Interpelacja w sprawie odebrania przez rząd PO 30 mln zł uczelni w Raciborzu
Interpelacja nr 2508
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie odebrania przez rząd PO 30 mln zł uczelni w Raciborzu
Zgłaszający: Paweł Jabłoński
Data wpływu: 06-04-2024
Szanowny Panie Premierze,
20 marca br. zwróciłem się do ministra nauki z interpelacją (nr 2096) w sprawie odebrania 30 mln zł Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu przez rząd PO.
W odpowiedzi na tą interpelację, pański wiceminister nauki M. Gzik potwierdził , że pieniądze – przyznane decyzją rządu Mateusza Morawieckiego – nie zostały przekazane – podkreślając zarazem, że decyzję o odebraniu pieniędzy podjął premier Donald Tusk , a minister nauki miał wyłącznie rolę opiniodawczą, zaś jego opinia nie była wiążąca dla Premiera.
Pragnę zatem zwrócić uwagę, że już w trakcie sejmowej debaty w dniu 17 stycznia br., wiceminister Gzik przyznał, że decyzja ta nie została poprzedzona jakimikolwiek merytorycznymi analizami. Co gorsza, obraźliwie wypowiadał się on wówczas o kilkunastu uczelniach – w tym tych z największymi tradycjami, jak Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Politechnika Poznańska – ale i tych z mniejszych ośrodków, które w ostatnich latach dynamicznie się rozwijały - jak Akademia Nauk Stosowanych w Raciborzu, czy Uniwersytet Pomorski w Słupsku – mówiąc, że uczelnie te to "pieszczochy władzy PiS", oraz że dofinansowanie dla nich to "patologia".
Te pogardliwe, obraźliwe dla zasłużonych polskich ośrodków akademickich słowa same w sobie powinny spowodować konsekwencje wobec wiceministra nauki – znacznie ważniejsze jest jednak to, czy uczelnie te będą otrzymywały wsparcie, tak jak to było w czasach rządu Mateusza Morawieckiego.
Pieniądze przyznane przez poprzedni rząd miały bowiem zostać przeznaczone na inwestycje w nowoczesną infrastrukturę akademicką i badawczą , w rozwój polskiej nauki i dydaktyki – i pozytywnie przysłużyć się rozwojowi naszego kraju.
Moją szczególną uwagę zwraca projekt przedstawiony przez Akademię Nauk Stosowanych w Raciborzu – w ramach którego miały tam powstać m.in., nowoczesne pracownie i laboratoria badawcze odnawialnych źródeł energii, pracownia geotechniki i inżynierii wodnej, pracownia fotowoltaiki i systemów solarnych, laboratorium audytu efektywności energetycznej. Inwestycja ta miała poszerzyć ofertę akademicką uczelni w dziedzinie niezwykle ważnej z punktu widzenia polskiej gospodarki i energetyki. 30 mln zł, jakie uczelnia zaplanowała na ten projekt, nie jest kwotą wygórowaną – przeciwnie: inwestycja ta z pewnością niezwykle szybko zwróci się poprzez wykształcenie kadr niezbędnych na coraz lepiej rozwijającym się w tym segmencie rynku pracy.
Od 13 grudnia 2023 r. realizacja tego projektu stoi jednak pod znakiem zapytania – ponieważ pański rząd zablokował przekazanie uczelni pieniędzy przyznanych przez rząd Mateusza Morawieckiego.
Mając na uwadze, szanowny Panie Premierze, że pański minister nauki przypisuje właśnie Panu odpowiedzialność za podjęcie tej decyzji, uprzejmie proszę o wskazanie:
1. Czy to Pan podjął decyzję o pozbawieniu ANS w Raciborzu kwoty 30 mln zł przyznanej przez poprzedni rząd? Czy podjął ją inny członek rządu/kierownictwa KPRM/któregoś z ministerstw?
2. Jakie były powody tej decyzji?
3. Czy decyzja ta została poprzedzona jakąkolwiek weryfikacją projektu, na sfinansowanie którego miały trafić pieniądze? Jeśli tak, proszę o przekazanie całej dokumentacji w tej sprawie.
4. Jeżeli weryfikacji nie było - proszę o podanie przyczyn, dla których ona nie nastąpiła.
Z wyrazami szacunku
Paweł Jabłoński
Odpowiedź Sekretarz stanu Marek Gzik
13.05.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie odebrania przez rząd PO 30 mln zł uczelni w Raciborzu
Odpowiedź na interpelację nr 2508
w sprawie odebrania przez rząd PO 30 mln zł uczelni w Raciborzu
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marek Gzik
Warszawa, 13-05-2024
Szanowny Panie Marszałku,
odnosząc się do przekazanej przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów interpelacji nr 2508 nawiązującej w swojej treści do Pana interpelacji nr 2096 w tożsamej sprawie, pragnę nadmienić, że w przesłanej wówczas odpowiedzi wskazano – w oparciu o przepisy prawne – schemat przebiegu procesu przekazywania w 2023 r. państwowym osobom prawnym (w tym uczelniom publicznym), na polecenie Prezesa Rady Ministrów, skarbowych papierów wartościowych na podwyższenie kapitału podstawowego (zasadniczego). W tym miejscu z całą stanowczością pragnę podkreślić, że w przedstawionym wyjaśnieniu nie wskazano personaliów osoby, w tym Pana Premiera Donalda Tuska, która - według postawionego w Pana interpelacji stwierdzenia - podjęła decyzję o odebraniu Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu skarbowych papierów wartościowych o wartości nominalnej 30 mln zł.
Jednocześnie, doprecyzowując przesłaną wtedy odpowiedź pragnę przypomnieć, że zaprzysiężenie Rządu w dniu 13 grudnia 2023 r. i niezwykle krótki czas pozostały do zakończenia roku budżetowego 2023, niezbędny na zapoznanie się przez nowych ministrów ze stanem realizacji zadań i sytuacją finansową w obejmowanych resortach, uniemożliwiły dokonanie skutecznej analizy i weryfikacji wydatków, pod względem spełnienia przesłanki zasadności przyznania wnioskowanych środków m.in. w ramach ww. strumienia. Tymczasem, wygaśnięcie z dniem 1 stycznia 2024 r. ustawy budżetowej na 2023 r. stanowiło przeszkodę o charakterze formalnym do dokonania czynności polegającej na przekazaniu w roku 2024 skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2023 r. poz. 256, z późn. zm.).
Odnosząc się bezpośrednio do finansowania Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu skarbowymi papierami wartościowymi na podwyższenie kapitału zasadniczego warto zauważyć, że Uczelnia otrzymała w 2022 r. ww. instrumenty finansowe o łącznej wartości nominalnej 7,0 mln zł, na polecenie wydane przez Prezesa Rady Ministrów – zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. 2022 poz. 270). Kwota ta stanowiła równowartość 29,22 % subwencji otrzymanej przez tę Uczelnię w 2022 r., będącej głównym strumieniem finansowania uczelni publicznych w Polsce.
Tymczasem, w 2023 r. Uczelnia wniosła o przyznanie kolejnych skarbowych papierów wartościowych na podwyższenie kapitału zasadniczego o łącznej wartości nominalnej 30,0 mln zł. Nie negując samej istotności planowanych przez Uczelnię zamierzeń inwestycyjnych, pragnę podkreślić wnioskowaną wysokość wsparcia ww. instrumentami finansowymi, która w przypadku przekazania środków stanowiłaby równowartość 130 % subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego przyznanej na rok 2023.
Powyższe dowodzi, że rozpoczęcie działań mających na celu weryfikację i ponowną analizę zaplanowanych zadań inwestycyjnych, nie tylko w przypadku tej Uczelni było – z punktu widzenia dbałości o system finansów publicznych – działaniem w pełni uzasadnionym.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Nauki
Marek Gzik
Sekretarz Stanu