Interpelacja w sprawie zakazu odbywania terapii poza szkołą w przypadku dzieci niepełnosprawnych spełniających obowiązek szkolny w ramach edukacji domowej

Interpelacja w sprawie zakazu odbywania terapii poza szkołą w przypadku dzieci niepełnosprawnych spełniających obowiązek szkolny w ramach edukacji domowej Interpelacja nr 25 do ministra edukacji i nauki w sprawie zakazu odbywania terapii poza szkołą w przypadku dzieci niepełnosprawnych spełniających obowiązek szkolny w ramach edukacji domowej Zgłaszający: Iwona Hartwich Data wpływu: 22-11-2023 Szanowny Panie Ministrze, z moim biurem kontaktują się rodzice oraz opiekunowie osób niepełnosprawnych zaniepokojeni sytuacją, która ma miejsce w kilku miastach w Polsce, odnośnie do edukacji domowej oraz terapii ich niepełnosprawnych dzieci poza szkołą. Szkoły dostają informację z kuratoriów, że od tej pory zajęcia finansowane z subwencji mogą odbywać się tylko w szkołach. Natomiast dzieci, które potrzebują zajęć na przykład na basenie, należy usunąć ze szkoły lub zmusić rodziców do zrzeczenia się prawa do rewalidacji. Kuratoria zamrażają zajęcia, wiele dzieci pozostaje już kilka tygodni bez tak ważnej dla ich rozwoju terapii. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania: Dlaczego dopuszczono do takiej sytuacji, że dzieci niepełnosprawne wymagające edukacji domowej zostały pozbawione zajęć oraz terapii poza szkołą? Co Ministerstwo Edukacji i Nauki zrobi w tej sprawie i w jakim czasie? Czy pozbawienie chorych dzieci zajęć terapeutycznych i szkoły w środku roku szkolnego jest etyczne? Z poważaniem Iwona Hartwich Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie zakazu odbywania terapii poza szkołą w przypadku dzieci niepełnosprawnych spełniających obowiązek szkolny w ramach edukacji domowej Odpowiedź na interpelację nr 25 w sprawie zakazu odbywania terapii poza szkołą w przypadku dzieci niepełnosprawnych spełniających obowiązek szkolny w ramach edukacji domowej Odpowiadający: minister edukacji narodowej Barbara Nowacka Warszawa, 27-12-2023 Szanowna Pani Poseł, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społeczne i zagrożonych niedostosowaniem społecznym przedszkola i szkoły mają obowiązek zapewnić dziecku objętemu kształceniem specjalnym [1] : realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego; odpowiednie, ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne dzieci/uczniów, warunki do nauki, sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne; zajęcia specjalistyczne, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [2] , tj. w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach [3] ; inne zajęcia odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne dzieci/uczniów, w szczególności zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne; integrację dzieci/uczniów ze środowiskiem rówieśniczym, w tym z dziećmi/uczniami pełnosprawnymi; przygotowanie dzieci/uczniów do samodzielności w życiu dorosłym. Na ich realizację organ prowadzący przedszkole/szkołę otrzymuje w części oświatowej subwencji ogólnej zwiększone środki finansowe. Prowadzenie zajęć w przedszkolach, szkołach i placówkach wiąże się z koniecznością osobistego świadczenia przez nauczyciela umówionego rodzaju pracy, w określonym miejscu i w określonych godzinach, w sposób ciągły, jak również niezbędne jest, aby wykonywane zadania były poddane bieżącemu nadzorowi. W przypadku przedszkoli, szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego i organa administracji rządowej przepisy art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela [4] przewidują wymóg zatrudnienia nauczyciela na podstawie umowy o pracę lub mianowania. Natomiast w przypadku przedszkoli, szkół i placówek prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego angażowanie nauczycieli do prowadzenia zajęć regulują przepisy art. 10a ww. ustawy. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela co do zasady w przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego nauczycieli zatrudnia się na podstawie umowy o pracę, zgodnie z ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy [5] . Wyjątek od tej zasady określają przepisy art. 10a ust. 2 i 3 ustawy – Karta Nauczyciela, zgodnie z którymi w przypadku nauczycieli prowadzących zajęcia bezpośrednio z uczniami lub wychowankami w wymiarze nie wyższym niż 4 godziny tygodniowo powierzenie prowadzenia tych zajęć może nastąpić również na innej podstawie niż umowa o pracę, jeżeli w treści łączącego strony stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. Nauczyciel prowadzący zajęcia na innej podstawie niż umowa o pracę musi spełniać warunki, o których mowa w art. 10 ust. 5 pkt 3 i 4 ww. ustawy – Karta Nauczyciela, tj. nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne w sprawie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowanie dyscyplinarne oraz nie był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Przepis art. 10 ust. 8a ww. ustawy stosuje się odpowiednio. Dyrektor przedszkola/szkoły, zgodnie z art. 7 ustawy – Karta Nauczyciela oraz art. 68 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe , jest odpowiedzialny za prawidłową i zgodną z potrzebami i możliwościami psychofizycznymi uczniów z różnymi rodzajami niepełnosprawności organizację pracy przedszkola/szkoły, z uwzględnieniem możliwości realizacji m.in. zajęć rewalidacyjnych, zajęć dodatkowych przez każdego nauczyciela/specjalistę prowadzącego zajęcia z dziećmi. Podejmuje także decyzje m.in. dotyczące zatrudnienia nauczycieli i specjalistów, posiadających odpowiednie kwalifikacje, adekwatnie do rozpoznanych potrzeb dzieci w tym zakresie. W przypadku wydania zezwolenia na tzw. edukację domową obowiązki szkoły wobec takiego ucznia i jego rodzica zostały wskazane w art. 37 ust. 7 ww. ustawy – Prawo oświatowe , tj.: uczeń spełniający obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą, a także rodzic takiego ucznia, może korzystać ze wsparcia szkoły, której dyrektor wydał zezwolenie, obejmującego m.in. prawo uczestniczenia w szkole w zajęciach, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 2, 3 i 5-7 ww. ustawy: dodatkowych zajęciach edukacyjnych, do których zalicza się zajęcia z języka obcego nowożytnego innego niż język obcy nowożytny nauczany w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych oraz zajęcia, dla których nie została ustalona podstawa programowa, lecz program nauczania tych zajęć został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania; zajęciach rewalidacyjnych dla uczniów niepełnosprawnych; zajęciach prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej; zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego. W przepisach [6] jednoznacznie wskazano, że dotacja przekazana na uczniów i wychowanków, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz na uczniów oddziałów integracyjnych w szkołach może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań związanych z organizacją kształcenia specjalnego, o którym mowa w art. 127 ust. 1 ww. ustawy – Prawo oświatowe , oraz na organizację zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art. 36 ust. 17 ww. ustawy, zatem wydatki ponoszone przez szkołę muszą być w sposób jednoznaczny przypisane do zadań szkoły wobec ucznia, o których mowa powyżej. Przydzielenie realizacji zajęć wynikających z ww. przepisów ustawy – Prawo oświatowe innemu podmiotowi jest obarczone dużym ryzykiem w związku z brakiem podstaw prawnych do nadzoru osoby i sposobu realizacji zajęć przez dyrektora szkoły jako organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Przewidziane dla nauczycieli w ustawie – Karta Nauczyciela wymogi dotyczące niekaralności za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, czy też nieprowadzenia wobec nauczyciela postępowania karnego w sprawie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, nie znajdują zastosowania w przypadku zakupu usługi edukacyjnej od zewnętrznej firmy. Z wyrazami szacunku Barbara Nowacka Minister Edukacji [1] § 5 pkt 1-6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. 2020 poz. 1309). [2] Dz. U. 2023 poz. 900 z późn. zm. [3] Dz. U. 2023 poz. 1798. [4] Dz. U. 2023 poz.984 z późn. zm. [5] Dz. U. 2023 poz.1465. [6] Art. 35 ust. 4 i 5 ustawy z dnia z 27 października 2017 r o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. 2023 poz. 1400).