Interpelacja w sprawie odebrania 30 mln zł Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu przez rząd PO

Interpelacja w sprawie odebrania 30 mln zł Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu przez rząd PO Interpelacja nr 2096 do ministra nauki w sprawie odebrania 30 mln zł Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu przez rząd PO Zgłaszający: Paweł Jabłoński Data wpływu: 16-03-2024 Szanowny Panie Ministrze, 17 stycznia br. zapytałem w Sejmie RP Pańskiego zastępcę, sekretarza stanu Marka Gzika, o powody, dla których kierowany przez Pana resort odebrał ponad 1,5 mld zł polskim uczelniom. Pieniądze te miały zostać przeznaczone na inwestycje w nowoczesną infrastrukturę akademicką i badawczą, w rozwój polskiej nauki i dydaktyki - i pozytywnie przysłużyć się rozwojowi naszego kraju. Pan wiceminister Gzik przyznał w trakcie debaty, że decyzja ta nie została poprzedzona jakimikolwiek merytorycznymi analizami. Obraźliwie wypowiadał się o kilkunastu uczelniach - w tym o tych z największymi tradycjami, jak Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Politechnika Poznańska - ale i tych z mniejszych ośrodków, które w ostatnich latach dynamicznie się rozwijały - jak Akademia Nauk Stosowanych w Raciborzu czy Uniwersytet Pomorski w Słupsku - mówiąc, że uczelnie te to "pieszczochy władzy PiS", oraz że dofinansowanie dla nich to "patologia". Te pogardliwe, obraźliwe dla zasłużonych polskich ośrodków akademickich słowa same w sobie powinny spowodować konsekwencje wobec Pańskiego podwładnego - znacznie ważniejsze jest jednak to, czy uczelnie te będą otrzymywały wsparcie, tak jak to było w czasach rządu Mateusza Morawieckiego. Moją szczególną uwagę zwraca projekt przedstawiony przez Akademię Nauk Stosowanych w Raciborzu - w ramach którego miały tam powstać m.in.: nowoczesne pracownie i laboratoria badawcze odnawialnych źródeł energii, pracownia geotechniki i inżynierii wodnej, pracownia fotowoltaiki i systemów solarnych, laboratorium audytu efektywności energetycznej. Inwestycja ta miała poszerzyć ofertę akademicką uczelni w dziedzinie niezwykle ważnej z punktu widzenia polskiej gospodarki i energetyki. 30 mln zł, jakie uczelnia zaplanowała na ten projekt, nie jest kwotą wygórowaną - przeciwnie: inwestycja ta z pewnością niezwykle szybko zwróci się poprzez wykształcenie kadr niezbędnych na coraz lepiej rozwijającym się w tym segmencie rynku pracy. Do dnia dzisiejszego ANS w Raciborzu pieniędzy tych nie otrzymała - co oznacza, że decyzją nowego rządu PO projekt został zablokowany. Pan wiceminister Gzik powiedział w trakcie debaty 17 stycznia m.in.: "Wstrzymaliśmy tę formę wspierania inwestycji na uczelniach, co nie znaczy, że do tego nie wrócimy. (...) Chcemy to zweryfikować. Chcemy do tego wrócić. Chcemy zobaczyć, czy rzeczywiście są konkretne przesłanki...". Od tego czasu mijają dwa miesiące. Z tego względu zwracam się do Pana Ministra o odpowiedź na następujące kwestie: 1. Czy weryfikacja, o której mówił wiceminister Gzik, została przeprowadzona? 2. Jeżeli tak - jakie są jej efekty? Proszę o przekazanie wszystkich dokumentów wytworzonych i otrzymanych przez ministerstwo w tej sprawie. 3. Jeżeli weryfikacji nie było - proszę o podanie przyczyn, dla których ona nie nastąpiła. Z wyrazami szacunku

Odpowiedź na interpelację w sprawie odebrania 30 mln zł Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu przez rząd PO Odpowiedź na interpelację nr 2096 w sprawie odebrania 30 mln zł Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu przez rząd PO Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marek Gzik Warszawa, 02-04-2024 Szanowny Panie Pośle , poniżej przekazuję informacje nt. sposobu procedowania wniosków skierowanych przez uczelnie publiczne, w tym Akademię Nauk Stosowanych w Raciborzu, do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie skarbowych papierów wartościowych na podstawie ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 256, z późn. zm.) na podwyższenie kapitału zasadniczego uczelni. Na mocy regulacji zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2023 upoważniono ministra finansów do przekazywania państwowym osobom prawnym, na polecenie Prezesa Rady Ministrów, skarbowych papierów wartościowych na podwyższenie kapitału podstawowego (zasadniczego). Minister właściwy ds. szkolnictwa wyższego i nauki pełnił w procesie wyłącznie funkcję opiniodawczą, a opinia ta nie była wiążąca dla Premiera. Do dnia 31 grudnia 2023 r. wnioskowane środki finansowe nie zostały przekazane podmiotom. Natomiast, z dniem 1 stycznia 2024 r. nastąpiła utrata mocy obowiązującej przepisów ustawy budżetowej na rok 2023, a w konwencji również podstawy prawnej przyznania ww. instrumentów finansowych. Należy jednak podkreślić, że decyzje o uruchomieniu lub nieuruchamianiu środków pozostawały poza właściwością ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki. Minister nie miał również możliwości zagospodarowania tych środków na inne cele, z uwagi na ustawowo zagwarantowaną, wyłączną kompetencję do dysponowania tymi środkami przez Prezesa Rady Ministrów. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że nie jest jednoznacznie przesądzone, że podmioty systemu szkolnictwa wyższego i nauki, w tym Akademia Nauk Stosowanych w Raciborzu, w dalszym horyzoncie czasowym nie będą mogły ubiegać się o dofinansowanie inwestycji ze środków publicznych. Niemniej, z uwagi na zakładany w znacznej liczbie wniosków długi horyzont czasowy wydatkowania środków, przekazywanie obligacji jednorazowo na kolejne etapy rozpoczętych inwestycji w wielu przypadkach nosiłoby znamiona niegospodarności. Należy bowiem podkreślić, że finansowanie inwestycji np. w drodze dotacji celowych również odbywa się w transzach, a dodatkowo obwarowane jest rocznymi raportami pozwalającymi na ocenę postępu rzeczowo–finansowego przedsięwzięć finansowanych z budżetu państwa. W przypadku skarbowych papierów wartościowych przekazanych już de facto na własność uczelni nadzór nad prawidłowością wydatkowania środków, w tym także osiąganiem celów rzeczowych jest ograniczony, stąd czasowe wstrzymanie finansowania w ramach strumienia celem weryfikacji zaplanowanych zadań inwestycyjnych i minimalizowania ryzyka w tym przypadku wydaje się być uzasadnione dbałością o system finansów publicznych. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Nauki Marek Gzik Sekretarz Stanu