Interpelacja w sprawie zachowania i umacniania polskiej tożsamości poza granicami kraju

Interpelacja w sprawie zachowania i umacniania polskiej tożsamości poza granicami kraju Interpelacja nr 3137 do ministra spraw zagranicznych w sprawie zachowania i umacniania polskiej tożsamości poza granicami kraju Zgłaszający: Daniel Milewski Data wpływu: 02-06-2024 Szanowny Panie Ministrze, zachowanie i umacnianie polskiej tożsamości i zapewnienie możliwości uczestniczenia w kulturze narodowej należy traktować priorytetowo oraz podjąć działania zmierzające do zachowania i umacniania tożsamości narodowej. W ramach polskiej oferty kulturalnej kierowanej za granicę należy uwzględniać potrzeby Polonii i Polaków za granicą, a także możliwości jej udziału w promocji kultury polskiej. W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: Jakie konkretne działania podejmuje rząd w celu zachowania i umacniania polskiej tożsamości wśród Polonii i Polaków za granicą? Czy istnieją programy finansowe lub granty przeznaczone na projekty kulturalne kierowane do Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą? Jeśli tak, to jakie są kryteria przyznawania tych środków? W jaki sposób rząd uwzględnia potrzeby Polonii i Polaków za granicą przy tworzeniu polskiej oferty kulturalnej kierowanej za granicę? Jakie działania podejmuje rząd w celu ułatwienia udziału Polonii i Polaków za granicą w promocji kultury polskiej? Jakie są główne trudności lub przeszkody napotykane w realizacji programów zachowania i umacniania polskiej tożsamości wśród Polonii i Polaków za granicą? Czy rząd planuje rozszerzyć zakres współpracy z organizacjami polonijnymi w celu promowania polskiej kultury za granicą? Jakie są oczekiwane rezultaty działań podejmowanych przez rząd w obszarze zachowania i umacniania polskiej tożsamości oraz promocji kultury narodowej za granicą? Czy rząd monitoruje efektywność działań w obszarze kultury kierowanej do Polonii i Polaków za granicą i podejmuje działania korygujące w przypadku takiej potrzeby? Z poważaniem Daniel Milewski Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie zachowania i umacniania polskiej tożsamości poza granicami kraju Odpowiedź na interpelację nr 3137 w sprawie zachowania i umacniania polskiej tożsamości poza granicami kraju Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 02-07-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 3137 Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie zachowania i umacniania polskiej tożsamości narodowej poza granicami kraju, uprzejmie informuję, co następuje. 1. Istotną rolą Polonii i Polaków za granicą jest budowanie pozytywnego wizerunku naszej Ojczyzny na arenie międzynarodowej. Kluczową rolę odgrywa tu poczucie tożsamości narodowej i więź z Polską. Ministerstwo Spraw Zagranicznych działa na rzecz zachowania i umacniania polskiej tożsamości poprzez promowanie polskiej kultury i sztuki, upowszechnianie tradycji narodowej i utrwalanie języka polskiego. Do priorytetowych zadań należy nie tylko wspieranie nauczania języka polskiego jako ojczystego, ale także obcego (dla potomków Polaków, nieznających już języka swoich przodków, ale wciąż kultywujących polskie tradycje czy szukających polskich korzeni). MSZ wspiera także przedsięwzięcia polonijne w obszarze edukacji i kultury realizowane w całości przez polskie placówki dyplomatyczno -konsularne, albo przy ich wsparciu. Inicjuje także wspólne, ogólnoświatowe działania, łączące środowiska polonijne. Na szczególne odnotowanie zasługuje np. program „Polacy światu” (powstaje we współpracy m.in. z TVP Polonia – por. ponad 135 materiałów filmowych dostępnych w Internecie), który prezentuje sylwetki niezwykłych Polaków-emigrantów zasłużonych w różnych dziedzinach od nauk ścisłych po humanistyczne. Należy też wspomnieć o rozbudowującej się wystawie „Znani nieznani. Polacy światu”, a także tradycyjnych publikacjach z tego cyklu. Godny uwagi jest też pakiet poświęcony hymnowi Polski (24-min. film oraz wystawa pt. „Dzieje hymnu polskiego”), który jest wykorzystywany przez placówki dyplomatyczno-konsularne podczas licznych wydarzeń w środowiskach polonijnych. 2. Efektywnej i skutecznej polityce państwa w zakresie podtrzymania tożsamości narodowej służą ustawowe instrumenty dedykowane Polonii i Polakom za granicą, do których należą konkursy na realizację zadań publicznych w formule dotacyjnej pod nazwą „Infrastruktura Polonijna” oraz „Wspieranie Polaków i Polonii”, realizowane m.in. we współpracy z Fundacją Pomocy Polakom na Wschodzie, Stowarzyszeniem Wspólnota Polska oraz Fundacją Wolność i Demokracja. Polskie placówki dyplomatyczne i konsularne pełnią istotną rolę także jako pośrednicy między środowiskami polonijnymi a instytucjami polskiego państwa, dodatkowo wspierają mniejsze projekty o charakterze kulturalnym czy oświatowym. 3. Kwestia powinna być przedmiotem bezpośredniego zapytania do MKiDN. 4. Ministerstwo Spraw Zagranicznych wykorzystuje w tym celu instrumenty opisane w punkcie nr 2. 5. Szczegółowa analiza trudności w realizacji programów służących umacnianiu polskiej tożsamości za granicą to ogromny temat, który budzi także zainteresowanie badaczy. Dla potrzeb odpowiedzi na niniejszą interpelację warto przypomnieć o oczywistym fakcie, że MSZ działa w oparciu o normy prawa międzynarodowego z Konwencją Wiedeńską o stosunkach dyplomatycznych na czele i respektuje uwarunkowania miejscowe każdego kraju, gdzie pracują polscy dyplomaci. W ostatnich latach w związku z pełnoskalową agresją Rosji na Ukrainę dostępne wcześniej inicjatywy czy programy współpracy (na przykład dla Polaków w Białorusi czy Rosji) z oczywistych względów musiały zostać zakończone albo zawieszone. 6. MSZ planuje intensyfikację współpracy w tym względzie. Sprzyjającą okolicznością będzie tu nowy program rządowy dedykowany Polonii i Polakom mieszkającym za granicą, który jest obecnie przygotowywany. Promocja polskiej kultury, tożsamości i języka polskiego będzie jednym z kluczowych filarów tego programu. 7. MSZ oczekuje, że działania na rzecz umacniania polskiej tożsamości narodowej oraz promocji kultury przyniosą oczekiwane rezultaty. Staramy się wspierać najlepsze, wyłonione w trybie konkursowym, projekty. Do rezultatów działań podejmowanych przez MSZ niewątpliwie należy wzrost zainteresowania nauką języka polskiego (w tym jako obcego). Dostrzegamy także wzrost zainteresowania studiami w Polsce w pokoleniach szukających korzeni i zainteresowanych krajem przodków. 8. MSZ monitoruje efektywność realizowanych projektów zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na tej podstawie udoskonalane są w kolejnych latach priorytety współpracy ze środowiskami polonijnymi czy regulaminy konkursów. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu