Odpowiedź Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
18.04.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie bezpłatnych podręczników, czytników ebook oraz abonamentów na książki i czasopisma
Odpowiedź na interpelację nr 2174
w sprawie bezpłatnych podręczników, czytników ebook oraz abonamentów na książki i czasopisma
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 18-04-2024
Szanowny Panie Pośle,
wyjaśniam, że obietnice, na które Pan się powołuje, pochodzą z programu prezentowanego przez Lewicę, a nie są zobowiązaniami zawartymi w programie Koalicji Obywatelskiej „100 Konkretów na 100 dni“, i będą brane pod uwagę w toku dalszych planowanych działań Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Informuję, że zaniechanie poprzedniego rządu doprowadziło do opóźnienia w realizacji założeń Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) w zakresie Polityki Transformacji Cyfrowej Edukacji. Należy bowiem podkreślić, że kwestia rozszerzenia bazy bezpłatnych cyfrowych materiałów edukacyjnych, udostępnianych dla uczniów i nauczycieli na zapewnianej przez ministra edukacji Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej pod adresem www.zpe.gov.pl , powinna zostać określona w strategicznym dokumencie, który miał być przyjęty przez poprzedni rząd jeszcze w 2022 r. – w ramach realizacji kamienia milowego C8L Krajowego Planu Odbudowy. Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji miała stanowić podstawę zmian w systemie edukacji i realizacji inwestycji w sprzęt i narzędzia cyfrowe oraz służyć określeniu kierunków procesu transformacji cyfrowej systemu edukacji w perspektywie krótko i długoterminowej. W projekcie przygotowywanym przez obecny rząd w rozdziale dotyczącym metod kształcenia i dydaktyki cyfrowej wskazano, że jednym z niezbędnych działań jest zapewnienie uczniom i nauczycielom dostępu do platformy edukacyjnej z materiałami edukacyjnymi o wysokiej jakości merytorycznej, metodycznej i technicznej dla uczniów, nauczycieli oraz rodziców.
Niezależnie od wskazanych wyżej zaniechań zasoby elektroniczne do nauczania i uczenia się poszczególnych przedmiotów, umieszczane na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (dalej: ZPE) są stale rozwijane i aktualizowane. Platforma oferuje użytkownikom sprawdzone materiały edukacyjne do kształcenia ogólnego, zawodowego oraz dla uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, a także edytor treści dla nauczycieli i uczniów pozwalający modyfikować istniejące lub tworzyć własne e-materiały. Materiały te są dostępne z poziomu różnych typów urządzeń komputera, laptopa, tabletu, smartfona, tablicy interaktywnej.
Do tej pory utworzono ponad 20 tysięcy e-materiałów dydaktycznych do przedmiotów kształcenia ogólnego, w tym edukacji wczesnoszkolnej i języków obcych nowożytnych, oraz 950 e-materiałów do kształcenia zawodowego, które systematycznie udostępniane są wszystkim zainteresowanym nauczycielom i uczniom:
W skład tych zasobów wchodzi:
ponad tysiąc e-materiałów przeznaczonych dla I etapu edukacyjnego (klasy I–III szkoły podstawowej),
prawie 6 tysięcy e-materiałów dla II etapu edukacyjnego (klasy IV–VIII szkoły podstawowej),
ponad 13 tysięcy e-materiałów dla III etapu edukacyjnego (szkoły ponadpodstawowe – kształcenie ogólne),
125 e-materiałów z zakresu nauki języka obcego zawodowego,
25 e-materiałów z zakresu podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej,
800 e-materiałów do kształcenia zawodowego dla 175 zawodów ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego z 2019 r.
Dodatkowo opracowano zestawy narzędzi edukacyjnych, w skład których wchodzą m.in. programy nauczania z konspektami scenariuszy lekcji, poradniki metodyczne z przykładowymi scenariuszami lekcji, scenariusze interdyscyplinarnych projektów edukacyjnych, narzędzia do pomiaru dydaktycznego i ewaluacji kompetencji kluczowych – łącznie ok. 3700 materiałów.
Ponadto na ZPE znajdują się także materiały z zakresu doradztwa zawodowego. Do tej pory utworzono 1121 e-materiałów (broszury, filmy o zawodzie, obudowa multimedialna, w tym quizy, filmy promocyjne, wirtualne spacery, modele 3D).
Planowane jest opracowanie m.in. 215 zaawansowanych e-materiałów do kształcenia ogólnego, które powstaną w następujących obszarach: edukacja wczesnoszkolna, edukacja humanistyczna, edukacja matematyczno-przyrodnicza, edukacja artystyczna, języki obce.
Planowane jest także opracowanie 750 zaawansowanych e-materiałów do kształcenia zawodowego (z uwzględnieniem nowych rozwiązań technologicznych, m.in wirtualnej i rozszerzonej rzeczywistości oraz możliwości korzystania z dostępnych na rynku okularów VR, a także sztucznej inteligencji, o ile zastosowanie tych rozwiązań wniesie faktyczną wartość dodaną do konkretnych e-materiałów), tj. 59 e-materiałów z zakresu nauki języka obcego zawodowego oraz 691 e-materiałów do kształcenia zawodowego dla 238 zawodów ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, w tym do 24 zawodów wprowadzonych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego po 2019 r.
Dotychczas na ZPE zamieszczono e-materiały do kształcenia zawodowego, w tym języka obcego zawodowego, opracowane dla 220 zawodów szkolnictwa branżowego, w tym dla 241 kwalifikacji. Dla 18 zawodów, w tym 30 kwalifikacji, nie powstały żadne e-materiały, dlatego też w ramach projektów zaplanowanych do realizacji w nowej perspektywie finansowej na lata 2021-2027, współfinansowanych ze środków UE, zaplanowano opracowanie kolejnych e-materiałów do kształcenia zawodowego.
W ramach tych projektów planuje się nie tylko opracowanie e-materiałów dla zawodów, dla których dotychczas nie opracowano żadnych materiałów, ale również poszerzenie katalogu e-materiałów dla pozostałych zawodów oraz stworzenie kolejnych e-materiałów do języka obcego zawodowego.
E-materiały do kształcenia zawodowego zostaną opracowane w ramach koncepcji indywidualnych standardów merytorycznych i technicznych wraz z obudową dydaktyczną, wspierającą osiąganie wybranych efektów kształcenia, określonych dla efektów kształcenia lub jednostek efektów kształcenia typowych dla danej kwalifikacji, a przez to celów kształcenia określonych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach.
Działania związane z rozwojem funkcjonalności ZPE w poprzedniej perspektywie finansowej realizowane były w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 (PO WER), w projekcie pod nazwą Rozwój funkcjonalności Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej epodreczniki.pl zwiększających możliwości nauki zdalnej . Okres realizacji projektu: 31.08.2020 – 30.06.2023. Wartość projektu: 3 793 275,00 zł.
Kontynuacja powyższych działań planowana jest w projekcie pn. Rozwój Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej , który przewidziany został do współfinansowania w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS). Szacowany budżet projektu to 5 000 000,00 zł. Aktualnie przedsięwzięcie posiada niezbędne akceptacje Komitetu Monitorującego FERS oraz Instytucji Zarządzającej Programem FERS w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. Planowane rozpoczęcie projektu to maj 2024 r.
W tym roku w ramach planu finansowego części 30 – Oświata i wychowanie zaplanowano i zabezpieczono środki w łącznej kwocie 1 125 000 zł na realizację w ramach Programu FERS ww. projektu oraz 4 156 000 zł na utrzymanie platformy.
Przypominam również, że od roku szkolnego 2014/2015 podręczniki, materiały edukacyjne oraz materiały ćwiczeniowe, przeznaczone do obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego w szkołach podstawowych i szkołach artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej, są udostępniane uczniom tych szkół nieodpłatnie.
Publiczna szkoła podstawowa i szkoła artystyczna realizująca kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej nieodpłatnie:
1) wypożycza uczniom podręczniki lub materiały edukacyjne, mające postać papierową, lub
2) zapewnia uczniom dostęp do podręczników lub materiałów edukacyjnych, mających postać elektroniczną, lub
3) przekazuje uczniom materiały ćwiczeniowe bez obowiązku zwrotu lub je udostępnia.
W ramach Rządowego programu pomocy uczniom niepełnosprawnym w formie dofinansowania zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych w latach 2023-2025 zapewnione jest także dofinansowanie do zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych uczniom niepełnosprawnym w szkole ponadpodstawowej.
Dofinansowanie na zakup podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla jednego ucznia w programie wynosi od 225 zł do 445 zł – w zależności od rodzaju niepełnosprawności ucznia i typu szkoły.
Dodatkowo minister do spraw oświaty i wychowania co roku we współpracy z ekspertami przygotowuje dla uczniów z niepełnosprawnościami, którzy posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, adaptacje dopuszczonych do użytku szkolnego podręczników, które są dostosowane do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów z niepełnosprawnościami. Bezpłatny dostęp do adaptacji odbywa się poprzez System Informacji Oświatowej i strefę na ZPE. Na platformie zamieszczone zostały także materiały edukacyjne i ćwiczeniowe oraz adaptacje lektur i kursy nauki Polskiego Języka Migowego (PJM) dla uczniów o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych przygotowane na zlecenie ministra.
Ponadto co roku przygotowywane są dla uczniów słabowidzących i niewidomych dodruki podręczników, które następnie za pośrednictwem Ośrodka Rozwoju Edukacji są dystrybuowane do szkół, które takie zapotrzebowanie do ORE zgłosiły.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu