Interpelacja w sprawie zapowiedzi likwidacji Funduszu Kościelnego

Interpelacja w sprawie zapowiedzi likwidacji Funduszu Kościelnego Interpelacja nr 2271 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zapowiedzi likwidacji Funduszu Kościelnego Zgłaszający: Daniel Milewski Data wpływu: 21-03-2024 Szanowny Panie Ministrze, w pakiecie zobowiązań zaprezentowanym przez premiera Donalda Tuska znalazła się kwestia „likwidacji Funduszu Kościelnego”. Fundusz Kościelny został powołany na mocy art. 8 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 9, poz. 87, z późn. zm.) jako forma rekompensaty dla kościołów za przejęte przez Państwo nieruchomości ziemskie. Fundusz ten, stosownie do zasady równouprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych wyrażonej w art. 25 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., działa na rzecz kościołów i innych związków wyznaniowych, posiadających uregulowany status prawny w Rzeczypospolitej Polskiej. Fundusz Kościelny stanowi wyodrębnioną pozycję w części 43 budżetu państwa – wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne, w dziale 758 – różne rozliczenia, w rozdziale 75822 – Fundusz Kościelny, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych – obecnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. W projekcie ustawy budżetowej na rok 2024 zaplanowano 11.000.000,00 zł. W związku z planowanymi zmianami zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: Jakie są główne przesłanki decyzji o likwidacji Funduszu Kościelnego? Jakie są przewidywane skutki likwidacji Funduszu Kościelnego dla relacji między państwem a Kościołem? Czy przewiduje się jakieś alternatywne źródła finansowania dla instytucji kościelnych po likwidacji Funduszu Kościelnego? Czy planuje się rekompensaty dla Kościoła m.in. za straty poniesione na skutek upaństwowienia nieruchomości kościelnych w czasach PRL? Z wyrazami szacunku Daniel Milewski Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie zapowiedzi likwidacji Funduszu Kościelnego Odpowiedź na interpelację nr 2271 w sprawie zapowiedzi likwidacji Funduszu Kościelnego Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 11-04-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 2271 Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie zapowiedzi likwidacji Funduszu Kościelnego , uprzejmie przedstawiam następujące informacje pozostające w zakresie właściwości ministra właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych. Odnosząc się do pytania o „główne przesłanki dla decyzji o likwidacji Funduszu Kościelnego” uprzejmie informuję, że likwidacja lub zmiana formuły funkcjonowania Funduszu Kościelnego jest w szczególności konsekwencją zapowiedzi przedwyborczych. Zgodnie z zarządzeniem nr 5 Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2024 r. [1] został powołany Międzyresortowy Zespół do spraw Funduszu Kościelnego [2] . Stosownie do § 2 zarządzenia do zadań Zespołu należy m.in. przeprowadzanie analiz oraz wypracowanie koncepcji zmiany funkcjonowania Funduszu Kościelnego. Należy wskazać, że podczas prac Zespołu będą rozpatrywane różne rozwiązania merytoryczne, zaś jedną z przesłanek wyboru jest utrzymanie właściwych relacji między Państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi. Niezależnie od powyższego pragnę wskazać, że już ratio legis ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego [3] była okoliczność, że Fundusz Kościelny miał stanowić formę rekompensaty dla kościołów i innych związków wyznaniowych za nieruchomości ziemskie związków wyznaniowych przejęte przez Państwo. Należy również zauważyć, że po 1989 r. możliwości rekompensowania strat kościołom i innym związkom wyznaniowym zwiększyły się, zwłaszcza wobec Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej. Nowymi formami rekompensaty były, między innymi, postępowania regulacyjne prowadzone przez Komisję Majątkową oraz możliwość nieodpłatnego przekazania kościelnym osobom prawnym na własność gruntów znajdujących się w zasobach Państwowego Funduszu Ziemi albo w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa. Stosownie do Sprawozdania z działalności Komisji Majątkowej w latach 1989-2011, w toku zakończonych postępowań regulacyjnych Komisja Majątkowa przekazała kościelnym osobom prawnym nieruchomości o łącznym obszarze 65 537,9704 hektarów oraz rekompensatę i odszkodowania w wysokości 143 534 231,41 zł. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym) [1] W sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu Kościelnego, M.P. z 2024 poz. 17, dalej – zarządzenie . [2] Dalej – Zespół. [3] Dz. U. Nr 9, poz. 87, z późn. zm.