Interpelacja w sprawie przygotowania rynku pracy na zmiany w strukturze zawodowej

Interpelacja w sprawie przygotowania rynku pracy na zmiany w strukturze zawodowej Interpelacja nr 3166 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie przygotowania rynku pracy na zmiany w strukturze zawodowej Zgłaszający: Daniel Milewski Data wpływu: 03-06-2024 Szanowna Pani Minister, należy przyjąć, iż już w nieodległej przyszłości część zawodów zacznie zanikać, a równocześnie będą pojawiały się nowe zawody przyszłości. Wiele z nich będzie wymagało kształcenia i szkolenia w wąskich specjalizacjach, inne kluczowych kompetencji i rozległej wszechstronnej wiedzy. Wymusi to lepsze gospodarowanie zasobami pracy. Wzrost produktywności pracy będzie prowadził do zmniejszenia pracochłonności gospodarki i zmiany jej struktury. Ludzie dotychczas wykonujący prace powtarzalne (zarówno fizyczne, jak i intelektualne) będą zmieniać swoje kwalifikacje w kierunku kreatywnych zawodów lub zawodów wymagających interakcji z drugim człowiekiem lub z maszyną. Nie będzie to możliwe bez rozbudowy nowoczesnego systemu praktycznego uczenia się przez całe życie, w tym opartego na nowoczesnych technikach e-learningowych. W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: Jakie działania podejmuje rząd w celu przygotowania rynku pracy na zmiany w strukturze zawodowej, związane z zanikaniem niektórych zawodów i pojawianiem się nowych? Czy istnieją programy szkoleniowe lub edukacyjne skierowane na rozwój kompetencji wymaganych w nowych zawodach przyszłości? W jaki sposób rząd wspiera rozwój kształcenia i szkolenia w wąskich specjalizacjach oraz kluczowych kompetencji, aby odpowiedzieć na potrzeby nowych zawodów? Czy planowane są inicjatywy mające na celu rozbudowę systemu praktycznego uczenia się przez całe życie, z uwzględnieniem nowoczesnych technik e-learningowych? Jakie środki są podejmowane, aby zmniejszyć przewidywane skutki zanikania niektórych zawodów, które mogą prowadzić do bezrobocia strukturalnego? Czy rząd prowadzi analizy i monitoruje zmiany na rynku pracy, aby dostosowywać programy edukacyjne i szkoleniowe do aktualnych potrzeb i trendów zawodowych? Z poważaniem Daniel Milewski Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie przygotowania rynku pracy na zmiany w strukturze zawodowej Odpowiedź na interpelację nr 3166 w sprawie przygotowania rynku pracy na zmiany w strukturze zawodowej Odpowiadający: minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk Warszawa, 24-09-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie przygotowania rynku pracy na zmiany w strukturze zawodowej, znak: K10INT3166, proszę przyjąć informacje pozostające we właściwości ministra rodziny, pracy i polityki społecznej. Zanikanie i pojawianie się zawodów jest procesem rozłożonym w czasie. Częściej mamy do czynienia z ewolucją zadań w ramach zawodu, rosnącą specjalizacją, pojawianiem się nowych narzędzi i technologii oraz zmianą wymagań kompetencyjnych względem osób wykonujących dane zawody. Aktualnie obserwujemy w Polsce rosnące z jednej strony zapotrzebowanie na pracowników z wysokimi kwalifikacjami i umiejętnościami, z drugiej zaś utrzymujący się popyt na pracowników z wykształceniem zawodowym/branżowym. Należy również zwrócić uwagę, że dziś to niedobór pracowników na rynku pracy staje się kluczową barierą dla rozwoju firm. Przygotowywany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia uwzględnia potrzeby pracodawców i pracowników, biorąc pod uwagę zmiany w strukturze rynku pracy. Celem projektu jest: aktywizacja grupy biernej zawodowo, rolników chcących się przekwalifikować, zwiększenie mobilności osób szukających pracy, skrócenie czasu poszukiwania pracy, unowocześnienie i zautomatyzowanie usług świadczonych przez urzędy pracy, zwiększenie dostępu do Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) oraz rozszerzenie dostępu do oferty wsparcia rozwoju umiejętności dla wszystkich bezrobotnych i poszukujących pracy. Wydatkowanie środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS), przeznaczonego na wsparcie kształcenia ustawicznego osób pracujących, ma miejsce zgodnie z priorytetami, ustalanymi przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w porozumieniu z Radą Rynku Pracy. Umożliwia to szybką reakcję na potrzeby szkoleniowe poszczególnych branż i grup zawodowych. Oznacza to, że szkolenia czy studia podyplomowe, finansowane ze środków Funduszu Pracy, w tym z KFS, są niejednokrotnie szkoleniami specjalistycznymi, pozwalającymi rozwinąć kompetencje niezbędne do wykonywania nowych zawodów i specjalizacji. Szkolenia finansowane ze środków Funduszu Pracy, w tym KFS, mogą odbywać się zdalnie lub w systemie e-learningowym, o ile specyfika czynności będących przedmiotem szkolenia pozwala nauczać ich w takiej formule. Nie dotyczy to np. popularnych szkoleń zawodowych w obszarze spawania, obsługi różnych maszyn i urządzeń, w branży kosmetycznej, fryzjerskiej itp. Bardzo dużą popularnością wśród klientów urzędów pracy cieszą się staże, będące