Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich o wskaźnik inflacji od 1 stycznia 2025 r.

Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich o wskaźnik inflacji od 1 stycznia 2025 r. Interpelacja nr 3330 do ministra nauki w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich o wskaźnik inflacji od 1 stycznia 2025 r. Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec Data wpływu: 07-06-2024 Szanowny Panie Ministrze, temat niskich stypendiów doktoranckich i związanej z tym rezygnacji wielu młodych ludzi z podejmowania kształcenia w szkołach doktorskich jest Ministerstwu Nauki i Szkolnictwa Wyższego znany i był poruszany wielokrotnie. Dlatego z uznaniem przyjęłam zrealizowane na początku bieżącego roku podwyżki w szkolnictwie wyższym, które objęły również doktorantów. Poziom podwyżek był zadowalający i sytuacja finansowa doktorantów wyraźnie się poprawiła. Jest to niewątpliwe osiągnięcie, którego szkoda byłoby zaprzepaścić w kolejnych latach. Dobrą praktyką w sferze budżetowej jest dokonywanie corocznej waloryzacji płac i świadczeń (emerytur, rent, stypendiów) o wskaźnik inflacji, w miarę możliwości powiększony o wskaźnik odzwierciedlający wzrost wynagrodzeń. Dokonana na początku 2023 roku podwyżka stypendiów doktoranckich była ważna, bo wyrównała brak tego typu waloryzacji w poprzednich latach, czyli de facto przywróciła pewien stan normalności. I chociaż inflacja spadła już z rekordowych wskaźników rzędu 17% do poziomów jednocyfrowych, nie należy zapominać, że ceny nadal wzrastają, a prognozowany przez NBP wskaźnik inflacji na 2024 rok oscyluje w granicach 3,5–5,6% (prognoza NBP z marca 2024). To nadal dość sporo i należałoby przynajmniej o taki wskaźnik podnieść od 1 stycznia 2025 roku minimalne wynagrodzenie zasadnicze profesora, od którego zależą płace w szkolnictwie wyższym i stypendia doktoranckie. Takiej decyzji nie należy rozpatrywać w kategoriach podwyżki, ale zwykłej waloryzacji inflacyjnej, która pozwoli utrzymać stypendia doktoranckie na dotychczasowym poziomie. Brak waloryzacji oznaczałby bowiem ich realny spadek, i to dość wyraźny - a w konsekwencji zaprzepaszczenie tych wszystkich pozytywnych efektów, które nastąpiły w nauce dzięki tegorocznym podwyżkom. Problemem wszelkich tego typu dyskusji jest to, że prowadzone one są zazwyczaj późną jesienią, w efekcie czego stosowne rozporządzenie o podwyżkach z datą wejścia w życie od 1 stycznia nie jest publikowane na czas, ale dopiero w styczniu, lutym czy nawet marcu. Rodzi to konieczność wypłaty wyrównań oraz niepotrzebnych stresów i frustracji. Tymczasem kalendarz budżetowy oraz prognozowany wskaźnik inflacji są znane już teraz. Wiemy do kiedy trzeba przygotować budżet, wiemy kiedy należy zacząć prace nad rozporządzeniem podwyższającym wynagrodzenie profesora, by spokojnie przejść wszystkie etapy procesu legislacyjnego i zdążyć z podpisem do końca grudnia. Wiemy też mniej więcej, jaki będzie w tym roku wskaźnik inflacji. Warto byłoby zatem podjąć prace nad stosownym rozporządzeniem zawczasu, jeszcze latem, tak by tym razem zdążyć z podwyżkami (waloryzacją) rzeczywiście od 1 stycznia 2025 r., bez niepotrzebnych opóźnień. W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozważa waloryzację stypendiów doktoranckich o wskaźnik inflacji od 1 stycznia 2025 r.? 2. Czy i kiedy zaczną się prace nad rozporządzeniem wprowadzającym podwyżki stypendiów doktoranckich od 1 stycznia 2025 r.? Z wyrazami szacunku Katarzyna Matusik-Lipiec

Odpowiedź na interpelację w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich o wskaźnik inflacji od 1 stycznia 2025 r. Odpowiedź na interpelację nr 3330 w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich o wskaźnik inflacji od 1 stycznia 2025 r. Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maciej Gdula Warszawa, 01-07-2024 Szanowny Panie Marszałku , odpowiadając na interpelację, pozwolę sobie poinformować, że rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 235), podniosło wysokość wynagrodzenia profesora do kwoty 9 370 zł, zwiększając je o 2 160 zł, co stanowi wzrost tego wynagrodzenia o 30%. Wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia profesora wzrastają wynagrodzenia i świadczenia w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, których wysokość jest relacjonowana do wysokości wynagrodzenia profesora. Tym samym, wraz ze wzrostem wynagrodzenia profesora, wzrasta kwota miesięcznego stypendium doktoranckiego, przy czym jego wysokość wynosi co najmniej: 1) 37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona ocena śródokresowa; 2) 57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona ocena śródokresowa. W tym miejscu podkreślę, że wysokość stypendium doktoranckiego określona w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.) ma charakter minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską może ustalić stawki stypendium na poziomie wyższym. Zwrócę ponadto uwagę, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego. Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów. W pełni dostrzegając istotność kwestii wynagrodzeń w systemie nauki i szkolnictwa wyższego oraz potrzebę systematycznego ich zwiększania, należy wskazać, że determinantem rozpoczęcia prac nad kolejną zmianą ww. rozporządzenia, jest zapewnienie finansowania kosztów wzrostu wynagrodzeń z budżetu państwa w 2025 r. i w latach następnych. Kwestie te będą rozważane na etapie planowania budżetu państwa na 2025 r., z uwzględnieniem uwarunkowań wynikających z sytuacji makroekonomicznej kraju. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Nauki Maciej Gdula Podsekretarz Stanu