Interpelacja w sprawie wiarygodności informacji o liczbie ofiar cywilnych w Strefie Gazy

Interpelacja w sprawie wiarygodności informacji o liczbie ofiar cywilnych w Strefie Gazy Interpelacja nr 2308 do ministra spraw zagranicznych w sprawie wiarygodności informacji o liczbie ofiar cywilnych w Strefie Gazy Zgłaszający: Paweł Jabłoński Data wpływu: 23-03-2024 Szanowny Panie Ministrze, nie ma żadnych wątpliwości, że sytuacja w Strefie Gazy nosi obecnie znamiona katastrofy humanitarnej. O ile bez wątpienia Państwo Izrael ma prawo do obrony swojego terytorium i obywateli przed terrorystami i atakami ze strony sił zewnętrznych, o tyle nie ma żadnego uzasadnienia dla działań skutkujących śmiercią tysięcy niewinnych cywilnych ofiar – mieszkańców Strefy Gazy. Państwo Izrael wielokrotnie kwestionowało dane liczbowe przekazywane stamtąd przez władze palestyńskie (a de facto przedstawicieli Hamasu) – wskazując na ich nierzetelność i nieweryfikowalność, a także wykorzystywanie ich do celów propagandowych i dezinformacyjnych. Władze palestyńskie podważają z kolei informacje przekazywane przez Państwo Izrael, powołując się na podobne argumenty. Jednocześnie na dane przedstawiane przez obie strony powołuje się wiele organizacji międzynarodowych, na czele z obecnymi na miejscu agendami ONZ. Sytuacja ta rodzi pytanie o działania, jakie MSZ RP podejmuje w celu zweryfikowania tych danych i uzyskania rzeczywistego obrazu sytuacji. Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie: 1. Czy MSZ RP uznaje dane liczbowe o ofiarach działań Izraela przedstawiane przez stronę palestyńską za wiarygodne, czy też kwestionuje te dane? 2. Czy MSZ RP uznaje za wiarygodne dane liczbowe o ofiarach działań Izraela przedstawiane przez stronę izraelską, czy też kwestionuje te dane? 3. Czy wiarygodne są dla MSZ RP dane przekazywane przez agendy ONZ – i na ile różnią się one od danych przekazywanych przez strony izraelską i palestyńską? 4. Czy MSZ RP zwracało się do agend ONZ z prośbą o wskazanie podejmowanych przez te agendy działań w celu weryfikacji danych przedstawianych przez strony palestyńską i izraelską? Z wyrazami szacunku Paweł Jabłoński

Odpowiedź na interpelację w sprawie wiarygodności informacji o liczbie ofiar cywilnych w Strefie Gazy Odpowiedź na interpelację nr 2308 w sprawie wiarygodności informacji o liczbie ofiar cywilnych w Strefie Gazy Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 17-04-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 2308 Pana Posła Pawła Jabłońskiego w sprawie wiarygodności informacji o liczbie ofiar cywilnych w Strefie Gazy, uprzejmie informuję, co następuje. Ministerstwo Spraw Zagranicznych z uwagą i zaniepokojeniem śledzi sytuację humanitarną w Strefie Gazy. Po sześciu miesiącach wojny warunki życia w palestyńskiej enklawie są katastrofalne. Polska od początku konfliktu podkreśla, że w obliczu ataków z 7 października 2023 r. szanuje prawo Izraela do samoobrony i zwalczania terroryzmu. Jednocześnie zaznaczamy, że izraelska odpowiedź militarna musi odbywać się w zgodzie z prawem międzynarodowym, w szczególności międzynarodowym prawem humanitarnym. Polska opowiada się za przerwaniem działań zbrojnych, tak aby możliwe było skuteczniejsze niesienie pomocy ludności cywilnej Strefy Gazy. Uderzenie rakietowe w pojazdy organizacji humanitarnej World Central Kitchen, w którym 1 kwietnia 2024 r. zginął polski obywatel, w tragiczny sposób zademonstrowało, że wojna w Strefie Gazy to również konflikt, w którym bezpośrednio zagrożone jest życie osób niosących pomoc humanitarną. Polski rząd na informację o ataku na pojazdy World Central Kitchen zareagował w sposób zdecydowany i błyskawiczny. Minister Radosław Sikorski rozmawiał telefonicznie o tragicznym zdarzeniu ze swoim izraelskim odpowiednikiem tego samego dnia, w którym pojawiła się informacja o