Interpelacja w sprawie proponowanych zmian legislacyjnych w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego

Interpelacja w sprawie proponowanych zmian legislacyjnych w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego Interpelacja nr 220 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie proponowanych zmian legislacyjnych w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego Zgłaszający: Katarzyna Osos Data wpływu: 08-12-2023 Szanowny Panie Ministrze! Zrzeszenie Gmin Województwa Lubuskiego przedłożyło swoje stanowisko nr 8/2023 z dnia 1.12.2023 r. w sprawie zmian legislacyjnych w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego. Mowa o art. 144 i art. 149 przedmiotowej ustawy. Zmianie winien ulec termin, w jakim ma obowiązywać dotychczasowy wzór karty urodzenia, karty martwego urodzenia, karty zgonu oraz sposób przekazywania ww. dokumentów do urzędu stanu cywilnego. Jak wskazują przedstawiciele ZGWL, powyższe zmiany są niezbędne, by od 1.01.2024 r. urzędy stanu cywilnego mogły nadal, zgodnie z prawem, dokonywać rejestracji aktów urodzenia i zgonów. Brak zmiany ww. przepisów do końca 2023 r. spowoduje, że od 1.01.2024 r. przestaną obowiązywać dotychczasowe wzory kart urodzenia, martwego urodzenia i zgonu, co tym samym uniemożliwi przekazywanie podmiotom medycznym informacji o tych zdarzeniach do urzędów stanu cywilnego. Podnieść również należy, iż powyższy termin jest przez ustawodawcę wielokrotnie przedłużany, mimo że zostały opracowane projekty przepisów zakładające bardziej nowoczesną, szybszą i tańszą metodę wymiany informacji między podmiotami medycznymi a USC. Są to projekty: projekt ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o cmentarzach i chowaniu zmarłych – UD277 oraz projekt ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych – UD278. Brak wdrożenia nowych rozwiązań powoduje, że w nieuzasadniony sposób zarówno podmioty medyczne, jak i gminy ponoszą koszty związane z archaicznym sposobem wymiany informacji niezbędnych do rejestracji aktów urodzeń i zgonów. Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Jak Pan Minister ustosunkuje się do podniesionej kwestii? Czy zostaną podjęte szybkie prace legislacyjne celem ustanowienia przepisów, które zagwarantują funkcjonowanie ww. rozwiązań zawartych w przytoczonych projektach ustaw? Czy zostanie zapewniony udział przedstawicieli Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych w pracach projektowych dotyczących rozwiązań informatycznych związanych z wdrożeniem w SRP funkcjonalności umożliwiających realizację procesów rejestracji aktów urodzeń i zgonów zgodnie z założeniami projektowymi? Czy do czasu wprowadzenia nowych rozwiązań możliwe jest, aby w rejestrze stanu cywilnego niezwłocznie zastosować funkcjonalność umożliwiającą generowanie w sposób automatyczny części karty zgonu przeznaczonej dla administracji cmentarza, wypełnionej na podstawie informacji z aktu zgonu? Z wyrazami szacunku Posłanka Katarzyna Osos

Odpowiedź na interpelację w sprawie proponowanych zmian legislacyjnych w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego Odpowiedź na interpelację nr 220 w sprawie proponowanych zmian legislacyjnych w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 16-01-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 220 Pani Poseł Katarzyny Osos w sprawie proponowanych zmian legislacyjnych w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego [1] uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Zgodnie z art. 149 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego [2] z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy wprowadzające zmiany w zakresie wystawiania karty urodzenia i karty martwego urodzenia (art. 54 ustawy ) oraz karty zgonu (dodanie w art. 11 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych [3] ust. 3a-3e i ust. 4c). Ponadto, 20 grudnia 2023 r. w Dzienniku Ustaw zostały ogłoszone: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 grudnia 2023 r. w sprawie wzorów karty urodzenia i karty martwego urodzenia [4] ; rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie wzoru karty zgonu [5] . Wskutek powyższego podmioty lecznicze uzyskały podstawę prawną oraz stosowne