Interpelacja w sprawie funkcjonowania obiegu zużytych opon w Polsce

Interpelacja w sprawie funkcjonowania obiegu zużytych opon w Polsce Interpelacja nr 3353 do ministra klimatu i środowiska w sprawie funkcjonowania obiegu zużytych opon w Polsce Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 10-06-2024 Gniezno, 10 czerwca 2024 r. Szanowna Pani Minister! Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon zasygnalizowało mi problemy branży recyklingu opon. W Polsce jedynie 79% zużytych opon jest efektywnie poddawanych odzyskowi i recyklingowi. W krajach UE stosujących system EPR w przypadku opon gorzej jest tylko w Bułgarii (67%), Czechach (72%) i Słowenii (76%). Średnia UE to 95%. W Polsce 32% zużytych opon trafia do przysłowiowego pieca (odzysk energii), podczas gdy analizy LCA pokazują, że recykling jest ponad 4-krotnie korzystniejszy dla środowiska niż spalanie. (Źródło: dane za 2019 rok [brak nowszych] i za Europejskim Stowarzyszeniem Producentów Opon i Gumy ETRMA). Spośród krajów UE, które wprowadziły system EPR, Polska ma jeden z najniższych poziomów odzysku i recyklingu. W Polsce niezmiennie od 2007 r. ustawowy poziom odzysku, do którego zobowiązani są producenci, wynosi tylko 75% (w tym m.in. 15% to recykling). W większości krajów UE z systemem EPR ten poziom to ponad 90%. (Źródło: opracowanie własne PSRO za 2024 rok). Stawki opłat związanych z odzyskiem w Polsce są drugie najniższe w głównych 15 krajach stosujących EPR i wynosi tylko 300 zł/t, mniej jest tylko w Rumunii (ok 173 zł/t). Średnia dla ww. 15 krajów europejskich stosujących EPR to 600 zł/t. (Źródło: opracowanie własne PSRO za 2024 rok). Liczne doniesienia prasowe wskazują na to, że wady systemu prowadzą do problemów środowiskowych. Tylko w dwóch gminach (Maciejowice i Damnica) i trzech nadleśnictwach (Lębork, Międzychód, Gniewkowo) tylko w 2023 r. odnaleziono 47,9 ton zużytych opon na dzikich wysypiskach. Zgodnie z informacjami z samorządów 13 200,5 ton w całej Polsce znajduje się na nielegalnych składowiskach w dyspozycji rolników. Pełne dane są nieznane, ponieważ wiele gmin i nadleśnictw nie prowadzi ewidencji i analiz w tym zakresie. (Źródło: opracowanie własne PSRO w oparciu o informacje od wskazanych podmiotów). Opony są cennym źródłem surowców i są łatwym „success story” dla GOZ. Obecnie są z powodzeniem stosowane np. jako składnik nawierzchni drogowych. (Źródło: [źródło 1] [źródło 2] [źródło 3]. Opony są jednym z priorytetów eco-designu przewidzianym w powstającym rozporządzeniu ESPR. Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon przedstawiło swoje postulaty: W sprawie recyklingu opon: przywrócenie poprzedniej definicji odzysku i zwiększenie ustawowych minimów odzysku i recyklingu (odpowiednio: do 100% i 50%); objęcie systemem EPR opon pełnych; wsparcie edukacji, logistyki i systemu zachęt dla małych i średnich zakładów wulkanizacyjnych; uszczelnienie systemu odzysku i recyklingu ELT w obszarze BDO ze zmianą dot. procesu R1 (dokumenty DPR); uzupełnienie hierarchii postępowania z odpadami o kryteria oparte o ochronę zasobów, emisje i oszczędność energii; wprowadzenie monitoringu problemu w drodze jakościowych (skład) obowiązków informacyjnych firm usuwających tzw. dzikie wysypiska. W sprawie wykorzystywania recyklatów postulują o skoordynowanie w ramach Unii Europejskiej: wprowadzenia obowiązku uwzględnienia aspektów środowiskowych w zamówieniach publicznych, w tym poprzez wykorzystanie recyklatów; wprowadzenia jako zasady wykorzystania recyklatów w sektorze budowlanym, ze szczególnym uwzględnieniem dróg; stworzenie celowanych działań pomocowych nakierowanych na wsparcie innowacji w obszarze GOZ, w tym recyklingu opon; wprowadzenie specjalnej ustawy nakierowanej na obowiązki związane z GOZ i wspierające udział polskich podmiotów w Forum Ecodesignu. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania: Jak Pani Minister odniesie się do problemów branży recyklingu opon przedstawionych przez Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon? Czy planowane jest zwiększenie ustawowego poziomu odzysku i recyklingu? Czy planowane jest zwiększenie opłat związanych z odzyskiem w Polsce? Czy planowane są konsultacje ministerstwa ze środowiskiem branży recyklingu opon? Jakie działania podjął rząd w celu wyeliminowania problemu składowania zużytych opon na dzikich wysypiskach? Jak Pani Minister odniesie się do postulatów przedstawionych przez Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon? Z wyrazami szacunku Tadeusz Tomaszewski