Interpelacja w sprawie bezpłatnych obiadów dla uczniów
Interpelacja nr 2175
do ministra edukacji
w sprawie bezpłatnych obiadów dla uczniów
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 20-03-2024
W sobotę 9 września 2023 roku w Tarnowie odbyła się konwencja programowa Koalicji Obywatelskiej pod nazwą „100 Konkretów!”. Donald Tusk zapowiedział wówczas, że dzień po wygranych wyborach przystąpicie Państwo do realizacji 100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów. W najbliższych dniach mija 100 dni Państwa rządów. Przed wyborami swój program zaprezentowała również Lewica, która współtworzy rząd (20 ministrów).
Niestety do dnia dzisiejszego obiecane przez Lewicę rozwiązania nie zostały wprowadzone w życie.
Na jakim etapie jest realizacja poniższej obietnicy wyborczej?
"Zagwarantujemy wszystkim uczniom szkół podstawowych bezpłatny, ciepły, pełnowartościowy obiad, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb żywieniowych".
Przypomnijmy, że uczniowie mogli korzystać z darmowych obiadów na podstawie rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu”, który był realizowany w latach od 2019 r. do 2023 r.
Kiedy obietnice zostaną wprowadzone w życie?
Odpowiedź Podsekretarz stanu Paulina Piechna-Więckiewicz
18.04.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie bezpłatnych obiadów dla uczniów
Odpowiedź na interpelację nr 2175
w sprawie bezpłatnych obiadów dla uczniów
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 18-04-2024
Szanowny Panie Pośle,
obecnie uczniom może przysługiwać pomoc w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych [1] . Ww. wsparcie dostępne jest w ramach realizowanego przez Ministra Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej modułu 1 „dla dzieci i młodzieży” – wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028 [2] .
Gminy udzielają tego wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy określone w ustawie o pomocy społecznej [3] oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 200 % kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy uczeń albo dziecko nie spełnia wymagań, o których mowa powyżej, a wyraża chęć zjedzenia posiłku, odpowiednio dyrektor szkoły lub przedszkola informuje ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych [4] , właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ucznia lub dziecka, o potrzebie udzielenia pomocy w formie posiłku. Przyznanie tej pomocy [5] , nie wymaga wydania decyzji administracyjnej w sprawie i ustalenia sytuacji rodziny w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego. Przyznana pomoc ma charakter doraźny.
Z dniem 1 września 2022 r. wszedł w życie przepis art. 106a ustawy – Prawo oświatowe [6] , zgodnie z którym szkoła podstawowa [7] zapewnia uczniom jeden gorący posiłek w ciągu dnia i stwarza możliwość jego spożycia w czasie pobytu w szkole. Korzystanie z tego posiłku jest dobrowolne i odpłatne, co oznacza, że organ prowadzący szkołę nie ma obowiązku finansowania tego posiłku.
Dożywianie dzieci jest obowiązkowym zadaniem własnym gminy [8] , a kwestia ta pozostająca w zakresie działania gminy, jest we właściwości rady gminy [9] . Rada gminy określa w drodze uchwały zasady zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej (w tym posiłki), będące w zakresie ww. zadań własnych [10] . Nadzór wojewody nie uchyla uchwał rady gminy przewidujących dofinansowanie posiłku uczniom z budżetu gminy [11] . Nie ma więc przepisów, które uniemożliwiałyby gminie dofinansowywanie dożywiania uczniów ze środków własnych.
Zgodnie z ustawą – Prawo oświatowe organ prowadzący szkołę może również zwolnić rodziców albo pełnoletniego ucznia z całości lub części opłat w przypadku szczególnie trudnej sytuacji materialnej rodziny lub w szczególnie uzasadnionych przypadkach losowych [12] .
Obecnie organy prowadzące publiczne szkoły podstawowe mogą ubiegać się o wsparcie finansowe w ramach modułu 3 programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 [13] . Termin składania wniosków przez organy prowadzące szkoły do wojewodów upływa 30 kwietnia 2024 r. Wsparcie finansowe w ramach programu będzie udzielane na realizację zadania obejmującego:
doposażenie i poprawę standardu funkcjonujących stołówek szkolnych (własnej kuchni i jadalni);
doposażenie stołówek szkolnych, które obecnie nie funkcjonują, tak aby mogły zostać uruchomione;
stworzenie nowych stołówek szkolnych;
wsparcie w zakresie adaptacji i wyposażenia pomieszczeń przeznaczonych do spożywania posiłków (jadalni).
Maksymalna wysokość wsparcia finansowego dla organu prowadzącego szkołę podstawową, w przypadku realizacji zadań w zakresie punktów 1 - 3 wynosi 80 000 zł, natomiast w zakresie punktu 4 wynosi 25 000 zł. Moduł 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 cieszy się zainteresowaniem organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe, co będzie miało wpływ na poprawę warunków żywienia w szkołach.
Ministerstwo Edukacji Narodowej analizuje: jakość posiłków organizowanych w szkołach, które są oferowane w różnych formach, występujące różnice w cenach posiłków przygotowywanych dla uczniów w całej Polsce, potrzeby dietetyczne, zróżnicowanie i dostosowanie oferty żywieniowej do potrzeb zdrowotnych uczniów, (wypracowanie prawidłowych sposobów wprowadzania diet eliminacyjnych).
Po sporządzeniu analiz, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia i innymi resortami, jak również po zakończeniu kontroli prowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli dotyczącej organizacji żywienia w szkołach, Ministerstwo Edukacji Narodowej przystąpi do realizacji zaleceń i wniosków wypracowanych w toku ww. działań.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[1] Wieloletni rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 stanowiący załącznik do uchwały nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. (M.P. poz. 881).
[2] Uchwała nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 (M.P. poz. 881).
[3] Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901, z późn. zm.).
[4] w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818).
[5] w przypadku przyjęcia przez gminę odpowiedniego programu osłonowego, o którym mowa w art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej.
[6] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.).
[7] Z wyjątkiem szkoły podstawowej dla dorosłych.
[8] Art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej.
[9] Art. 18 ust. 1 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.).
[10] Art. 96 ust. 2 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.
[11] Np. Uchwała nr LII/397/2023 Rady Gminy Kramsk z dnia 28 marca 2023 r. w sprawie określenia zasad zwrotu wydatków za dożywianie, w tym za zakupione posiłki (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2023 r. poz. 3894).
[12] Art. 106 ust. 5 pkt 1-2 ustawy – Prawo oświatowe.
[13] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2024 r. w sprawie realizacji modułu 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” dotyczącego wspierania w latach 2024–2028 organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki przez organizację stołówek i miejsc spożywania posiłków (Dz. U. poz. 91).