wzory dokumentów, umożliwiające przekazywanie karty urodzenia, karty martwego urodzenia oraz karty zgonu do właściwego kierownika urzędu stanu cywilnego. Główne zmiany, z perspektywy kierowników urzędów stanu cywilnego, dotyczą węższego zakresu danych zamieszczanych w przedmiotowych kartach będących podstawą sporządzenia aktów stanu cywilnego oraz elektronicznego sposobu przekazywania karty urodzenia/martwego urodzenia do urzędów stanu cywilnego. Z uwagi na powyższe, z punktu widzenia urzędów stanu cywilnego, sam proces rejestracji urodzenia/zgonu, po wejściu w życie przepisów ustawy wprowadzających zmiany w zakresie wystawiania karty urodzenia/martwego urodzenia/zgonu – tj. po 1 stycznia 2024 r. – nie uległ zasadniczym zmianom. Warto w tym miejscu podkreślić, że pomimo faktu umiejscowienia przedmiotowych regulacji w art. 144 i 149 ustawy (uchwalonych w 2014 r.), nie dotyczą one zasadniczo zadań urzędów stanu cywilnego, a podmiotów leczniczych. Stąd w zakresie tych przepisów właściwym zarówno do zmiany, jak i podejmowania inicjatywy legislacyjnej pozostaje resort zdrowia, który kilkukrotnie wydłużał termin wejścia w życie przedmiotowych zmian. Na marginesie pragnę zaznaczyć, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) sygnalizował Ministrowi Zdrowia potrzebę kolejnego wydłużenia przedmiotowego terminu. Należy również zauważyć, że przygotowane przez ówczesnego Pełnomocnika Prezesa Rady Ministrów do spraw reformy regulacji administracyjnych związanych z ruchem naturalnym ludności i ochrony miejsc pamięci projekty ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o cmentarzach i chowaniu zmarłych [6] , w zakresie w jakim dotyczą kwestii odnoszących się do rejestracji stanu cywilnego, stanowią kontynuację – zapoczątkowanego po uchwaleniu w 2014 r. ustawy i sukcesywnie realizowanego – procesu informatyzacji tego obszaru. Jednocześnie pragnę wyjaśnić, że Minister SWiA nie był podmiotem koordynującym prace legislacyjne i informatyczne nad ww. projektami. Niemniej rozwiązania z zakresu rejestracji stanu cywilnego i kwestii z nim powiązanych uzyskały merytoryczną akceptację Ministra SWiA jako organu uczestniczącego w ich wypracowywaniu. Odnosząc się do kwestii zapewnienia udziału Przedstawicieli Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych w pracach nad projektami z zakresu rozwiązań informatycznych związanych z wdrożeniem w Systemie Rejestrów Państwowych (SRP) funkcjonalności dotyczących procesów rejestracji aktów urodzeń i zgonów uprzejmie wyjaśniam, że kwestia ta pozostaje w gestii Ministra Cyfryzacji, który odpowiada za ten system, w tym za utrzymanie, prowadzenie i rozwój rejestru stanu cywilnego, stanowiącego jeden z komponentów SRP. Reasumując pragnę wyjaśnić, że ewentualne podjęcie prac legislacyjnych w przedmiotowym obszarze jest uzależnione przede wszystkim od stanowiska Ministra Zdrowia oraz Ministra Cyfryzacji. Powyższe odnosi się również do wskazanego w wystąpieniu Pani Poseł postulatu dotyczącego automatycznego generowania części karty zgonu przeznaczonej dla administracji cmentarza, zgodnie bowiem z przepisami ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych wystawcą karty zgonu jest lekarz [7] . Karta zgonu składa się z trzech części przeznaczonych: do zarejestrowania zgonu (część I), dla administracji cmentarza (część II), dla potrzeb statystyki publicznej (część III), niemniej każda z nich jest podpisywana przez wystawcę karty – lekarza – a kierownik urzędu stanu cywilnego zamieszcza w części II jedynie informację o zarejestrowaniu zgonu lub zgłoszeniu zgonu. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] przekazaną przy piśmie Pana Adama Bodnara, Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego (znak: BK-VII.0520.271.2023) [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 1378, z późn. zm., dalej ustawa [3] Dz. U. z 2023 r. poz. 887, z późn. zm. [4] Dz. U. poz. 2733 [5] Dz. U. poz. 2734 [6] wpisane do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów powołanej 15 listopada 2019 r. odpowiednio pod numerami UD278 oraz UD277 [7] art. 11 ust. 4 stanowi, że osoby wymienione w ust. 1 i 2 stwierdzają zgon i jego przyczyny, a następnie wypełniają wydawaną w tym celu kartę zgonu