Interpelacja w sprawie włączenia organizacji pozarządowych w prace nad nową ustawą o obronie cywilnej

Interpelacja w sprawie włączenia organizacji pozarządowych w prace nad nową ustawą o obronie cywilnej Interpelacja nr 1979 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie włączenia organizacji pozarządowych w prace nad nową ustawą o obronie cywilnej Zgłaszający: Joanna Wicha Data wpływu: 10-03-2024 Szanowny Panie Ministrze, 8 lutego 2024 r. podczas otwartego posiedzenia Komisji Obrony Narodowej głos zabrał prezes stowarzyszenia ochotniczej straży cywilnej. Stowarzyszenie to zrzesza osoby, które w przypadku zagrożenia chcą dobrowolnie pełnić służbę zapewniając bezpieczeństwo ludności cywilnej. Pragnę podkreślić istotną rolę organizacji pozarządowych w planowaniu i wdrażaniu działań mających na celu ochronę życia i zdrowia obywateli w sytuacji zagrożenia wojną lub katastrofą. Przygotowanie do prowadzenia działań, a w przypadku zagrożenia, także wdrażanie ich w życie, będzie w dużej mierze oparte na samopomocy, samoorganizacji, ochotnikach i wolontariuszach. Im więcej osób, zorientowanych w specyfice lokalnej i gotowych do działania, zostanie do koordynacji takich działań dobrowolnie przeszkolonych i przygotowanych, tym bardziej szczegółowo będzie można takie działania planować w zapisach ustaw; w tym dostosować je także do ochrony grup wykluczonych i niesamodzielnych, o co apelowałam w odrębnej interpelacji. Przedstawiciel stowarzyszenia OSC zadał wówczas istotne pytania, które w porozumieniu z mówcą, pozwolę sobie powtórzyć i zadać w formie pisemnej: 1. W jakim zakresie i na jakich zasadach jest planowane włączenie organizacji pozarządowych do trwających prac nad ustawą o OC? 2. Jaka rola i zadania dla organizacji pozarządowych zostały przewidziane w ramach nowej ustawy o obronie cywilnej, nad którą trwają obecnie prace? 3. Jak i czy zostanie przywrócona/wprowadzona powszechna nauka strzelectwa dla osób i organizacji chętnych do udziału w obronie cywilnej?

Odpowiedź na interpelację w sprawie włączenia organizacji pozarządowych w prace nad nową ustawą o obronie cywilnej Odpowiedź na interpelację nr 1979 w sprawie włączenia organizacji pozarządowych w prace nad nową ustawą o obronie cywilnej Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 05-04-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 1979 Pani Poseł Joanny Wichy w sprawie włączenia organizacji pozarządowych w prace nad nową ustawą o obronie cywilnej, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Obecnie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) są finalizowane prace nad projektem ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej . Warto nadmienić, w szczególności w kontekście pytań Pani Poseł, że przyszła regulacja zakłada wykorzystanie do działań w omawianym obszarze już istniejących zasobów, przede wszystkim krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, ochotniczych straży pożarnych, a także innych podmiotów, w tym organizacji pozarządowych. Przyszła regulacja ma stanowić odpowiedź na współczesne wyzwania związane z kształtowaniem odporności społecznej na wszelkie zagrożenia, w odniesieniu do których rola organizacji pozarządowych jest – w opinii MSWiA – równie ważna, jak państwowych służb ratowniczych. W projekcie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej przewidziano, że podmioty ochrony ludności, do których zostaną zaliczone również organizacje społeczne, stowarzyszenia itp., realizujące zadania ratownicze w czasie pokoju, zostaną przekształcone w struktury obrony cywilnej, przeznaczone do działania w warunkach wojennych. W tym celu, zgodnie z założeniami, zostanie wykorzystana procedura zwalniania członków podmiotów ochrony ludności od służby wojskowej, tak aby mogli wypełniać swoje zadania statutowe w czasie wojny, a jednocześnie stanowić personel obrony cywilnej. Powyższe oznacza, że organy obrony cywilnej do realizacji swoich działań będą wykorzystywać m.in. organizacje pozarządowe, których działalność statutowa jest zbieżna z zadaniami z zakresu obrony cywilnej. Przykładem ww. podmiotów są jednostki ochotniczych straży pożarnych, które posiadają specjalistyczny sprzęt i zasoby personalne gotowe do realizacji zadań związanych z usuwaniem skutków zagrożeń. Dodatkowo warto zauważyć, że omawiany projekt ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej przewiduje, iż dla zapewnienia wykonywania zadań, organy ochrony ludności (czyli podmioty publiczne) będą mogły zawierać porozumienia o współpracy w zakresie realizacji zadań ochrony ludności z organizacjami pozarządowymi. Wskazane porozumienia będą szczegółowo określały zakres zadań i sposób współpracy pomiędzy zaangażowanymi podmiotami. Odnosząc się do kolejnych zagadnień podniesionych w wystąpieniu pragnę poinformować, że trwające obecnie prace nad projektem ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej , obejmują również konsultacje z ekspertami, dokonywanie analiz merytorycznych, uzgodnienia ze środowiskiem samorządowym, akademickim, a także przedstawicielami organizacji społecznych. Jako przykład współpracy można przywołać spotkanie przedstawicieli resortu spraw wewnętrznych i administracji z reprezentantami organizacji pozarządowych, które odbyło się 8 marca 2024 r. i dotyczyło zasad przyszłego współdziałania przy budowaniu systemu ochrony ludności i obrony cywilnej. Podczas spotkania omówiono także sposoby zwiększania społecznej partycypacji w procesie budowania bezpieczeństwa powszechnego oraz wypracowywania gotowości do rozpoznawania i przeciwdziałania sytuacjom kryzysowym. Ponadto, zaprezentowano podstawowe założenia opracowywanej regulacji, w szczególności związane ze współpracą z organizacjami pozarządowymi w ramach zwiększania społecznej odporności. Kolejne konsultacje ze środowiskiem organizacji pozarządowych odbyły się 26 marca br. W spotkaniu uczestniczyli: przedstawiciele Polskiego Czerwonego Krzyża, Polskiej Akcji Humanitarnej, Caritas Polska, Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, Stowarzyszenia Instytut Budownictwa Ochronnego, Międzynarodowego Centrum Bezpieczeństwa Chemicznego (ICCSS), Fundacji Gotowi.org, Fundacji w Międzyczasie i Fundacji „REACT FOUNDATION” im. Anny „Wiewióry” Babilon. Podczas dyskusji na temat roli organizacji pozarządowych w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej poruszono m.in. kwestie: finansowania zadań realizowanych przez organizacje pozarządowe w omawianym obszarze; wypracowania standardów w zakresie edukacji, szkoleń i ćwiczeń z zakresu ochrony ludności oraz uwzględnienia roli organizacji pozarządowych nie tylko w aspekcie edukacyjnym, ale również odnośnie do działań ratowniczych podejmowanych w obszarze ochrony ludności; przyznania organizacjom pozarządowym statusu personelu obrony cywilnej w czasie stanu wojennego i wojny oraz wypracowania mechanizmów gwarantujących zapewnienie kadr dla organizacji pozarządowych na czas wojny; włączenia jednostek samorządu terytorialnego w mechanizm budowania odporności społecznej i system ochrony ludności i obrony cywilnej. Z kolei odnosząc się do kwestii poruszonej w pytaniu nr 3 wystąpienia, uprzejmie informuję, że przywołane przez Panią Poseł zagadnienia nie zostały uwzględnione w projekcie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji