Interpelacja w sprawie rozpoczęcia procedury zmiany unijnych traktatów
Interpelacja nr 331
do ministra ds. Unii Europejskiej
w sprawie rozpoczęcia procedury zmiany unijnych traktatów
Zgłaszający: Krzysztof Mulawa, Karina Anna Bosak, Michał Wawer, Witold Tumanowicz, Bronisław Foltyn
Data wpływu: 22-12-2023
Warszawa, dnia 20 grudnia 2023 r.
Parlament Europejski przyjął rezolucję dotyczącą pakietu poprawek do traktatów unijnych, które znacząco wzmacniają kompetencje Komisji, Rady i innych instytucji unijnych oraz odbierają państwom członkowskim prawo weta w większości spraw. Wprowadzają wspólną armię, euro jako walutę unii i nowy sposób przyjmowania zasobów własnych, w tym również podatków.
W czasie trwania kampanii parlamentarnej jesienią 2023 roku, Koalicja Obywatelska na czele z liderem i obecnym premierem Donaldem Tuskiem, była przeciwna zmianom traktatów. Na agendzie Rady Ministrów ds. Środowiska w dniu 18 grudnia 2023 r. znalazł się punkt dotyczący przekazania wniosku Parlamentu Europejskiego do Rady Europejskiej, zgodnie z procedurą z art. 48 TUE i notyfikacją do Parlamentów Narodowych. Punkt został zatwierdzony przez COREPER II 6 grudnia. Jeśli żaden kraj nie zgłosi sprzeciwu, sprawa będzie przyjęta automatycznie i trafi do Rady Europejskiej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź:
Czy obecny rząd podtrzymuje swoją kampanijną obietnicę, że jest przeciwny zmianom traktatów przyjętych w rezolucji Parlamentu Europejskiego w dniu 22 listopada 2023 roku?
Jakie było stanowisko polskiej delegacji na posiedzeniu COREPER II w dniu 6 grudnia 2023 r., kiedy zapadła decyzja o zatwierdzeniu ws. Propozycji Parlamentu Europejskiego dotyczących zmiany Traktatów - Przedłożenie dokumentu Radzie Europejskiej oraz powiadomienie państw narodowych? Kto reprezentował Polskę na tym posiedzeniu?
Jakie stanowisko przedstawiła polska delegacja na posiedzeniu Rady Ministrów ds. Środowiska w dniu 18 grudnia 2023 r. ws. przekazania wniosku Parlamentu Europejskiego do Rady Europejskiej, zgodnie z procedurą z art. 48 TUE?
Czy w ramach zapowiedzi odblokowania KPO, możliwy jest warunek ze strony unijnych instytucji, zwłaszcza Komisji Europejskiej, aby w zamian za wypłatę środków finansowych nie sprzeciwiać się propozycjom zmian traktatowych?
Odpowiedź Minister Adam Szłapka
30.01.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie rozpoczęcia procedury zmiany unijnych traktatów
Odpowiedź na interpelację nr 331
w sprawie rozpoczęcia procedury zmiany unijnych traktatów
Odpowiadający: minister ds. Unii Europejskiej Adam Szłapka
Warszawa, 30-01-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 331 Pana Posła Krzysztofa Mulawy oraz grupy posłów w sprawie rozpoczęcia procedury zmiany unijnych traktatów, uprzejmie informuję, co następuje.
Pytanie 1: Czy obecny rząd podtrzymuje swoją kampanijną obietnicę, że jest przeciwny zmianom traktatów przyjętych w rezolucji Parlamentu Europejskiego w dniu 22 listopada 2023 roku?
Polska pozostaje przeciwna rozpoczynaniu rewizji Traktatów. Zgodnie ze stanowiskiem Rządu ws. dokumentu Komunikat Rady Unii Europejskiej: Propozycje Parlamentu Europejskiego dotyczące zmiany Traktatów – Powiadomienie skierowane do parlamentów narodowych (CM 5781/23) z 23 stycznia 2024 r.: „Zdaniem Rządu rozpoczynanie rewizji Traktatów w obecnym kontekście geopolitycznym osłabiłoby jedność Unii Europejskiej oraz odciągnęło naszą energię polityczną od innych, palących wyzwań. W obliczu trudno przewidywalnej dynamiki politycznej w państwach członkowskich, wikłanie UE w żmudny proces reformy Traktatów może doprowadzić do poważnego kryzysu wewnątrz UE. Mogłoby również opóźnić akcesję nowych państw, co do których powzięliśmy istotne zobowiązania podczas ostatniej Rady Europejskiej 14-15 grudnia 2023 r.
Propozycje w sprawie zmian Traktatów przyjęte przez Parlament Europejski 22 listopada br., niewielką większością głosów są nieadekwatne i nie odpowiadają realnym potrzebom Unii i państw członkowskich. Ich radykalny charakter nie tylko nie służy usprawnieniu i wzmocnieniu Unii, ale może być wykorzystywany w ramach anty-unijnej i antyzachodniej narracji w państwach członkowskich i kandydujących, które są szczególnie narażone na działania dezinformacyjne ze strony państw trzecich.