specyficzna formą nabywania umiejętności praktycznych w miejscu pracy. W nowej ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia przewidziano ułatwienie nabywania kwalifikacji zawodowych w ramach stażu. W miejsce niepopularnego i likwidowanego przygotowania zawodowego dorosłych proponuje się rozszerzenie stażu o możliwość potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności przez uprawnioną instytucję. W takim przypadku staż może trwać dłużej, od 3 do 12 miesięcy, a stażysta i organizator otrzymają odpowiednio specjalny dodatek i premię finansową. Zaproponowano także możliwość realizacji przez osoby bezrobotne stażu w formie zdalnej, co w praktyce oznacza możliwość realizowania go w całości w formule stacjonarnej, zdalnej lub hybrydowej. Instrumentem, który z założenia ma przeciwdziałać bezrobociu związanemu z niedostosowaniem umiejętności i kwalifikacji pracowników do zmieniających się wymagań miejsca pracy jest Krajowy Fundusz Szkoleniowy. W projekcie nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wychodzi też naprzeciw wyzwaniom związanym ze zużywaniem się kompetencji i kwalifikacji, rozszerzając dostęp do oferty wsparcia w rozwoju umiejętności i możliwości przekwalifikowania. W projekcie zaproponowano udostępnienie dofinansowania szkoleń także osobom pracującym, zarejestrowanym jako poszukujące pracy. Ponadto przewidziano: zwiększenie limitów na dofinansowanie szkoleń do 300% przeciętnego wynagrodzenia (dotychczas ten limit obowiązywał tylko w przypadku szkoleń wskazanych przez bezrobotnego); podniesienie jakości szkoleń poprzez zastąpienie wymaganego od instytucji oferującej szkolenie wpisu do Rejestru Instytucji Szkoleniowych, wpisem do Bazy Usług Rozwojowych; poszerzenie finansowania kosztów egzaminów o koszty różnego rodzaju form potwierdzania wiedzy i umiejętności oraz uzyskiwania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności; uatrakcyjnienie dotychczasowej pożyczki szkoleniowej poprzez wprowadzenie pożyczki edukacyjnej o zachowanej maksymalnej wysokość 400% przeciętnego wynagrodzenia. Środki z niej pochodzące będzie można wykorzystać nie tylko na opłacenie kosztów szkolenia, ale także studiów podyplomowych, potwierdzenia wiedzy i umiejętności, uzyskania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności oraz na kontynuację nauki w formach szkolnych (zastąpiono pożyczką edukacyjną dotychczasowo funkcjonujące stypendium na kontynuowanie nauki). Ponadto, stworzono w projekcie możliwość umorzenia 20% kwoty pożyczki (w ramach pożyczki nie finansuje się studiów I, II i III stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich); wprowadzenie, na korzystniejszych zasadach, limitu finansowania kosztów nabywania wiedzy, umiejętności lub kwalifikacji w wysokości 450% przeciętnego wynagrodzenia na jedną osobę w okresie kolejnych trzech lat (dotychczas limit dotyczył szkoleń i określany był w stosunku do minimalnego wynagrodzenia); wprowadzenie rozwiązania mającego na celu wyposażenie urzędów pracy w narzędzia pozwalające im na skuteczne wsparcie klientów w nabywaniu lub rozwijaniu umiejętności potrzebnych w nowoczesnej gospodarce, w tym zwłaszcza umiejętności cyfrowych, poprzez badanie kompetencji cyfrowych klientów i oferowanie im odpowiednich szkoleń; wprowadzenie – w miejsce dotychczasowego bonu szkoleniowego, który stanowił gwarancję skierowania przez urząd pracy bezrobotnego do 30 r.ż. na wskazane przez niego szkolenie oraz opłacenia kosztów, które zostaną poniesione w związku z podjęciem szkolenia - bonu na kształcenie ustawiczne. Projekt przewiduje, że bon na kształcenie ustawiczne przeznaczony będzie dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy bez względu na wiek. W jego ramach urząd pracy sfinansuje, do wysokości przeciętnego wynagrodzenia: należność dla instytucji szkoleniowej za realizację jednego lub kilku szkoleń; należność dla instytucji realizującej studia podyplomowe; koszty potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub koszty uzyskania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności. W Polsce od lat prowadzony i udoskonalany jest system badania zapotrzebowania na kwalifikacje i umiejętności na rynku pracy. Do obowiązków samorządu województwa (we współpracy z samorządem powiatu) należy m.in. badanie popytu na kwalifikacje i umiejętności zawodowe na wojewódzkim rynku pracy. Równolegle – na poziomie krajowym, wojewódzkim i powiatowym – służby zatrudnienia badają zapotrzebowanie na pracowników w zawodach [1] . Z wyrazami szacunku Agnieszka Dziemianowicz-Bąk Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej [1] W ramach projektu pilotażowego, realizowanego przez Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie, wypracowano nowy system monitoringu zapotrzebowania na zawody i kwalifikacje. System umożliwi wprowadzanie i przetwarzanie danych dostarczanych przez różne instytucje publiczne, w oparciu o które algorytm analityczny wygeneruje zagregowaną informację, dotyczącą zapotrzebowania rynku na dane zawody i kwalifikacje.