Interpelacja w sprawie projektu ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart"
Interpelacja nr 2922
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie projektu ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart"
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 21-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z głębokim zaniepokojeniem w sprawie projektu ustawy „o kredycie mieszkaniowym #naStart“, zakładającej publiczne wsparcie w postaci dopłat dla podmiotów korzystających z finansowania kredytowego dla nabycia nieruchomości mieszkalnych, co na podstawie doświadczeń związanych ze skutkami wdrożenia przez poprzedni rząd programu bezpieczny kredyt 2% pozwala z dużą dozą prawdopodobieństwa stwierdzić, że wprowadzenie programu kredyt #naStart przyczyni się do wzrostu cen nieruchomości mieszkalnych w Polsce, a co za tym idzie do zmniejszenia dostępności mieszkań dla obywateli.
Wprowadzenie programu bezpieczny kredyt 2% doprowadziło bowiem do wzrostu cen nieruchomości w Polsce – ceny nieruchomości na rynku pierwotnym na 7 największych rynkach w Polsce (Gdańsk, Gdynia, Łódź, Kraków, Poznań, Warszawa, Wrocław) zgodnie z danymi NBP po ogłoszeniu programu w grudniu 2022 roku wzrosły do końca 2023 roku średnio o 11,8%.
W przypadku programu kredyt #naStart należy zauważyć, że już sama prezentacja projektu ustawy doprowadziła do skokowego wzrostu cen mieszkań w największych polskich miastach, budząc tym samym obawy społeczeństwa. W wielu miejscach ceny ofertowe mieszkań wzrosły od kilku do nawet kilkunastu procent.
Wedle doniesień prasowych (m.in. To już efekt kredytu 0 proc.? Z dnia na dzień popodnosili ceny mieszkań, Business Insider, 11 kwietnia 2024 r.) opublikowanie projektu sprawiło, że w przypadku części ofert dostępnych na rynku można było zaobserwować nagły wzrost cen, w niektórych przypadkach o kilkanaście procent. Przypadki tego typu można zaobserwować również m.in. na portalu zametr.pl, który analizuje oferty nieruchomości dostępnych na największych portalach ogłoszeniowych w Polsce.
Obserwowana sytuacja budzi zatem wiele wątpliwości co do efektywności proponowanego rozwiązania oraz jego celowości, bowiem zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy ma on zwiększyć dostępność mieszkań dla obywateli, gdyż finalnie może ono sprawić, że coraz mniej osób będzie w stanie zakupić własne mieszkanie, pogłębiając tym samym problem, jaki mamy obecnie w Polsce.
Ponadto należy zauważyć, że według danych zebranych podczas Narodowego Spisu Powszechnego 2021 w Polsce znajduje się obecnie ok. 1,8 mln pustostanów. Dokładniejsze analizy, m.in. te przeprowadzone przez Instytut Analiz Monitor Rynku Nieruchomości, wskazują, że w samym tylko Krakowie znajduje się aż 50 tys. lokali, które zostały zakupione w celach inwestycyjnych i pozostają cały czas niezamieszkane. Wielu właścicieli z racji na obecne przepisy albo boi się wynajmować lokale, albo nie chce tego robić z racji na możliwość szybkiej sprzedaży nieruchomości z dużym zyskiem. Przykład ten pokazuje, że w Polsce istnieje dość istotny zasób mieszkań, który pozostanie niewykorzystany, a co za tym idzie – przyczynia się do spadku poziomu dostępności mieszkań dla obywateli.
Mając powyższe na względzie, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące wpływu programu na poziom cen mieszkań na polskim rynku? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące prognozowanej podaży mieszkań na rynku pierwotnym i rynku wtórnym w Polsce oraz czynników, które mają lub mogą mieć wpływ na ograniczenie tej podaży? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące możliwości występowania obecnie na polskim rynku nadzwyczajnych warunków, które uzasadniałyby nazwanie obecnej sytuacji bańką cenową?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart rozważano wprowadzenie ograniczeń w zakresie cen nieruchomości objętych wsparciem na postawie programu, analogicznie do rozwiązań przyjętych w programie „Mieszkanie dla młodych”, który był dostępny w latach 2014 – 2018?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart brano pod uwagę rozwiązania funkcjonujące w innych krajach? Jeśli tak, to czy analizowano wpływ tych rozwiązań na ceny rynkowe nieruchomości mieszkalnych?
Czy prowadzone są prace mające na celu zwiększenie podaży mieszkań przez aktywizację obecnych właścicieli pustostanów, w szczególności przez zastosowanie rozwiązań fiskalnych?
Odpowiedź Sekretarz stanu Jacek Tomczak
24.06.2024
Treść odpowiedzi dostępna wyłącznie jako dokument PDF.