Interpelacja w sprawie sytuacji edukacji specjalnej oraz funduszy na jej rozwój

Interpelacja w sprawie sytuacji edukacji specjalnej oraz funduszy na jej rozwój Interpelacja nr 2962 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie sytuacji edukacji specjalnej oraz funduszy na jej rozwój Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Daria Gosek-Popiołek, Adrian Zandberg, Paulina Matysiak, Dorota Olko Data wpływu: 23-05-2024 Szanowna Pani Ministro, w Opolu od przeszło 2 lat trwają zabiegi rodziców dzieci z niepełnosprawnościami mające na celu budowę nowej szkoły specjalnej. Te inicjatywy to odpowiedź na systemowe problemy dzieci z niepełnosprawnościami w Opolu. Brakuje przystosowanej do potrzeb osób z niepełnosprawnościami publicznej placówki. Opole posiada jeden zespół szkół specjalnych, który mieści się w dwóch lokalizacjach: zabytkowym, trudnym do przystosowania obiekcie przy ul. Książąt Opolskich oraz przystosowanym po żłobku budynku przy ul. Bytnara-Rudego. Aktualnie trwa spór rodziców z miastem, ponieważ do tych dwóch budynków władze postanowiły dołożyć trzeci - znajdujący się przy ul. Torowej obiekt, w bezpośrednim sąsiedztwie schroniska dla zwierząt, budynków przemysłowych oraz w obszarze oddziaływania planowanej spalarni śmieci. Nowy obiekt jest dramatycznie źle skomunikowany - z najbliższego przystanku komunikacji miejskiej trzeba pokonać 650 m po zdewastowanej drodze. Sprawy dzieci z niepełnosprawnościami i dzieci nieneurotypowych to jednak nie tylko problemy szkoły specjalnej. Opole nie ma rozbudowanej oferty edukacyjnej dla dzieci z autyzmem. Brakuje wyspecjalizowanej placówki dla dzieci z ASD, a szkoły prowadzące edukację dzieci z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego mimo starań są słabo przystosowane do potrzeb osób autystycznych. Sytuację pogarsza jeszcze fakt, że rodzice dzieci autystycznych oraz szerzej - dzieci z niepełnosprawnościami od lat mierzą się z nieprzychylnym traktowaniem zarówno przez władze miasta jak i dyrekcję zespołu szkół specjalnych. Pożądane przez rodziców rozwiązania - inwestycja w drugą w mieście szkołę dla dzieci z ASD czy budowa i przeniesienie zespołu szkół specjalnych do nowoczesnego nowego budynku spotykają się z oporem. Jest to temat szczególnie ważny, zwłaszcza, że liczba dzieci z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na ASD rośnie od lat w całym kraju. W całym kraju występują też różnorodne potrzeby zabezpieczenia edukacji dla dzieci ze specjalnymi potrzebami. Odpowiedzialna debata o tej problematyce, która czeka nas w sejmie przy uchwalaniu budżetu państwa wymaga posługiwania się danymi na temat skali potrzeb i stanu ich zaspokojenia. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje w najbliższym czasie programy dofinansowania dla samorządów do budowy i remontów placówek organizujących kształcenie specjalne? Czy można się spodziewać tych środków w budżecie na rok 2025? Ile było w Polsce dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym zwłaszcza całościowe zaburzenia rozwoju ze spektrum autyzmu w latach 2013-2023 w podziale na województwa oraz w podziale na zalecaną formę kształcenia (placówki zwykłe, klasy integracyjne, klasy specjalne, szkoły specjalne)? Ile było na przestrzeni lat 2013-2023 miejsc w szkołach publicznych i niepublicznych dla dzieci z orzeczeniami o kształceniu specjalnym, w tym zwłaszcza dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwoju ze spektrum autyzmu w podziale na województwa i przyjęte formy kształcenia jak w pkt. 2? Ile spośród tych dzieci znajdowało się w edukacji domowej prowadzonej przez podmioty publiczne i niepubliczne?

