Interpelacja w sprawie sankcji nałożonych przez Unię Europejską na Federację Rosyjską oraz ich skuteczności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Interpelacja w sprawie sankcji nałożonych przez Unię Europejską na Federację Rosyjską oraz ich skuteczności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Interpelacja nr 2058 do ministra spraw zagranicznych, ministra sprawiedliwości w sprawie sankcji nałożonych przez Unię Europejską na Federację Rosyjską oraz ich skuteczności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic Data wpływu: 14-03-2024 Szanowny Panie Ministrze, Rada Unii Europejskiej, rozporządzeniem Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącym środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie, wprowadziła szereg sankcji wobec Federacji Rosyjskiej związanych z jej agresją na terytorium Ukrainy. Sankcje te ujęte zostały w kilku pakietach począwszy od lipca 2014 roku, aż do lutego 2024 roku. Wobec potrzeby przyjęcia krajowych przepisów sankcjonujących złamanie zakazów wynikających z tego rozporządzenia, a delegowanej krajom członkowskim w art. 8 rozporządzenia, polski parlament przyjął ustawę z dnia 13 kwietnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego, w której określone zostały między innymi sankcje karne, którym podlegają podmioty łamiące niektóre zakazy określone we wspomnianym rozporządzeniu unijnym. Niestety wobec kolejnych zmian przedmiotowego rozporządzenia Polska nie podjęła żadnych działań legislacyjnych zmierzających do objęcia sankcją karną kolejnych zakazów nakładanych przez Unię Europejską. Na istniejące ponad 59 sankcji zastosowanych wobec Federacji Rosyjskiej co najmniej 39 nie jest objętych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej żadną sankcją karną. Faktem jest, że rozporządzenia unijne stosuje się wprost w państwach członkowskich i nie wymagają one implementacji do krajowego porządku prawnego, jednakże w przedmiotowym rozporządzeniu Rada Unii Europejskiej wprost delegowała, w art. 8, kompetencje ustanowienia sankcji karnych państwom zrzeszonym. Powyższe wskazuje na konieczność ustanawiania w tej kwestii przepisów ustawowych mających na celu egzekwowanie nałożonych sankcji. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 2 in fine rozporządzenia, państwa członkowskie są zobowiązane do powiadamiania Komisji Europejskiej o wszelkich zmianach tych przepisów. Jednakże polska ustawa nie obejmuje swoim zasięgiem sankcji wprowadzonych od kwietnia 2022 roku do lutego 2024 roku. Wskazać należy, że w celu zapewnienia skutecznej blokady gospodarki rosyjskiej, konieczne jest jak najszybsze wprowadzenie zmian legislacyjnych, przeciwdziałających łamaniu postanowień sankcyjnych przyjętych przez Unię Europejską. Dodać należy, że nawet pierwszy pakiet sankcji wprowadzonych w 2014 roku został w Polsce obarczony sankcjami karnymi w bardzo późnym terminie, gdyż do uchwalenia ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę, brak było przepisów krajowych nakładających sankcję karną za niestosowanie się do założeń rozporządzenia unijnego. Wobec powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania: Dlaczego Polska wprowadziła odpowiedzialność karną za łamanie sankcji nałożonych w związku z działaniami Rosji na Ukrainie dopiero po 9 latach od ich wprowadzenia przez UE? Dlaczego ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego nie została znowelizowana wobec faktu wprowadzania kolejnych pakietów sankcji przez UE? Kiedy planowane jest objęcie sankcją karną następujących przepisów rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie: art. 2 ust. 1a, art. 2a ust. 1a, art. 2aa ust. 1-2, art. 2f, art. 3a ust. 2, art. 3d, art. 3ea-3ec, art. 3f, art. 3h ust. 2, art. 3i, art. 3k, art. 3l, art. 3m, art. 3n, art. 3o, art. 3p, art. 3q, art. 5, art. 5aa ust. 1a-1b, art. 5b ust. 2-2a, art. 5e, art. 5k, art. 5l, art. 5m, art. 5n ust. 1-3a, art. 5o, art. 5p, art. 5r oraz art. 12g, a także innych przepisów rozporządzenia, które weszły w życie pomiędzy kwietniem 2022 roku, a marcem 2024 roku? Z poważaniem dr Anita Kucharska–Dziedzic Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie sankcji nałożonych przez Unię Europejską na Federację Rosyjską oraz ich skuteczności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Odpowiedź na interpelację nr 2058 w sprawie sankcji nałożonych przez Unię Europejską na Federację Rosyjską oraz ich skuteczności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 02-04-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 2058 posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic w sprawie sankcji nałożonych przez UE na Federację Rosyjską oraz ich skuteczności na terytorium RP, uprzejmie informuję, co następuje. Zdając sobie sprawę z braku pełnego wdrożenia legislacji UE w zakresie środków ograniczających wprowadzonych wobec Federacji Rosyjskiej oraz konieczności podjęcia szybkich kroków w tym zakresie ze względu na wojnę w Ukrainie, w ciągu ostatnich kilku miesięcy, MSZ podjął szereg działań naprawczych zmierzających do pełnego skorelowania polskiego systemu sankcyjnego z przepisami przyjętymi w ramach UE. W lutym 2024 r. powołany został nieformalny międzyresortowy zespół ds. zapobiegania obchodzeniu sankcji, któremu przewodniczy podsekretarz stanu w MSZ. Posiedzenia zespołu dobywają się raz w miesiącu. W jego ramach odbywają się konsultacje robocze z przedstawicielami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Rozwoju i Technologii, służ specjalnych w celu ustalenia zakresu przedmiotowego i harmonogramu prac legislacyjnych koniecznych do uszczelnienia polskiego systemu sankcyjnego. Planowane jest m.in. znowelizowanie obowiązującej ustawy z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainie oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Jej głównym celem jest szybkie dostosowanie ustawy do przyjętych od kwietnia 2022 r. kolejnych pakietów sankcji przeciw Rosji wraz z instrumentami zapobiegającymi ich omijanie. Ponadto: (1) przygotowywany jest projekt kompleksowej ustawy sankcyjnej w całości odzwierciedlającej system sankcyjny UE, (2) wprowadzane są zmiany w celu usprawnienia koordynacji i wymiany informacji pomiędzy poszczególnymi instytucjami, (3) planowane jest stworzenie punktu informacyjnego dla polskich podmiotów gospodarczych. Przygotowywana obecnie kompleksowa ustawa sankcyjna będzie stanowić spójny, krajowy system penalizacji naruszania i obchodzenia sankcji unijnych. Jednocześnie, będzie transponować dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie definicji przestępstw związanych z naruszeniem unijnych środków ograniczających oraz kar za takie przestępstwa (COM(2022) 684), która, biorąc pod uwagę obecny postęp negocjacji, ma wejść w życie w maju 2025 r., co daje podstawę do stworzenia szerokiego i skutecznego katalogu kar za łamanie i obchodzenie nałożonych sankcji. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu