Interpelacja w sprawie programu propagowania honorowego krwiodawstwa w szkołach ponadpodstawowych
Interpelacja nr 2836
do ministra edukacji, ministra zdrowia
w sprawie programu propagowania honorowego krwiodawstwa w szkołach ponadpodstawowych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 15-05-2024
Szanowne Panie Ministry,
w moim biurze poselskim spotkałem się z członkami Międzyzakładowego Górniczego Klubu Honorowych Dawców Krwi. Głównym tematem spotkania był postulat wprowadzenia ogólnokrajowego programu, który z powodzeniem prowadzony jest na terenie Konina przez członków klubu.
Międzyzakładowy Górniczy Klub HDK (z ponad 50-letnią tradycją) od ponad dekady prowadzi spotkania i pogadanki na temat krwiodawstwa w konińskich szkołach ponadpodstawowych. Początkowo spotkania prowadzone były w przyzakładowej szkole górniczej, jednak widząc pozytywny wydźwięk takiego działania, rozszerzono „program” na wszystkie miejskie szkoły. Wymiernym efektem w skali każdego roku jest kilku młodych i zaangażowanych krwiodawców oraz kilkanaście młodych osób oddających krew okazjonalnie podczas akcji organizowanych przez klub.
Mając na uwadze doświadczenia swoje, ale także wielu innych działających w kraju stowarzyszeń HDK, powstał pomysł wprowadzenia ministerialnego ogólnopolskiego programu propagowania krwiodawstwa w szkołach ponadpodstawowych (dla młodzieży 17-18 lat). Wprowadzenie godzinnej prelekcji raz w semestrze na godzinie wychowawczej z udziałem doświadczonych i zaangażowanych członków klubów i stowarzyszeń HDK nie wymaga praktycznie żadnych nakładów finansowych, a efekt, jak widać na podstawie lokalnych działań, to rzesza nowych młodych krwiodawców.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniem: Czy rozważane jest opracowanie i wdrożenie ministerialnego (MZ i MEN) ogólnokrajowego programu krwiodawstwa wśród młodzieży?
Odpowiedź Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
5.07.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie programu propagowania honorowego krwiodawstwa w szkołach ponadpodstawowych
Odpowiedź na interpelację nr 2836
w sprawie programu propagowania honorowego krwiodawstwa w szkołach ponadpodstawowych
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 12-07-2024
Szanowni Panowie Posłowie,
najważniejszym celem kształcenia jest umożliwienie integralnego rozwoju biologicznego, poznawczego, emocjonalnego i społecznego ucznia i uczennicy. Ważną rolę w tym zakresie odgrywa edukacja zdrowotna, która przez kształtowanie postaw prozdrowotnych uczniów, wdraża ich do zachowań higienicznych, bezpiecznych dla zdrowia własnego oraz innych osób.
Szkoły i placówki zapewniają także wspomaganie wychowawczej roli rodziny. Szczególnie istotne jest wychowanie do wartości, jaką jest życie drugiego człowieka. Kształcenie i wychowanie w polskiej szkole służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, przygotowuje do wypełniania obowiązków obywatelskich.
Minister Edukacji wśród kierunków realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2024/2025 wskazał edukację prozdrowotną w szkole - kształtowanie zachowań służących zdrowiu, rozwijanie sprawności fizycznej i nawyku aktywności ruchowej, nauka udzielania pierwszej pomocy.
Zestawy celów kształcenia i treści nauczania ustalone w obowiązującej podstawie programowej [1] odnoszą się do ochrony zdrowia uczniów. Treści nauczania są sformułowane odpowiednio do wieku, możliwości oraz potrzeb poznawczych uczniów na poszczególnych etapach edukacyjnych. Edukacja zdrowotna rozwija u uczniów empatię wobec potrzeb innych osób, kształtuje postawy dbałości o zdrowie własne i innych, a także uczy umiejętności tworzenia środowiska sprzyjającego zdrowiu.
Warto podkreślić, że zagadnienia dotyczące kształtowania postaw prozdrowotnych i zadania wychowawczo-profilaktyczne powinny być także uwzględnione w programie wychowawczo-profilaktycznym szkoły, który uchwala rada rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną.
Ponadto, zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [2] szkoła może podjąć współpracę ze stowarzyszeniem lub inną organizacją pozarządową (zgoda dyrektora szkoły, po uprzednim uzgodnieniu warunków tej działalności oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii rady szkoły i rady rodziców). Organizacje pozarządowe mogą wspierać działalność wychowawczą i dydaktyczną szkoły.
Środowisko oświatowe ma wpływ na poprawę świadomości młodzieży w zakresie dbania nie tylko o własne zdrowie, ale również innych ludzi, kształtowanie postaw altruistycznych, w tym upowszechnianie idei krwiodawstwa dorosłych.
Obecnie Minister Edukacji we współpracy z Ministrem Zdrowia i Ministrem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dokonuje analizy dostępnych usług publicznych zarówno systemowych, jak i wynikających z indywidualnych programów i projektów.
Niewątpliwie ważne są wspólne inicjatywy służące zachęceniu uczestników do popularyzowania idei honorowego oddawania krwi, niemniej nie ma ustaleń dotyczących wprowadzenia rządowego programu krwiodawstwa wśród młodzieży.
Minister Edukacji udzielił patronatu honorowego dla przedsięwzięcia „Młoda Krew Ratuje Życie” organizowanego przez Polski Czerwony Krzyż. Celem turnieju jest zachęcenie uczniów i studentów do popularyzowania idei honorowego oddawania krwi, poszerzenie grupy honorowych dawców krwi o młodzież uczącą się oraz promocja honorowego krwiodawstwa w społecznościach lokalnych, przy zachowaniu standardów, że dawcą krwi mogą być osoby, które mają od 18 do 65 lat, cieszą się dobrym zdrowiem i spełniają jeszcze szereg warunków.
Jednocześnie Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje wprowadzenie od września 2025 r. nowego obowiązkowego przedmiotu pn. edukacja zdrowotna, który będzie nauczany w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Nowy przedmiot będzie obejmować m.in. zagadnienia zdrowia psychicznego, fizycznego, społecznego i środowiskowego, a także kwestie zdrowego odżywiania, profilaktyki oraz systemu ochrony zdrowia. Podstawa programowa edukacji zdrowotnej jest opracowywana przez powołany Zespół ekspertów, w tym ekspertów rekomendowanych przez Ministra Zdrowia oraz Ministra Sportu i Turystyki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[1] Podstawę programową dla przedszkoli i szkół podstawowych reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 356, z późn. zm.); w szkołach ponadpodstawowych stosuje się podstawę programową określoną w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. poz. 467, z późn. zm.).
[2] Dz. U. z 2024 r., poz.737.