Interpelacja w sprawie relokacji migrantów na terenie Polski
Interpelacja nr 3397
do ministra spraw wewnętrznych i administracji, koordynatora służb specjalnych
w sprawie relokacji migrantów na terenie Polski
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 14-06-2024
Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają niepokojące sygnały o relokacji uchodźców na terenie Polski w związku z przyjętym przez państwa członkowskie UE paktem migracyjnym, który zakłada przymusowe uczestnictwo państw członkowskich w procesie relokacji imigrantów ekonomicznych pod groźbą kar finansowych w wysokości 20 tys. euro za każdego nielegalnego imigranta.
Z otrzymywanych informacji wynika, że wojewodowie zostali zobowiązani do znalezienia miejsc w poszczególnych regionach kraju dla przyjmowanych migrantów. Oznacza to, że zapowiedzi premiera Donalda Tuska, że „Polska nie przyjmie żadnych migrantów z tytułu paktu migracyjnego" były nieprawdziwe i wprowadziły Polaków w błąd wywołując złudne poczucie bezpieczeństwa. Relokacja migrantów na terenie poszczególnych województw niesie ze sobą daleko idące konsekwencje m.in. poprzez wzrost przestępczości (nie wykluczając terroryzmu), a co za tym idzie zmniejszenie poczucia bezpieczeństwa i wzrost niepokojów społecznych. Są to ludzie ubodzy, bez środków do życia, a zatem konieczne jest zapewnienie im m.in. opieki socjalnej i zdrowotnej, co wiąże się dodatkowym obciążeniem lokalnych samorządów.
Natomiast z doniesień medialnych wynika, że niemiecka policja federalna odesłała do Polski z granicy polsko-niemieckiej ponad 3,5 tys. migrantów w większości ludzi zdesperowanych i głodnych, którzy aktualnie rozwożeni są do noclegowni w przygranicznych miejscowościach.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy wojewodowie zostali zobowiązani do znalezienia lokalizacji dla przymusowych migrantów, jeśli tak to jakie województwa są do tego zobowiązane oraz jaką liczbę uchodźców mają przyjąć?
Ilu migrantów zostało odesłanych do Polski z granicy polsko-niemieckiej od 1.01.2024 r. do 30.04.2024 r. oraz gdzie będą docelowo relokowani?
Odpowiedź Sekretarz stanu Wiesław Szczepański
7.08.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie relokacji migrantów na terenie Polski
Odpowiedź na interpelację nr 3397
w sprawie relokacji migrantów na terenie Polski
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański
Warszawa, 07-08-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 3397 Pani Poseł Magdaleny Filipek-Sobczak w sprawie relokacji migrantów na terenie Polski , pragnę podkreślić, że wskazane w wystąpieniu Pani Poseł działania podejmowane przez urzędy wojewódzkie nie mają związku z aktami legislacyjnymi Paktu w sprawie Migracji i Azylu, przyjętymi przez Radę Unii Europejskiej 14 maja 2024 r.
Zbieranie informacji w zakresie miejsc/obiektów, możliwych do wykorzystania w związku z ewentualnym masowym napływem cudzoziemców na terytorium RP jest dokonywane w ramach funkcjonowania systemu zarządzania kryzysowego, w szczególności w związku z realizacją procedury operacyjnej numer 9 Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego oraz Wojewódzkiego Planu Zarządzania Kryzysowego. Standardowa Procedura Operacyjna numer 9 określa proces przyjęcia cudzoziemców, którzy w związku z sytuacją we własnym kraju, deklarują poszukiwanie ochrony na terenie RP. Należy wskazać, że podjęte działania wynikają z obowiązującego prawa, a ich celem jest wsparcie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w stosunku do osób składających wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej lub objętych ochroną czasową i pomocą na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [1] .
Ponadto, uprzejmie informuję, że w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2024 r. z Niemiec do Polski przekazano łącznie 199 cudzoziemców, w tym: w ramach readmisji – 89 cudzoziemców, a na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (tzw. rozporządzenie Dublin III) [2] – 110 cudzoziemców.
Należy także odnotować, że niemieckie służby prowadzące kontrole graniczne na granicy polsko-niemieckiej mają również prawo do odmowy wjazdu osobom niespełniającym warunków wjazdu, o których mowa w kodeksie granicznym Schengen [3] . Od 16 października 2023 r. – czyli od wprowadzenia kontroli granicznych do Niemiec z Polski – do 31 grudnia 2023 r. nie wpuszczono 1695 osób. Od 1 stycznia do 31 maja 2024 r. było to 4605 osób. Z informacji strony niemieckiej wynika jednak, że ponad 60% ww. osób to obywatele Ukrainy, niemający prawa pobytu w Niemczech.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że czynności podejmowane wobec cudzoziemców po przyjęciu do Polski wynikają z przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach [4] . Cudzoziemcy po przeprowadzeniu określonych czynności, są najczęściej kierowani do ośrodka recepcyjnego, pozostającego w strukturach Urzędu do Spraw Cudzoziemców (jako osoby pozostające w procedurze o udzielenie ochrony międzynarodowej). Jednakże, w sytuacji, gdy w sprawie zachodzą ściśle określone okoliczności wynikające wprost z przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dana osoba może zostać zatrzymana, a następnie umieszczona w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców, administrowanym przez Straż Graniczną (SG). Postanowienie w powyższej sprawie wydaje sąd na wniosek organu SG.
Ponadto, obecnie obowiązujące przepisy prawa przewidują możliwość zastosowania przez organy SG środków alternatywnych do detencji (na mocy wydawanych przez ww. organy postanowień). Do wskazanych środków należą m.in. obowiązek zgłaszania się w określonych odstępach czasu do wymienionego w postanowieniu organu lub konieczność wpłaty zabezpieczenia pieniężnego. Wydanie stosownego postanowienia wymaga przeprowadzenia wcześniej szczegółowej analizy sytuacji prawno – pobytowej cudzoziemca oraz ustaleń czy określone środki mogą być zastosowane oraz czy charakter sprawy wskazuje na to, iż są one wystarczające dla zabezpieczenia danego postępowania w miejsce umieszczenia cudzoziemca w ośrodku strzeżonym dla cudzoziemców.
W przypadku, gdy w stosunku do cudzoziemca, wobec którego wszczęto postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu istnieje prawdopodobieństwo wydania decyzji bez określenia terminu powrotu, do sądu kieruje się wniosek o umieszczenie cudzoziemca w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców. Przedmiotowe działania są podejmowane np. w przypadku, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca, a z okoliczności sprawy wynika, że nie podporządkuje się on obowiązkom wynikającym ze środków alternatywnych.
Z poważaniem
z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 1504.
[2] Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, s. 31.
[3] Wprowadzonym Rozporządzeniem (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającym wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (Dz. Urz. UE. L 2006 nr 105, str. 1, z późn. zm.).
[4] Dz. U. z 2024 r. poz. 769.