Interpelacja w sprawie działań organów celno-skarbowych wobec importerów nowych samochodów elektrycznych z Chin oraz publicznego przesądzania o wyniku postępowań przed ich zakończeniem

Interpelacja w sprawie działań organów celno-skarbowych wobec importerów nowych samochodów elektrycznych z Chin oraz publicznego przesądzania o wyniku postępowań przed ich zakończeniem Interpelacja nr 17755 do ministra finansów i gospodarki w sprawie działań organów celno-skarbowych wobec importerów nowych samochodów elektrycznych z Chin oraz publicznego przesądzania o wyniku postępowań przed ich zakończeniem Zgłaszający: Krzysztof Habura, Bartosz Zawieja, Henryk Szopiński, Marek Jan Chmielewski, Łukasz Horbatowski, Mariusz Popielarz Data wpływu: 12-06-2026 Szanowny Panie Ministrze, do mojego biura poselskiego zgłosił się lokalny przedsiębiorca zajmujący się importem pojazdów z Chińskiej Republiki Ludowej, wskazując na poważne rozbieżności interpretacyjne dotyczące klasyfikacji pojazdów elektrycznych jako nowych lub używanych na potrzeby stosowania ceł wyrównawczych nakładanych na pojazdy elektryczne pochodzące z Chin. Jak wskazał wymieniony, w związku z wprowadzeniem przez Unię Europejską ceł antydumpingowych na nowe samochody elektryczne pochodzące z Chin polscy przedsiębiorcy obserwują niepokojące działania organów celno-skarbowych, polegające m.in. na wszczynaniu i przewlekłym prowadzeniu postępowań dotyczących klasyfikacji taryfowej importowanych pojazdów, a także na publicznym formułowaniu przez organy administracji tez przesądzających wynik takich postępowań jeszcze przed przeprowadzeniem pełnej analizy klasyfikacyjnej. Szczególne zaniepokojenie budzi publikacja zamieszczona na stronie Krajowej Administracji Skarbowej dotycząca zatrzymania pojazdów z Chin pod tytułem „Niespełniające wymogów bezpieczeństwa samochody z Chin nie wjechały do Unii Europejskiej”. Publikacja ta sugeruje jednoznacznie wadliwość oraz niezgodność towarów z wymaganiami bezpieczeństwa, mimo że – według informacji przekazywanych przez przedsiębiorców – w wielu przypadkach nie zostały zakończone postępowania administracyjne ani przeprowadzone kompleksowe analizy klasyfikacyjne i dowodowe. Przedsiębiorcy podkreślają również, że sama kwestia klasyfikacji taryfowej importowanych pojazdów pozostaje głęboko dyskusyjna, a stanowisko organów administracji celno-skarbowej w tym zakresie nadal nie jest jednolicie ukształtowane. W praktyce występują przypadki, w których pojazdy były wcześniej rejestrowane na terytorium Chin, użytkowane przez dealerów, firmy lub osoby prywatne, posiadają przebieg, były wielokrotnie odsprzedawane, a następnie zostały wyrejestrowane i przeznaczone do eksportu do Unii Europejskiej. Pomimo tego organy celne w części przypadków kwestionują status takich pojazdów jako używanych, powołując się na kryteria stosowane przy definicji „nowego środka transportu” w podatku VAT, tj. okres krótszy niż 6 miesięcy od pierwszej rejestracji lub przebieg poniżej 6000 km, które zostały powielone w notach wyjaśniających, jednak nie wynikają z samej taryfy celnej. Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, noty wyjaśniające nie mogą automatycznie zmieniać znaczenia pozycji taryfowych. Finalnie oznacza to, że organy prowadzą postępowania dotyczące zagadnień interpretacyjnych i klasyfikacyjnych, które nie zostały dotychczas jednoznacznie rozstrzygnięte ani na poziomie krajowym, ani unijnym. Tym większe wątpliwości budzi publiczne komunikowanie ocen sugerujących definitywne przesądzenie charakteru towarów jeszcze przed zakończeniem postępowań i dokonaniem pełnej analizy materiału dowodowego. Jak zauważają przedsiębiorcy, praktyka taka może prowadzić do naruszenia podstawowych zasad wynikających z Konstytucji RP, traktatów unijnych, Ordynacji podatkowej oraz przepisów unijnego kodeksu celnego, w szczególności zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa, zasady obiektywnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zasady proporcjonalności działań administracji publicznej. Publiczne komunikaty organów mogą bowiem wywoływać wrażenie, że wynik postępowania został przesądzony jeszcze przed formalnym zakończeniem czynności dowodowych. Jednocześnie przedsiębiorcy sygnalizują problem przewlekłości postępowań prowadzonych przez organy celno-skarbowe w zakresie klasyfikacji taryfowej pojazdów i stosowania środków antydumpingowych. W praktyce wielomiesięczne postępowania prowadzą do blokowania obrotu towarowego, generowania wysokich kosztów magazynowania, utraty płynności finansowej oraz istotnego ograniczenia konkurencyjności polskich podmiotów gospodarczych. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: 1. Jakie jest stanowisko ministra finansów w zakresie dopuszczalności publicznego formułowania przez organy Krajowej Administracji Skarbowej ocen przesądzających o wyniku postępowania przed zakończeniem postępowania dowodowego oraz przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia? 2. Czy Ministerstwo Finansów analizowało zgodność opisanych praktyk z przepisami Konstytucji RP, traktatów unijnych, Ordynacji podatkowej oraz unijnego kodeksu celnego, w szczególności w zakresie zasady budowania zaufania do organów państwa, obiektywnego prowadzenia postępowania oraz proporcjonalności działań administracji? 3. Czy publikacje organów KAS dotyczące importerów i konkretnych kategorii towarów podlegają uprzedniej kontroli prawnej pod kątem ryzyka naruszenia dobrego imienia przedsiębiorców oraz zasady domniemania legalności prowadzonej działalności gospodarczej? 4. Ile postępowań dotyczących klasyfikacji taryfowej lub stosowania ceł antydumpingowych wobec nowych samochodów elektrycznych z Chin prowadzą obecnie organy Krajowej Administracji Skarbowej oraz jaki jest średni czas trwania takich postępowań? 5. Jakie dokumenty i okoliczności zdaniem Ministerstwa Finansów powinny być brane pod uwagę przez organy celne przy ocenie rzeczywistego statusu pojazdu, w szczególności w przypadku pojazdów demonstracyjnych, dealerskich lub wcześniej odsprzedawanych na rynku chińskim? 6. Czy Ministerstwo Finansów planuje wydanie wytycznych dla organów celnych w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów oraz ograniczenia rozbieżności interpretacyjnych wobec przedsiębiorców importujących pojazdy elektryczne z Chin? 7. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Finansów w celu ograniczenia przewlekłości postępowań prowadzonych przez organy celno-skarbowe w sprawach związanych z importem pojazdów elektrycznych z Chin? 8. Czy Ministerstwo Finansów planuje opracowanie wytycznych dla organów KAS dotyczących komunikacji publicznej w sprawach będących w toku, tak aby unikać sytuacji mogących sugerować wcześniejsze przesądzenie wyniku postępowania? 9. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega ryzyko, że opisane działania mogą negatywnie wpływać na konkurencyjność Polski jako miejsca importu, na bezpieczeństwo obrotu gospodarczego oraz warunki prowadzenia działalności przez polskich importerów działających zgodnie z prawem Unii Europejskiej? Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich. Z wyrazami szacunku Krzysztof Habura