Interpelacja w sprawie statusu doktorantów
Interpelacja nr 2018
do ministra nauki
w sprawie statusu doktorantów
Zgłaszający: Krzysztof Szczucki
Data wpływu: 13-03-2024
Zgodnie z założeniem reformy szkolnictwa wyższego liczbę doktorantów radykalnie zmniejszono i obecnie do szkół doktorskich przyjmowani są tylko najlepsi, za to doktoranci uzyskują stypendium, które co do zasady powinno pozwolić im na utrzymanie się i poświęcenie w pełni obowiązkom uczelnianym, bez podejmowania dodatkowej pracy. To zresztą nie jest możliwe, bo obowiązki doktoranta to nie tylko przygotowanie pracy i czasochłonne prowadzenie badań, ale także cały szereg innych zadań: prowadzenie zajęć ze studentami w ramach praktyk, uczestnictwo w zajęciach, konferencjach, seminariach, przygotowywanie artykułów naukowych do renomowanych czasopism, nauka języków obcych celem uzyskania certyfikatu i osiągnięcia biegłości językowej. Wymagana jest także nieodpłatna działalność na rzecz uczelni (np. udział w działalności promocyjnej, działalność organizacyjna i administracyjna, np. przy przygotowywaniu dni otwartych i konferencji), która jest raportowana na cosemestralnych sesjach. Uczelnia wymaga też dyspozycyjności i poświęcenia się nauce oraz działalności na rzecz swojego wydziału. Profesorowie argumentują to tym, że przecież doktoranci dostają duże stypendium, więc teraz muszą być wdzięczni i poświęcić się w pełni szkole doktorskiej.
Sytuacja finansowa i mieszkaniowa doktorantów jest trudna i każde dalsze opóźnianie podwyżek nawet o miesiąc może powodować poważne w skutkach konsekwencje życiowe dla wielu młodych ludzi. Przykładowo na jednej z trójmiejskich uczelni publicznych stosuje się dla doktorantów 1,5-krotność stawki studenckiej. Nie jest to jednak osobny dom doktoranta, tylko zwykły, stary akademik studencki, gdzie doktoranci mieszkają razem ze studentami, dlatego dziwią te wyższe koszty.
W związku z tym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Do kiedy zostanie wypłacone wyrównanie wysokości stypendiów doktoranckich w związku z opublikowaniem w dniu 21 lutego 2024 r. rozporządzenia Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej?
Czy planuje się utworzenie funduszu celowego zapewniającego środki finansowe na poprawę infrastruktury akademików dla studentów i doktorantów? Jeśli tak, w jakim okresie? Na jaki okres planuje się utworzenie stosownego funduszu? W jakiej wysokości środki planuje się przekazać na ten cel?
Czy zobligowano podmioty odpowiedzialne za kształcenie doktorantów do poinformowania słuchaczy szkół doktorskich o terminie planowanej wypłaty stosownego wyrównania stypendium doktoranckiego?
Odpowiedź Podsekretarz stanu Maciej Gdula
3.04.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie statusu doktorantów
Odpowiedź na interpelację nr 2018
w sprawie statusu doktorantów
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maciej Gdula
Warszawa, 03-04-2024
Szanowny Panie Pośle,
odpowiadając na interpelację pozwolę sobie poinformować, że 15 lutego 2024 r. podpisane zostało rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. poz. 235). Przewiduje ono podniesienie wynagrodzenia profesora od 1 stycznia 2024 r. o 30%. Oznacza to, że wzrasta ono z poziomu 7 210 zł do 9 370 zł. Przepisy rozporządzenia zaczęły obowiązywać w dniu następującym po dniu ogłoszenia, czyli z 22 lutego 2024 r., z mocą od 1 stycznia 2024 r. Dziennik Ustaw: https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2024/235 .
Wyjaśniam, że zgodnie z art. 209 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą“, wysokość miesięcznego stypendium doktoranckiego wynosi co najmniej:
1. 37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona ocena śródokresowa;
2. 57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona ocena śródokresowa.
Zwracam równocześnie uwagę, że zgodnie z art. 209 ust. 9 ustawy stypendium doktoranckie wypłaca podmiot prowadzący szkołę doktorską. Kompetencje w zakresie wypłaty stypendium przysługują więc podmiotom prowadzącym szkoły doktorskie. Natomiast na stronie internetowej ministerstwa został opublikowany komunikat informujący o podpisaniu rozporządzenia: https://www.gov.pl/web/nauka/podwyzki-dla-nauczycieli-akademickich--rozporzadzenie-podpisane
W zakresie pytania dotyczącego utworzenia funduszu celowego zapewniającego środki finansowe na poprawę infrastruktury akademików dla studentów i doktorantów uprzejmie informuję, że w ustawie budżetowej na rok 2024 z dnia 18 stycznia 2024 r. (Dz. U. poz. 122) w ramach części budżetowej 28 – szkolnictwo wyższe i nauka zaplanowane zostały m.in. środki w kwocie 150 mln zł z przeznaczeniem na działania inwestycyjne w obszarze infrastruktury socjalnej dla studentów i doktorantów, w tym modernizację istniejących domów studenckich. Środki te zostaną rozdysponowane pomiędzy uprawnione podmioty w formie dotacji celowych, w trybie i na zasadach przewidzianych przepisami ustawy oraz aktów wykonawczych.
Ponadto planuje się przeznaczyć 10% Funduszu Dopłat BGK na budowę nowych domów studenckich oraz ich modernizację. Proces legislacyjny w tym zakresie ma być prowadzony w najbliższych miesiącach przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, przy udziale Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Planuje się, że uczelnie publiczne będą mogły występować o dofinansowanie w tym zakresie corocznie, począwszy od 2025 r.
Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Nauki
Maciej Gdula
Podsekretarz Stanu