Interpelacja w sprawie zakresu dostępu do aktów stanu cywilnego

Interpelacja w sprawie zakresu dostępu do aktów stanu cywilnego Interpelacja nr 1887 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zakresu dostępu do aktów stanu cywilnego Zgłaszający: Małgorzata Wassermann Data wpływu: 04-03-2024 Szanowny Panie Ministrze, pozwalam sobie zwrócić się do Pana Ministra w sprawie zakresu dostępu do aktów stanu cywilnego na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1741). Prawo o aktach stanu cywilnego wskazuje, w myśl art. 45 ust. 1, iż odpis aktu stanu cywilnego i zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby wydaje się osobie, której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi, osobie, która wykaże w tym interes prawny, sądowi, prokuratorowi, organizacjom społecznym, jeżeli jest to zgodne z ich celem statutowym i przemawia za tym interes społeczny, oraz organom administracji publicznej, w tym podmiotom, o których mowa w art. 5a ust. 1, Służbie Ochrony Państwa, Policji, Straży Granicznej i Służbie Więziennej, a także Żandarmerii Wojskowej, jeżeli jest to konieczne do realizacji ich ustawowych zadań. Kwestią, w której istnieje obecnie pole do rozważań, jest zakres dostępu do wydawania odpisów aktu stanu cywilnego dla rodzeństwa przyrodniego. Zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, nieczyniącymi dystynkcji pomiędzy rodzeństwem oraz rodzeństwem przyrodnim i w myśl zasady lege non distinguente, zarówno jedna, jak i druga grupa osób posiada pełen dostęp do otrzymywania stosownych odpisów i zaświadczeń ze strony urzędów stanu cywilnego. Rodzi to jednak pytanie oraz uzasadnioną obawę wśród niektórych obywateli w kwestii, czy osoby, z którymi nie posiada się żadnych bliższych więzów, prócz nieuniknionych więzów pokrewieństwa od jednego z rodziców, winny posiadać niemalże swobodny dostęp do informacji tego rodzaju, bez konieczności szczególnego wykazywania w tym swojego interesu, zwłaszcza prawnego. Zastrzeżenia te są opierane na nieraz skomplikowanych sytuacjach rodzinnych, doprowadzających niekiedy do sytuacji wychowywania się przyrodniego rodzeństwa w całkiem osobnych ogniskach domowych, bez żadnego bezpośredniego kontaktu, bądź nawet wiedzy o istnieniu podobnych krewnych, co realnie czyni ich osobami sobie obcymi. Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana Ministra z pytaniem: Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi obecnie prace nad powyższym zagadnieniem bądź rozważa dokonanie stosownych zmian ustawowych odnośnie do zakresu dostępu do aktów stanu cywilnego? Z wyrazami szacunku Małgorzata Wassermann Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie zakresu dostępu do aktów stanu cywilnego Odpowiedź na interpelację nr 1887 w sprawie zakresu dostępu do aktów stanu cywilnego Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 27-03-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 1887 Pani Poseł Małgorzaty Wassermann w sprawie zakresu dostępu do aktów stanu cywilnego uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego [1] określają rodzaj dokumentów z zakresu rejestracji stanu cywilnego wydawanych w oparciu o akty stanu cywilnego oraz katalog podmiotów uprawnionych do ich uzyskania, który jest katalogiem ograniczonym, uregulowanym w art. 45 ww. ustawy. Zgodnie z przedmiotową regulacją odpis aktu stanu cywilnego może być wydany m.in. osobie, której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi. Występujące w ww. przepisie pojęcie rodzeństwa powinno być interpretowane i rozumiane poprzez pryzmat prawa rodzinnego. Zgodnie z definicją pokrewieństwa, zamieszczoną w art. 61 7 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy [2] , krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że krewnymi w linii bocznej jest przede wszystkim szeroko rozumiane rodzeństwo, do którego zalicza się zarówno rodzeństwo posiadające oboje tych samych rodziców (rodzone), jak i rodzeństwo mające wspólnego tylko jednego rodzica (przyrodnie). Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że akty stanu cywilnego mają szczególną moc dowodową, a ich odpisy są wykorzystywane w obrocie prawnym w ramach realizacji różnego rodzaju spraw. Niemniej warto w tym miejscu wskazać, że przedstawione w interpelacji Pani Poseł obawy oraz zastrzeżenia związane z możliwością uzyskania odpisu aktu stanu cywilnego przez rodzeństwo przyrodnie, w przypadku skomplikowanych relacji faktycznych (rodzinnych), mogą dotyczyć również innych osób, np. małżonków, zstępnych czy wstępnych. Jednocześnie uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji nie są planowane prace nad zagadnieniem stanowiącym przedmiot wystąpienia Pani Poseł. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. 2023 poz. 1378 z późn. zm. [2] Dz. U. 2023 poz. 2809 z późn. zm.