Interpelacja w sprawie uznania boreliozy za chorobę zawodową strażników granicznych i żołnierzy

Interpelacja w sprawie uznania boreliozy za chorobę zawodową strażników granicznych i żołnierzy Interpelacja nr 3338 do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie uznania boreliozy za chorobę zawodową strażników granicznych i żołnierzy Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 07-06-2024 Zwracam się z prośbą o rozważenie uznania boreliozy za chorobę zawodową polskich żołnierzy oraz strażników granicznych. Borelioza, jako choroba odkleszczowa, stanowi poważne zagrożenie dla osób pracujących na otwartych przestrzeniach, w lasach i na terenach przygranicznych, gdzie ryzyko kontaktu z kleszczami jest szczególnie wysokie. Uzasadnienie: Wysokie ryzyko narażenia: Żołnierze i strażnicy graniczni pełnią swoje obowiązki często w trudnych warunkach terenowych, narażając się na bezpośredni kontakt z kleszczami. Przykłady z innych branż, takich jak rolnictwo i leśnictwo, pokazują, że borelioza jest uznawana za chorobę zawodową ze względu na specyfikę pracy, która wiąże się z wysokim ryzykiem ukąszeń przez kleszcze. Przypadki boreliozy wśród pracowników terenowych: W 2013 roku przypadek elektromontera z województwa śląskiego, który zachorował na boreliozę, został uznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach za chorobę zawodową, mimo braku bezpośrednich dowodów na ukąszenie kleszcza w miejscu pracy. Decyzja ta była oparta na fakcie, że pracownik wykonywał swoje obowiązki w warunkach stwarzających ryzyko zachorowania na boreliozę. Zwiększona liczba zachorowań: Statystyki pokazują, że liczba zachorowań na boreliozę w Polsce stale rośnie. W 2023 roku potwierdzono 25244 przypadki boreliozy, co stanowi znaczący wzrost w porównaniu do lat poprzednich. Żołnierze i strażnicy graniczni, z racji wykonywanych obowiązków, są grupą szczególnie narażoną na tę chorobę. Choroba zawodowa i wypadek przy pracy: Istnieją przesłanki prawne, by uznać boreliozę za chorobę zawodową. Przykłady z sektora rolniczego i leśniczego pokazują, że choroba ta jest już traktowana jako zawodowa w tych branżach. Borelioza z racji specyfiki pracy żołnierzy i strażników granicznych powinna być również uznana za chorobę zawodową w tych zawodach. W przypadku ukąszenia przez kleszcza podczas pełnienia obowiązków służbowych i wystąpienia choroby odkleszczowej ci pracownicy powinni mieć prawo do odpowiednich świadczeń. W związku z powyższym zwracam się z pytaniami: Czy ministerstwo rozważa możliwość uznania boreliozy za chorobę zawodową polskich żołnierzy i strażników granicznych? Jakie kroki są planowane lub mogą być podjęte w celu zwiększenia ochrony zdrowia tych grup zawodowych w kontekście ryzyka zakażenia boreliozą? Czy istnieje możliwość wdrożenia dodatkowych środków zapobiegawczych oraz programów edukacyjnych dotyczących boreliozy dla żołnierzy i strażników granicznych? Bardzo proszę o pilne podjęcie działań w tej sprawie, mając na uwadze zdrowie i bezpieczeństwo polskich żołnierzy oraz strażników granicznych, którzy pełnią swoje obowiązki w warunkach narażających ich na ryzyko zachorowania na boreliozę.

Odpowiedź na interpelację w sprawie uznania boreliozy za chorobę zawodową strażników granicznych i żołnierzy Odpowiedź na interpelację nr 3338 w sprawie uznania boreliozy za chorobę zawodową strażników granicznych i żołnierzy Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 30-07-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 3338 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie uznania boreliozy za chorobę zawodową strażników granicznych i żołnierzy, w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA), na podstawie stanowiska Komendy Głównej Straży Granicznej, uprzejmie przedstawiam co następuje. Na wstępie należy wskazać, że choroba zawodowa jest chorobą, którą spowodowały szkodliwe czynniki występujące w miejscu pracy lub sposób wykonywania pracy oraz została wymieniona w wykazie chorób zawodowych, zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych [1] i dotyczy wyłącznie osób pracujących. Natomiast funkcjonariusze resortu spraw wewnętrznych i administracji podlegają przepisom rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej [2] . W załączniku nr 1 Wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia do ww. rozporządzenia w poz. 24 wskazano choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa. Niezależnie od powyższego informuję, że borelioza jest wpisana do wykazu zakażeń i chorób zakaźnych, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu [3] . W sytuacji wystąpienia boreliozy u funkcjonariusza, w wyniku ukąszenia przez kleszcza w związku z pełnieniem służby, funkcjonariusz jest kierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa SWiA [4] . Komisja lekarska, na podstawie poz. 24 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą , wydaje orzeczenie określające boreliozę jako chorobę pozostającą w związku ze służbą. W przypadku utrwalonych następstw boreliozy, Rejonowa Komisja Lekarska Ministerstwa SWiA, na podstawie poz. 206 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa [5] , wydaje drugie orzeczenie ustalające procent uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza. W celu zwiększenia ochrony zdrowia funkcjonariuszy w kontekście ryzyka zakażenia boreliozą, Straż Graniczna zapewnia wyposażenie funkcjonariuszy w preparaty odstraszające kleszcze oraz systematycznie przeprowadza szkolenia z zakresu bhp, obejmujące m.in. tematykę ochrony przed działaniem czynników biologicznych w czasie pełnienia obowiązków służbowych. Celem zmniejszenia skutków narażenia na biologiczne czynniki szkodliwe w środowisku służby są stosowane szczepienia ochronne. W 2024 r. zwiększono budżet jednostek organizacyjnych Straży Granicznej na zakup szczepionek na łączną kwotę 663.792,00 zł, w tym m.in. na szczepionkę przeciw chorobie wirusowej przenoszonej przez kleszcze, czyli kleszczowemu zapaleniu mózgu. Z uwagi na fakt, że na rynku nie ma aktualnie dostępnej szczepionki przeciwko boreliozie nie jest możliwe wprowadzenie takiego środka profilaktycznego. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2022 r. poz. 1836 [2] Dz. U. poz. 1046, z późn. zm., dalej rozporządzenie w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą [3] Dz. U. z 2023 r. poz. 1045 [4] w celu ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, stopnia uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, minister właściwy do spraw wewnętrznych ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 310) powołał komisje lekarskie [5] Dz. U. poz. 921