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji edukacji specjalnej oraz funduszy na jej rozwój Odpowiedź na interpelację nr 2962 w sprawie sytuacji edukacji specjalnej oraz funduszy na jej rozwój Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka Warszawa, 28-06-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odniesieniu do sformułowanych przez Panią pytań uprzejmie informuję. Ad 1 . Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje w najbliższym czasie programy dofinansowania dla samorządów do budowy i remontów placówek organizujących kształcenie specjalne? Czy można się spodziewać tych środków w budżecie na rok 2025? Zgodnie z przepisami art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe [1] , organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz wykonywanie remontów obiektów i zadań inwestycyjnych w tym zakresie. Jednostka samorządu terytorialnego jest zobowiązana do finansowania (dotowania) szkół i placówek zgodnie z zasadami przyjętymi w ww. ustawie Prawo oświatowe, natomiast – zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych [2] – środki niezbędne na realizację zadań oświatowych zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Dodatkowe środki w budżecie państwa, o które samorząd może ubiegać się w roku bieżącym [3] m.in. w celu realizacji zadań inwestycyjnych (w tym oświatowych), zaplanowane są w rezerwach budżetu państwa – ogólnej i celowej. Podziału rezerwy celowej, ujętej w ustawie budżetowej na dany rok budżetowy w poz. 45 pn. Środki na dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego , dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z właściwymi ministrami oraz wojewodami. Wnioski o pozyskanie środków finansowych w ramach podziału rezerwy ogólnej budżetu państwa są przedkładane przez właściwego dysponenta części budżetowej Prezesowi Rady Ministrów, za pośrednictwem Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. O dodatkowe środki zaplanowane w rezerwach budżetu państwa, ogólnej i celowej jednostki samorządu terytorialnego, wnioskują za pośrednictwem wojewody. Zgodnie z zapisami Umowy partnerstwa dla realizacji polityki spójności 2021-2027 w Polsce [4] szkoły specjalne i inne placówki, które prowadzą do segregacji lub utrzymania segregacji jakiejkolwiek grupy defaworyzowanej i/lub zagrożonej wykluczeniem społecznym, nie będą wspierane w zakresie infrastruktury i wyposażenia, w związku z tym w programie FERS położono nacisk na rozwój edukacji włączającej i wsparcie poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego. W Ministerstwie Edukacji Narodowej trwają obecnie prace koncepcyjne w zakresie dostępnej edukacji włączającej, ale również wsparcia uczniów i uczennic wymagających indywidualizacji kształcenia, także w szkołach specjalnych. Szczegółowe wytyczne dotyczące nowych programów inwestycyjnych zostaną opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej, po zakończeniu plac legislacyjnych związanych z realizacją programu Ministra Edukacji Narodowej oraz przyznaniu środków przez Ministra Finansów na ich realizację. Ad 2 . Ile było w Polsce dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym zwłaszcza całościowymi zaburzeniami rozwoju ze spektrum autyzmu w latach 2013-2023 w podziale na województwa oraz w podziale na zalecaną formę kształcenia (placówki zwykłe, klasy integracyjne, klasy specjalne, szkoły specjalne)? W załączeniu przekazuję plik zawierający informacje o liczbie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym liczbie orzeczeń wydanych z uwagi na autyzm, w tym zespół Aspergera w latach 2013-2024 z podziałem na województwa. Do roku szkolnego 2018/2019 (włącznie) brak jest informacji o specyfice oddziału oraz edukacji domowej, dane te są prezentowane od roku szkolnego 2019/2020, bowiem w 2019 r. został zmieniony system informacji oświatowej - SIO, dane przed i po tym roku szkolnym były/są zbierane w różny sposób. Ad 3. Ile było na przestrzeni lat 2013-2023 miejsc w szkołach publicznych i niepublicznych dla dzieci z orzeczeniami o kształceniu specjalnym, w tym zwłaszcza dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwoju ze spektrum autyzmu w podziale na województwa i przyjęte formy kształcenia jak w pkt 2.? Ile spośród tych dzieci znajdowało się w edukacji domowej prowadzonej przez podmioty publiczne i niepubliczne? W Systemie Informacji Oświatowej nie są zbierane dane o liczbie dostępnych miejsc w szkołach dla uczniów z poszczególnymi rodzajami niepełnosprawności. Zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. [5] , rodzice dziecka mają wyłączne prawo do decydowania o swoim dziecku, o ile prawo to nie zostanie im ograniczone lub nie zostaną go pozbawieni. Dotyczy to również wyboru szkoły, która zdaniem rodziców najlepiej zapewni realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej oraz odpowiednie do potrzeb dziecka warunki kształcenia, wychowania i opieki. Stanowisko takie przedstawiają wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego [6] . Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Izabela Ziętka Podsekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 737 [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 754 [3] Można zakładać, rezerwy te będą również utworzone w kolejnym roku budżetowym. [4] https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/fundusze-2021-2027/prawo-i-dokumenty/umowa-partnerstwa/ [5] Dz. U. nr 78, poz. 483 [6] http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/1C31243F5D http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/6934A4B032 Załączniki Załącznik do interpelacji.pdf