd zamierza pozyskać niezbędne fundusze. 5. Jakie jest stanowisko ministerstwa wobec krytyki, która wskazuje na niesprawiedliwość wobec osób, które służyły w PRL? a) Jak ministerstwo planuje odpowiedzieć na zarzuty, że przywracanie pełnych emerytur byłym funkcjonariuszom PRL jest aktem niesprawiedliwości wobec ofiar tamtego systemu? Jako przedstawiciel obywateli, uważam, że rząd powinien jasno i przejrzyście przedstawić swoje plany oraz uzasadnić konieczność podjęcia takich działań. W związku z tym oczekuję rzetelnej i wyczerpującej odpowiedzi na powyższe pytania. Precz z komuną!

Odpowiedź na interpelację w sprawie kontrowersyjnych planów rządu związanych z uchyleniem tzw. ustawy dezubekizacyjnej oraz przywracaniem pełnych emerytur byłym funkcjonariuszom służb PRL Odpowiedź na interpelację nr 3405 w sprawie kontrowersyjnych planów rządu związanych z uchyleniem tzw. ustawy dezubekizacyjnej oraz przywracaniem pełnych emerytur byłym funkcjonariuszom służb PRL Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański Warszawa, 10-07-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 3405 Pana Posła Dariusza Mateckiego, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin [1] zostało objętych 39 335 świadczeniobiorców. W stosunku do ww. osób Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (ZER MSWiA), do 14 kwietnia 2024 r., wydał łącznie 57 952 decyzje o ponownym ustaleniu wysokości wypłacanego świadczenia. W wielu przypadkach jeden świadczeniobiorca otrzymywał dwie decyzje przeliczające jego świadczenia zgodnie z ustawą zmieniającą. Od wydanych decyzji o ponownym ustaleniu wysokości świadczenia, za pośrednictwem ZER MSWiA, do sądu zostały przekazane łącznie 26 734 odwołania, w trakcie rozpatrywania których sądy w około 90% przypadkach orzekał na korzyść świadczeniobiorców. Powyższe oznacza, że ustawa zmieniająca – przygotowana przez poprzedni Rząd – okazała się szkodliwym, również w aspekcie finansowym, aktem prawnym. Przywracane świadczenia są zatem wypłacane zgodnie i na podstawie prawomocnych wyroków niezawisłych sądów. Dotychczas ZER MSWiA zrealizował 11 203 wyroki na łączną kwotę 1 835 063 887,56 zł. Wymaga przy tym podkreślenia fakt, że sądy w wydawanych wyrokach uwzględniały wytyczne odnośnie do sposobu interpretacji ustawy zmieniającej zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z 16 września 2020 r. III UZP 1/20 [2] , w szczególności dotyczące nałożenia na sądy konieczności zbadania każdej sprawy indywidualnie, w tym przede wszystkim przedbiegu służby danego odwołującego i jej oceny pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka. Środki na wypłatę przez ZER MSWiA świadczeń z zaopatrzenia emerytalno-rentowego, w tym na realizację prawomocnych orzeczeń, zostały zaplanowane w ustawie budżetowej na rok 2024 [3] - świadczenia społeczne - w wysokości 18 025 178 000 zł. Zaplanowane na 2024 r. środki na świadczenia społeczne wypłacane przez ZER MSWiA są wyższe o kwotę 4 516 422 000 zł w stosunku do 2023 r. Powyższe wynika z planowanego wzrostu wysokości wskaźnika waloryzacji świadczeń z zaopatrzenia emerytalno-rentowego w 2024 r. oraz z przewidywanego przyrostu świadczeniobiorców, związanego z odejściami funkcjonariuszy ze służby, konieczności zapewnienia środków na realizację prawomocnych wyroków sądów, podwyższenia wysokości uposażeń i dodatków. Do 30 czerwca 2024 r. do ZER MSWiA wpłynęło 7 789 wniosków o ustalenie prawa do świadczenia emerytalno-rentowego po odejściu funkcjonariuszy ze służby. Jednocześnie informuję, że nie ma możliwości oszacowania całościowych kosztów związanych z realizacją wyroków sądowych dotyczących przywracania omawianych świadczeń. Jak wskazano powyżej każda sprawa jest rozpatrywana przez sąd indywidualnie, a niezależnie od powyższego przekazuję, że aktualnie nie są prowadzone prace nad nowelizacją ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin [4] . Dopiero wnikliwa analiza zarówno zagadnień prawnych, jak i ekonomicznych związanych z funkcjonowaniem ww. ustawy pozwoli na podjęcie dalszych działań w przedmiotowej sprawie. Z poważaniem z up. Wiesław Szczepański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2016 r. poz. 2270, dalej: ustawa zmieniająca [2] https://www.sn.pl/sprawy/SitePages/Zagadnienia_prawne_SN.aspx?ItemSID=1392-301f4741-66aa-4980-b9fa-873e90506a11&ListName=Zagadnienia_prawne&Rok=2020 [3] Dz. U. poz. 122 [4] Dz. U. z 2023 r. poz. 1280, z późn. zm.