śmierci Polaka. Minister Israel Katz zapewnił, że strona izraelska przeprowadzi wnikliwe i transparentne dochodzenie. Z uwagi na to, że w ocenie polskich władz reakcja strony izraelskiej w kolejnych dniach była niewystarczająca, a zapowiadane wyniki dochodzenia nie zostały przedstawione, do MSZ zaproszony został Ambasador Izraela w Warszawie. Podczas spotkania 5.04 w MSZ Sekretarz Stanu Andrzej Szejna przekazał Ambasadorowi notę protestacyjną, w której podkreślono oczekiwania Polski: 1. sprawnego przeprowadzenia przez IL transparentnego śledztwa, bieżącego informowania o jego wynikach oraz współpracy prawnej odpowiednich organów IL z przemyską prokuraturą, która wszczęła śledztwo w oparciu o art. 148 KK; 2. wraz z przyjęciem pełnej odpowiedzialności przez IL za to tragiczne zdarzenie, wyciągnięcia wszystkich konsekwencji wobec instytucji i osób odpowiedzialnych; 3. zadośćuczynienia pogrążonej w żałobie rodzinie za poniesioną stratę (jeśli rodzina będzie sobie tego życzyć). W czasie spotkania Ambasador Izraela przeprosił za atak na pojazdy World Central Kitchen i wskazał, że Siły Obronne Izraela (IDF) przekazały wstępne wyniki prowadzonego dochodzenia, z których wynika, że atak na pojazdy pomocowe był poważnym błędem spowodowanym złą identyfikacją, błędami w podejmowaniu decyzji i działaniem sprzecznym ze standardowymi procedurami operacyjnymi IDF. Sekretarz Stanu Andrzej Szejna w czasie rozmowy z Ambasadorem wskazał, że wyjaśnienia przedstawione przez stronę izraelską nie są wystarczające i oczekujemy pełnej współpracy izraelskich organów dochodzeniowych z polską prokuraturą. Polska wciąż oczekuje na decyzję strony izraelskiej, która ma zapaść szybko, dotyczącą przeprowadzenia karnego postępowania wobec osób odpowiedzialnych za atak. MSZ jest w kontakcie z Ministerstwem Sprawiedliwości odnośnie do dalszych działań realizowanych wspólnie, również za pośrednictwem przemyskiej prokuratury i we współpracy z partnerami zagranicznymi. Odnosząc się do pytań wskazanych w Pańskiej interpelacji należy mieć na uwadze, że gromadzenie danych dot. ofiar cywilnych toczących się konfliktów (gromadzenie danych w czasie rzeczywistym) jest zadaniem trudnym. Informacje zbierane w realiach wojennych wymagają ostrożności w interpretacji. Zdajemy sobie sprawę, że strony konfliktów mogą wykorzystywać przedstawiane dane do celów propagandowych. W kontekście konfliktu w Strefie Gazy, ministerstwo pozyskuje dane z różnych źródeł międzynarodowych: otwartych (zbieranych przez media, organizacje pozarządowe) i za pośrednictwem misji dyplomatycznych RP w regionie Bliskiego Wschodu oraz przy Organizacji Narodów Zjednoczonych. Dane ONZ i jej agend wyspecjalizowanych są ważnym źródłem informacji dla państw członkowskich ONZ, także dla Polski. W przypadku konfliktu izraelsko-palestyńskiego dane, jak podają agencje ONZ, są opracowywane i profilowane na podstawie źródeł otrzymywanych od obydwu stron konfliktu, z uwzględnieniem ryzyka błędu. Przykładowo, Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs - UN OCHA) przy wartościach dot. działań wojennych w Strefie Gazy i Izraelu umieszcza zastrzeżenie, że ONZ nie jest na razie w stanie przedstawić niezależnych i zweryfikowanych danych nt. ofiar, a te przedstawiane obecnie pochodzą od Ministerstwa Zdrowia lub Rządowego Biura Mediów w Gazie oraz władz Izraela. Źródłem danych są również inne, jeszcze niezweryfikowane wartości liczbowe. Polska nie znajdowała w ostatnich latach przesłanek do kwestionowała danych dostarczanych przez agendy wyspecjalizowane ONZ. Dotyczy to również danych dot. eskalacji konfliktu między Strefą Gazy a Izraelem. Jednocześnie przyjmujemy do wiadomości wyjaśnienia, że dane te obarczone są ryzykiem błędu, co wynika z faktu, iż gromadzone są w sytuacji konfliktu zbrojnego. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu