Interpelacja w sprawie dostępu cudzoziemców objętych detencją do nauki języka polskiego

Interpelacja w sprawie dostępu cudzoziemców objętych detencją do nauki języka polskiego Interpelacja nr 2697 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie dostępu cudzoziemców objętych detencją do nauki języka polskiego Zgłaszający: Klaudia Jachira, Franciszek Sterczewski Data wpływu: 02-05-2024 Warszawa, 15 kwietnia 2024 r. Szanowny Panie Ministrze, w 2021 roku Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich wydało publikację pt. „Obcokrajowcy w detencji administracyjnej. Wyniki monitoringu Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur, Nieludzkiego, Poniżającego Traktowania lub Karania BRPO w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców w Polsce”. Wyniki wizytacji ujawniły szereg obszarów wymagających poprawy, co do których poprzedni rząd pozostał całkowicie bierny. Analizy akt osobowych cudzoziemców, dokonane przez przedstawicieli KMPT, ujawniły szereg przypadków, w których występowała możliwość orzeczenia wobec cudzoziemca środków wolnościowych, alternatywnych do detencji. Mimo to w obecnie funkcjonującym kształcie systemu detencja, tj. postanowienie o umieszczeniu lub przedłużeniu okresu pobytu w ośrodku strzeżonym dla cudzoziemców, pozostaje podstawową formą reakcji, gdy istnieje prawdopodobieństwo wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu bez określenia terminu dobrowolnego powrotu lub wydano decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu bez określenia terminu dobrowolnego powrotu i istnieje konieczność zabezpieczenia jej wykonania, lub istnieje konieczność zabezpieczenia przekazania cudzoziemca do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, a jego natychmiastowe przekazanie do tego państwa nie jest możliwe. Zespół KMPT w monitorowanym obszarze sygnalizował konieczność wprowadzenia zmian dotyczących: - traktowania osób podlegających detencji, - legalności umieszczenia w SOC, - prawa do opieki medycznej, - opieki psychologicznej, - dostępu do pomocy prawnej, - prawa do informacji, - kontaktu ze światem zewnętrznym, - dostępu do działalności kulturalno-oświatowej, - warunków bytowych, - przygotowania personelu do pracy w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców. Zalecenia i rekomendacje zespołu KMPT wymagają z pewnością szeroko zakrojonych i zsynchronizowanych działań na płaszczyźnie legislacyjnej, administracyjnej i wykonawczej, niemniej punktem wyjścia dla skuteczności jakichkolwiek działań pozostaje kwestia kontaktu z cudzoziemcami. W tym kontekście pragnę wskazać na potrzebę cudzoziemców – polegającą na dostępności nauki języka polskiego chociażby na jego podstawowym poziomie do wyrażania ich egzystencjalnych potrzeb i podstawowych praw. Istnieje wiele organizacji NGO, które gotowe są do podjęcia współpracy ze Strażą Graniczną w celu zorganizowania dla cudzoziemców nauki języka polskiego, pomocy psychologicznej lub prawnej. Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy ministerstwo analizuje możliwość wdrożenia zaleceń i rekomendacji wyrażonych w raporcie Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, o którym mowa we wstępie „Obcokrajowcy w detencji administracyjnej”? Czy ministerstwo widzi możliwość dopuszczenia współpracy pomiędzy organizacjami NGO w zakresie dostępu cudzoziemców do nauki języka polskiego, pomocy psychologicznej i prawnej? Czy jest możliwe utworzenie programu zapewniającego współfinansowanie działań dla cudzoziemców objętych detencją w ośrodkach strzeżonych z budżetu państwa? Z poważaniem Klaudia Jachira

Odpowiedź na interpelację w sprawie dostępu cudzoziemców objętych detencją do nauki języka polskiego Odpowiedź na interpelację nr 2697 w sprawie dostępu cudzoziemców objętych detencją do nauki języka polskiego Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 06-06-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 2697 Pani Poseł Klaudii Jachiry i Pana Posła Franciszka Sterczewskiego w sprawie dostępu cudzoziemców objętych detencją do nauki języka polskiego , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Treść publikacji z 2021 r., o której mowa w interpelacji Państwa Posłów, była szczegółowo analizowana w kontekście zarządzania obszarem detencji administracyjnej cudzoziemców, a poruszone w niej zagadnienia były wielokrotnie przedmiotem korespondencji kierowanej także przez Straż Graniczną (SG) bezpośrednio do Rzecznika Praw Obywatelskich. Nadzór nad legalnością i prawidłowością pobytu cudzoziemców w strzeżonych ośrodkach i aresztach dla cudzoziemców sprawują sędziowie penitencjarni sądów okręgowych właściwych ze względu na miejsce położenia strzeżonego ośrodka. Przedmiotowy nadzór polega na kontroli i ocenie poszczególnych obszarów działania ośrodka, w szczególności warunków bytowych cudzoziemców, stanu opieki medycznej oraz poszanowania praw osób umieszczonych w ośrodkach. Przesyłane dotychczas sprawozdania zawierają pozytywne oceny funkcjonowania obiektów, niewskazujące na występowanie nieprawidłowości czy naruszeń dotyczących podniesionej problematyki. Uprzejmie informuję ponadto, że w celu zapewnienia jak najlepszych warunków pobytu cudzoziemców w ośrodkach detencji administracyjnej jest prowadzona współpraca z organizacjami, do których statutowych zadań należą kwestie związane z migracją, jak np. z Międzynarodową Organizacją do Spraw Migracji (IOM). Przedmiotowa współpraca obejmuje także działania na rzecz poprawy komunikacji z cudzoziemcami w kwestiach związanych z ich pobytem – w szczególności odnoszącej się do ich statusu prawnego, opieki medycznej czy pomocy psychologicznej. Cudzoziemcy przebywający w ośrodkach administrowanych przez SG mają również możliwość uczestniczenia, na zasadzie dobrowolności, w zajęciach nauki języka polskiego. Nadmieniam, że projekty realizowane w ośrodkach z funduszy europejskich, głównie z Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, są współfinansowane z budżetu państwa – dotyczy to zarówno projektów realizowanych bezpośrednio przez SG, jak i organizacje pozarządowe oraz międzynarodowe, jeżeli są realizowane w ramach Programu Krajowego przedmiotowego Funduszu. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji