Interpelacja w sprawie utrzymania twórczości Marii Konopnickiej na liście lektur w polskich szkołach

Interpelacja w sprawie utrzymania twórczości Marii Konopnickiej na liście lektur w polskich szkołach Interpelacja nr 2566 do ministra edukacji w sprawie utrzymania twórczości Marii Konopnickiej na liście lektur w polskich szkołach Zgłaszający: Jacek Niedźwiedzki Data wpływu: 15-04-2024 Suwałki, dn. 15 kwietnia 2024 r. Szanowna Pani Minister, Ministerstwo Edukacji Narodowej wyszło z propozycją zmian w spisie lektur szkolnych. W prekonsultacjach MEN zaproponowało wykreślenie „Wyboru Wierszy” Marii Konopnickiej z listy lektur uzupełniających w szkołach ponadpodstawowych. O ile popieram ogólny kierunek, który obrało ministerstwo, tak w kwestii wykreślenia dzieł naszej wybitnej wieszczki chciałbym wyrazić zdanie odrębne. Nie ulega wątpliwościom fakt, że podstawę programową i kanon szkolnych lektur należy znacznie odchudzić. Wiele z tych pozycji jest już nieaktualnych, niezrozumiałych i słusznie postuluje się ich zastąpienie nowymi pozycjami. Rok 2022 był rokiem Marii Konopnickiej. To wybitna autorka wielu wierszy dla dzieci, bajek i nowel, a przede wszystkim autorka „Roty”, czyli pieśni, która po odzyskaniu przez Polskę niepodległości była obok „Mazurka Dąbrowskiego” najczęściej wykonywanym na zgromadzeniach politycznych utworem, który jednoczył naród. Propozycje ministerstwa wywołały spore poruszenie wśród mieszkańców moich rodzinnych Suwałk. W Suwałkach Maria Konopnicka patronuje szkołom, przedszkolom i instytucjom publicznym. Mieszkańcy są bardzo związani z jej osobą i są dumni ze swojej rodaczki, która dokonała przełomu w literaturze, protestowała przeciwko antypolskiej polityce zaborców i walczyła o prawa kobiet. Nie ma wątpliwości, że pominięcie twórczości Konopnickiej w podstawie programowej może znacząco osłabić zainteresowanie tą postacią, jej twórczością i rodzinnym miastem tej wybitnej polskiej pisarki. W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: 1. Jakimi kryteriami kieruje się MEN rozważając usunięcie twórczości Marii Konopnickiej z nauczania w polskich szkołach? 2. Czy MEN zamierza ponownie pochylić się nad propozycją usunięcia utworów Marii Konopnickiej z kanonu lektur szkolnych? 3. Czy ministerstwo rozważa pozostawienie na liście lektur „Roty”, jako utworu szczególnie ważnego polskiemu społeczeństwu? Z wyrazami szacunku Poseł Jacek Niedźwiedzki

Odpowiedź na interpelację w sprawie utrzymania twórczości Marii Konopnickiej na liście lektur w polskich szkołach Odpowiedź na interpelację nr 2566 w sprawie utrzymania twórczości Marii Konopnickiej na liście lektur w polskich szkołach Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 09-05-2024 Szanowny Panie Marszałku, uprzejmie informuję, że celem aktualnie procedowanych zmian, którym podlega także podstawa programowa języka polskiego, jest wyłącznie ograniczenie zakresu treści nauczania – wymagań szczegółowych [1] , które powinny dać nauczycielom i uczniom już od nowego roku szkolnego więcej czasu na spokojniejszą i bardziej dogłębną realizację programów nauczania (tj. zagadnień, które w podstawie programowej pozostaną). Na wstępie pragnę zaznaczyć, że w obowiązującej podstawie programowej [2] kształcenia ogólnego nie ma Roty Marii Konopnickiej tylko, jak Pan zauważył, wybór wierszy na liście lektur uzupełniających w szkołach ponadpodstawowych. Prace zespołu ekspertów z języka polskiego odbywały się zgodnie z niżej wymienionymi kryteriami : prace miały na celu ograniczenie wymagań aktualnej podstawy programowej do poziomu analogicznego jak w przypadku wymagań egzaminacyjnych, zespoły mogły proponować jedynie ograniczenia treści nauczania - wymagań szczegółowych; ew. zmiany w celach kształcenia – wymaganiach ogólnych miały być proponowane, jeżeli są konieczne w związku ze zmianami w treściach nauczania – wymaganiach szczegółowych, zmiany w aktualnej podstawie programowej polegające na jej ograniczeniu były przygotowywane przy założeniu, że podręczniki nie będą zmieniane. Z powyższego jednoznacznie wynika, że zespoły nie dokonywały zmiany koncepcji danego przedmiotu, tylko dokonywały ograniczeń wybranych wymagań. Ograniczenie treści podstawy programowej kształcenia ogólnego jest równoznaczne z usunięciem niektórych utworów literackich. Dodatkowo wyjaśniam, że konsultacje publiczne projektów podstaw programowych kształcenia ogólnego potrwają do 13 maja br. i dopiero po tym terminie będzie znany końcowy kształt rozporządzeń. Należy jednocześnie pamiętać, że - jak stanowią przepisy ustawy Karta Nauczyciela [3] - nauczyciel w realizacji programu nauczania ma prawo do swobody stosowania takich metod nauczania i wychowania oraz pomocy naukowych, jakie uważa za najwłaściwsze. Uwzględniając powyższe, niezależnie od wyników konsultacji publicznych, nauczyciel może zdecydować o omawianiu utworów literackich wybranych również przez siebie, tj. spoza listy lektur umieszczonej w cyt. na wstępie aktach prawnych. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 356 z późn. zm.) Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2018 r. poz. 467 z późn. zm.) [2] j.w. [3] Art. 12 ust. 2 - t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 984.