Rolą Rady Europejskiej powinno być rozwianie tych obaw i odpowiedzialne działania w obliczu obecnych wyzwań, w tym zwłaszcza trwającej agresji Rosji na Ukrainę.
W ocenie Rządu rozpoczynanie długotrwałego procesu zmian Traktatów może przyczynić się do pogłębienia podziałów w ramach UE, osłabiając jedność wokół wsparcia dla Ukrainy i potencjalnie opóźniając proces rozszerzenia UE.
Proponowane przez PE zmiany Traktatów ograniczają zastosowanie jednomyślnego podejmowania decyzji w Radzie oraz poszerzają kompetencje Unii kosztem państw członkowskich w zakresie polityki zagranicznej, obronności, ochrony granic, bezpieczeństwa (w tym bezpieczeństwa energetycznego), spraw wewnętrznych, wymiaru sprawiedliwości, polityki społecznej, polityki gospodarczej, polityki podatkowej i w innych obszarach istotnych z punktu widzenia interesów państwa“.
Pytanie 2: Jakie było stanowisko polskiej delegacji na posiedzeniu COREPER II w dniu 6 grudnia 2023 r., kiedy zapadła decyzja o zatwierdzeniu ws. Propozycji Parlamentu Europejskiego dotyczące zmiany Traktatów - Przedłożenie dokumentu Radzie Europejskiej oraz powiadomienie państw narodowych? Kto reprezentował Polskę na tym posiedzeniu?
Stanowisko RP na posiedzenie COREPER II w dniu 6 grudnia 2023 r. pozostawało przeciwne przekazaniu przez Radę Radzie Europejskiej propozycji Parlamentu Europejskiego nt. zmian Traktatów, wskazując na ich daleko idący charakter, ograniczający kompetencje państw członkowskich. Polska zaznaczyła przy tym, że w obecnym kontekście geopolitycznym rozpoczynanie procesu rewizji Traktatów jest nie tylko nieuzasadnione, ale i szkodliwe z uwagi na ryzyko pogłębienia podziałów i osłabienia politycznej jedności Unii Europejskiej. Na posiedzeniu COREPER II w dniu 6 grudnia 2023 r. Polskę reprezentował Pan Andrzej Sadoś, Stały Przedstawiciel RP przy UE.
Pytanie 3: Jakie stanowisko przedstawiła polska delegacja na posiedzeniu Rady Ministrów ds. Środowiska w dniu 18 grudnia 2023 ws. przekazania wniosku Parlamentu Europejskiego do Rady Europejskiej, zgodnie z procedurą z art. 48 TUE?
Na posiedzeniu Rady ds. Środowiska (ENVI) w dniu 18 grudnia 2023 r. Polska przedstawiła następujące oświadczenie: „Wskazujemy, że rozpoczynanie rewizji Traktatów w obecnym kontekście geopolitycznym osłabiłoby jedność Unii Europejskiej oraz odciągnęło naszą energię polityczną od innych, palących wyzwań. W obliczu trudno przewidywalnej dynamiki politycznej w państwach członkowskich, wikłanie UE w żmudny proces reformy Traktatów może doprowadzić do poważnego kryzysu wewnątrz UE. Mogłoby również opóźnić akcesję nowych państw, co do których powzięliśmy istotne zobowiązania podczas ostatniej Rady Europejskiej 14-15 grudnia 2023 r.
Za nieadekwatne i nie odpowiadające realnym potrzebom Unii uważamy propozycje w sprawie zmian Traktatów przyjęte przez Parlament Europejski 22 listopada br., niewielką większością głosów. Ich radykalny charakter nie tylko nie służy usprawnieniu i wzmocnieniu Unii, ale może być wykorzystywany w ramach anty-unijnej i antyzachodniej narracji w państwach członkowskich i kandydujących, które są szczególnie narażone na działania dezinformacyjne ze strony państw trzecich.
Rolą Rady Europejskiej powinno być rozwianie tych obaw i odpowiedzialne działania w obliczu obecnych wyzwań, w tym zwłaszcza trwającej agresji Rosji na Ukrainę“.
Pytanie 4: Czy w ramach zapowiedzi odblokowania KPO, możliwy jest warunek ze strony unijnych instytucji, zwłaszcza Komisji Europejskiej, aby w zamian za wypłatę środków finansowych nie sprzeciwiać się propozycjom zmian traktatowych?
Propozycje zmian Traktatów nie są przedmiotem rozmów Rządu z KE, ani nie są wiązane z finansowaniem Krajowego Planu Odbudowy.
O dalszym procedowaniu rezolucji Parlamentu Europejskiego ws. propozycji zmian Traktatów, tj. ewentualnym zwołaniu konwentu i rozpoczęciu procesu rewizji Traktatów zgodnie z art. 48 TUE, decyduje Rada Europejska.
Z wyrazami szacunku
Adam Szłapka