Interpelacja w sprawie sytuacji chłopców w szkołach w kontekście przemocy rówieśniczej, zaufania do dorosłych i działań profilaktycznych

Interpelacja w sprawie sytuacji chłopców w szkołach w kontekście przemocy rówieśniczej, zaufania do dorosłych i działań profilaktycznych Interpelacja nr 17732 do ministra edukacji w sprawie sytuacji chłopców w szkołach w kontekście przemocy rówieśniczej, zaufania do dorosłych i działań profilaktycznych Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 13-06-2026 Szanowna Pani Minister, w związku z opublikowaniem raportu Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę „Rówieśnicy 2026. Raport o przemocy rówieśniczej” zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji chłopców w polskich szkołach. Raport pokazuje alarmującą skalę przemocy rówieśniczej. Zdecydowana większość badanych uczniów doświadczyła w ostatnim roku przynajmniej jednej z analizowanych form przemocy. Szczególnie istotne są dane dotyczące chłopców. Z jednej strony chłopcy częściej niż dziewczęta deklarują stosowanie bullyingu i cyberbullyingu. Z drugiej strony częściej doświadczają przemocy fizycznej. To oznacza, że szkoła zbyt często widzi chłopca dopiero wtedy, gdy odda, wybuchnie, naruszy zasady albo stanie się „problemem wychowawczym”. Znacznie rzadziej system zauważa go wcześniej, kiedy sam jest bity, wyśmiewany, wykluczany, zastraszany albo zostawiony bez realnej pomocy. Niepokojące są również dane dotyczące zgłaszania przemocy i reakcji dorosłych. Jeżeli dzieci nie zgłaszają przemocy, bo się boją, uznają ją za „niepoważną” albo nie wierzą w skuteczną reakcję, oznacza to poważny problem zaufania do dorosłych i instytucji szkoły. W przypadku chłopców dochodzi do tego społeczny wzorzec milczenia: przekonanie, że chłopak „ma sobie poradzić”, „nie ma się mazgaić” i „powinien być twardy”. Tymczasem szkoła powinna być miejscem, w którym chłopcy uczą się rozpoznawania emocji, reagowania na przemoc, odpowiedzialności, komunikacji, proszenia o pomoc i rozwiązywania konfliktów bez agresji. Istnieją dobre praktyki i programy, w tym warsztaty skierowane do chłopców, takie jak „Sztama”, zajęcia o emocjach, granicach i reagowaniu na przemoc. Pytanie brzmi, czy Ministerstwo Edukacji Narodowej widzi potrzebę systemowego wsparcia takich działań. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej analizowało raport „Rówieśnicy 2026” pod kątem sytuacji chłopców w szkołach, zarówno jako osób doświadczających przemocy, jak i jako osób częściej deklarujących stosowanie bullyingu i cyberbullyingu? Jakie konkretne działania podejmuje lub planuje Ministerstwo Edukacji Narodowej w celu przeciwdziałania przemocy fizycznej wobec chłopców w szkołach? Czy ministerstwo posiada dane dotyczące tego, jak często chłopcy zgłaszają przemoc rówieśniczą nauczycielom, wychowawcom, pedagogom lub psychologom szkolnym? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie z podziałem na wiek i typ szkoły. Czy ministerstwo prowadzi analizę przyczyn, dla których chłopcy mogą rzadziej zgłaszać przemoc lub rzadziej korzystać ze wsparcia dorosłych w szkole? Czy w szkołach istnieją obecnie rekomendacje dotyczące pracy z chłopcami w zakresie rozpoznawania emocji, komunikacji bez przemocy, reagowania na agresję oraz przełamywania szkodliwych wzorców typu „chłopak musi sobie radzić sam”? Czy ministerstwo planuje przygotowanie lub upowszechnienie programów profilaktycznych skierowanych szczególnie do chłopców, dotyczących emocji, przemocy, presji rówieśniczej, odpowiedzialności i budowania relacji bez agresji? Czy ministerstwo zna i analizowało skuteczność warsztatów oraz programów takich jak „Sztama” dla chłopaków lub podobnych inicjatyw prowadzonych przez organizacje społeczne? Czy ministerstwo planuje współpracę z organizacjami pozarządowymi prowadzącymi zajęcia dla chłopców dotyczące emocji, przemocy, odpowiedzialności, granic i relacji? Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązku regularnego badania klimatu szkoły, w tym poczucia bezpieczeństwa chłopców, gotowości do zgłaszania przemocy oraz zaufania do dorosłych? Czy ministerstwo monitoruje, co dzieje się po zgłoszeniu przemocy przez ucznia? Innymi słowy: Czy badana jest nie tylko sama procedura, lecz także realny efekt pomocy udzielonej dziecku? Czy ministerstwo planuje opracowanie standardu reagowania szkoły na przemoc rówieśniczą, który obejmowałby nie tylko sprawcę i osobę pokrzywdzoną, ale również świadków, grupę rówieśniczą i klimat klasy? Czy szkolenia dla nauczycieli, wychowawców, pedagogów i psychologów szkolnych obejmują specyfikę pracy z chłopcami, którzy doświadczają przemocy, ale nie komunikują tego wprost? Czy ministerstwo planuje kampanię informacyjną skierowaną do uczniów, rodziców i nauczycieli, której celem byłoby pokazanie, że chłopcy także mogą być ofiarami przemocy i także mają prawo do pomocy? Czy ministerstwo zamierza wprowadzić rozwiązania zwiększające zaufanie uczniów do dorosłych w szkole, w szczególności do wychowawców, pedagogów, psychologów i nauczycieli? Czy ministerstwo planuje przygotowanie rekomendacji dla szkół dotyczących reagowania na tzw. chłopięce żarty, które w praktyce mogą być formą upokarzania, przemocy psychicznej lub wykluczania? Czy ministerstwo zamierza uwzględnić sytuację chłopców w pracach nad polityką przeciwdziałania przemocy rówieśniczej, zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz bezpieczeństwa w szkołach? Kiedy ministerstwo przedstawi kompleksową odpowiedź dotyczącą sytuacji chłopców w szkołach, w tym przemocy, zdrowia psychicznego, zaufania do dorosłych, wyników edukacyjnych oraz dostępu do wsparcia? Z poważaniem Marcin Józefaciuk Poseł na Sejm RP