Interpelacja w sprawie medycznej organizacji szczepień przeciwko HPV w szkołach oraz skuteczności programu szczepień

Interpelacja w sprawie medycznej organizacji szczepień przeciwko HPV w szkołach oraz skuteczności programu szczepień Interpelacja nr 17729 do ministra zdrowia w sprawie medycznej organizacji szczepień przeciwko HPV w szkołach oraz skuteczności programu szczepień Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 13-06-2026 Szanowna Pani Minister, zwracam się do Pani Minister Jolanty Sobierańskiej-Grendy w sprawie medycznej i organizacyjnej realizacji programu szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego – HPV, ze szczególnym uwzględnieniem szczepień wykonywanych na terenie szkół. Umożliwienie dzieciom wykonania szczepienia w szkole należy uznać za rozwiązanie potrzebne. Może ono ograniczyć bariery związane z koniecznością umawiania dodatkowej wizyty, dojazdem do przychodni oraz pogodzeniem obowiązków zawodowych rodziców z godzinami pracy punktu szczepień. Szkolna akcja szczepień może również pozwolić na objęcie profilaktyką większej grupy dzieci w krótkim czasie. Skuteczność programu zależy jednak od zapewnienia odpowiedniej liczby podmiotów podstawowej opieki zdrowotnej, personelu medycznego, właściwych warunków przechowywania i transportu szczepionek, bezpiecznej kwalifikacji dzieci oraz jasnych zasad dokumentowania pierwszej i drugiej dawki. Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu do spraw Zdrowia Mężczyzn przedstawiciele środowiska medycznego, organizacji społecznych i szkół wskazywali na trudności w znalezieniu podmiotów POZ zainteresowanych przeprowadzaniem szczepień w placówkach oświatowych. Zwracano również uwagę na braki kadrowe wśród pielęgniarek szkolnych, niedostateczne wyposażenie części gabinetów profilaktyki zdrowotnej oraz wątpliwości dotyczące odpowiedzialności za zabezpieczenie medyczne akcji. Program nie może opierać się wyłącznie na indywidualnej determinacji dyrektora szkoły albo pojedynczego podmiotu POZ. Ministerstwo Zdrowia powinno zapewnić jednolity standard realizacji świadczenia, określić zasady finansowania i odpowiedzialności oraz zagwarantować, że miejsce zamieszkania dziecka nie będzie wpływało na możliwość wykonania szczepienia w szkole. Szczególnego znaczenia nabiera również widoczna różnica między poziomem szczepień chłopców i dziewcząt. Podczas posiedzenia wskazywano, że rodzice nadal kojarzą HPV głównie z rakiem szyjki macicy. Jednocześnie zakażenie może prowadzić u mężczyzn między innymi do nowotworów głowy i szyi, odbytu oraz prącia, a także innych chorób wymagających długiego i obciążającego leczenia. Materiały i kampanie Ministerstwa Zdrowia powinny więc przedstawiać chłopców i mężczyzn nie tylko jako osoby mogące przenosić wirusa, ale jako grupę bezpośrednio narażoną na jego poważne konsekwencje zdrowotne. W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: Ile dzieci zostało zaszczepionych przeciwko HPV w latach 2023-2026, z podziałem na płeć, wiek, województwo, liczbę podanych dawek oraz miejsce wykonania szczepienia – szkołę albo placówkę medyczną (dane pozwolą ocenić skuteczność programu oraz skalę różnic między dziewczętami i chłopcami oraz poszczególnymi regionami)? Ile szkół zorganizowało szczepienia przeciwko HPV, ile podmiotów POZ uczestniczyło w ich realizacji oraz ile dzieci zaszczepiono bezpośrednio na terenie placówek oświatowych (należy ustalić rzeczywisty udział szczepień szkolnych w realizacji całego programu)? W ilu przypadkach szkoła zgłosiła gotowość do organizacji szczepień, ale nie znalazła podmiotu POZ gotowego do ich wykonania (brak lokalnego partnera medycznego może prowadzić do nierównego dostępu do programu)? Jakie przyczyny odmowy albo rezygnacji z organizowania szczepień w szkołach wskazują podmioty POZ (znaczenie mogą mieć warunki finansowe, braki kadrowe, transport szczepionek, odpowiedzialność za dokumentację i czas potrzebny na organizację wyjazdu)? Jakie wynagrodzenie otrzymuje podmiot POZ za przygotowanie i przeprowadzenie szczepienia na terenie szkoły oraz jakie koszty obejmuje finansowanie tego świadczenia (finansowanie powinno uwzględniać nie tylko samo podanie szczepionki, ale również kwalifikację, dojazd personelu, transport, dokumentację i zabezpieczenie medyczne)? W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić dostęp do zespołu medycznego szkołom, które chcą uczestniczyć w programie, ale nie mogą nawiązać współpracy z lokalnym POZ (potrzebny jest mechanizm interwencyjny albo regionalna lista podmiotów gotowych do realizacji szczepień)? Jakie jednolite zasady obowiązują przy kwalifikacji dziecka do szczepienia wykonywanego w szkole (rodzice i szkoły powinni wiedzieć, jakie informacje są wymagane, kto przeprowadza kwalifikację i w jakich okolicznościach szczepienie należy odroczyć)? Jakie zasady dotyczą obecności rodzica albo opiekuna podczas kwalifikacji i szczepienia dziecka na terenie szkoły (praktyka w tym zakresie nie powinna różnić się w zależności od szkoły lub podmiotu medycznego)? Kto odpowiada za przygotowanie i aktualność formularzy zgody, ankiet kwalifikacyjnych oraz informacji przekazywanych rodzicom przed szczepieniem (dokumentacja dotycząca świadczenia zdrowotnego powinna być jednolita i opracowana przez właściwe instytucje medyczne)? Jakie minimalne warunki lokalowe i techniczne musi spełniać pomieszczenie, w którym wykonywane są szczepienia w szkole (szkoły i podmioty POZ powinny wcześniej znać jednoznaczne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i prywatności dziecka)? Kto odpowiada za zapewnienie zestawu przeciwwstrząsowego, adrenaliny, sprzętu do udzielenia pierwszej pomocy oraz kontroli terminów ważności produktów leczniczych podczas szczepień w szkole (odpowiedzialność za zabezpieczenie medyczne nie może być pozostawiona do każdorazowego uzgodnienia między szkołą a podmiotem POZ)? Jakie zasady obowiązują w zakresie obserwacji dziecka po podaniu szczepionki oraz postępowania w przypadku wystąpienia niepożądanej reakcji (potrzebny jest jednolity standard czasu obserwacji, nadzoru personelu i możliwości wezwania pomocy medycznej)? Kto odpowiada za transport szczepionek do szkoły, zapewnienie właściwej temperatury ich przechowywania oraz udokumentowanie zachowania łańcucha chłodniczego (bezpieczeństwo preparatu musi być zapewnione na każdym etapie realizacji świadczenia)? W jaki sposób dokumentowane jest podanie szczepionki w szkole oraz jak zapewniono niezwłoczne wprowadzenie informacji do właściwego systemu elektronicznego (rodzic i każdy uprawniony podmiot medyczny powinien mieć dostęp do aktualnej informacji o wykonanym szczepieniu)? Jakie rozwiązania zapewniają terminowe podanie kolejnej dawki, również w przypadku zmiany szkoły, zmiany przychodni albo wykonania pierwszej dawki w szkole, a kolejnej w POZ (brak ciągłości organizacyjnej może prowadzić do nieukończenia rozpoczętego schematu szczepienia)? Ile szkół nie posiada gabinetu profilaktyki zdrowotnej, ile nie ma regularnego dostępu do pielęgniarki szkolnej oraz ilu uczniów przypada średnio na jeden etat pielęgniarki, z podziałem na województwa (braki lokalowe i kadrowe mogą ograniczać możliwość prowadzenia działań profilaktycznych w szkołach)? Jakie działania przewidziano w celu zwiększenia liczby pielęgniarek szkolnych oraz poprawy wyposażenia gabinetów profilaktyki zdrowotnej (szczepienia przeciwko HPV pokazują szerszy problem niewystarczającego zabezpieczenia opieki zdrowotnej nad uczniami)? Jakie działania podjęto w celu zwiększenia wyszczepialności chłopców oraz zmniejszenia różnicy między poziomem szczepień chłopców i dziewcząt (równe formalne prawo do szczepienia nie oznacza jeszcze równego korzystania z programu)? W jaki sposób materiały Ministerstwa Zdrowia przedstawiają konsekwencje zakażenia HPV dla chłopców i dorosłych mężczyzn (przekaz powinien obejmować nowotwory i inne choroby występujące u mężczyzn, a nie ograniczać się do raka szyjki macicy)? Kiedy zostanie przeprowadzony audyt materiałów wizualnych, ulotek, stron internetowych i kampanii dotyczących HPV pod kątem obecności chłopców i mężczyzn (brak męskich postaci i informacji o męskich chorobach może utrwalać błędne przekonanie, że program jest skierowany przede wszystkim do dziewcząt)? Jakie były rezultaty powiadomień wysłanych do rodziców za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta i jaki wzrost liczby szczepień odnotowano po ich wysłaniu (skuteczność takich działań powinna być mierzona, a powiadomienia powtarzane w przypadku potwierdzenia ich efektywności)? Jakie mierzalne cele dotyczące wyszczepialności dziewcząt i chłopców ministerstwo przyjęło na kolejne lata oraz w jakim terminie zostaną przedstawione wyniki ewaluacji programu (program powinien posiadać jasno określone wskaźniki, harmonogram oraz mechanizm wprowadzania zmian w przypadku niezadowalających rezultatów)? Z poważaniem Marcin Józefaciuk Poseł na Sejm RP