Interpelacja w sprawie możliwości wykorzystania Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej jako elementu regionalnego systemu transportu publicznego oraz analizy rozwoju transportu kolejowego w powiatach kamieńskim i gryfickim

Interpelacja w sprawie możliwości wykorzystania Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej jako elementu regionalnego systemu transportu publicznego oraz analizy rozwoju transportu kolejowego w powiatach kamieńskim i gryfickim Interpelacja nr 17631 do ministra infrastruktury w sprawie możliwości wykorzystania Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej jako elementu regionalnego systemu transportu publicznego oraz analizy rozwoju transportu kolejowego w powiatach kamieńskim i gryfickim Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 08-06-2026 Szanowny Panie Ministrze, zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Infrastruktury w sprawie możliwości wykorzystania potencjału Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej jako elementu regionalnego systemu transportu publicznego oraz możliwości rozwoju tej sieci w województwie zachodniopomorskim. Do mojego biura poselskiego wpłynęła obywatelska koncepcja przygotowana przez mieszkańca Kamienia Pomorskiego, dotycząca rozwoju transportu kolejowego w powiatach kamieńskim i gryfickim. Koncepcja powstała w następstwie korespondencji prowadzonej z Urzędem Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego dotyczącej przyszłości linii kolejowej nr 407 oraz kierunków rozwoju transportu szynowego w regionie. Autor koncepcji zgadza się z oceną przedstawioną przez urząd marszałkowski, zgodnie z którą odbudowa historycznej linii kolejowej nr 407 na całym odcinku Kamień Pomorski-Trzebiatów może być trudna do uzasadnienia ze względu na niewielki potencjał przewozowy dawnego przebiegu linii, prowadzącego głównie przez niewielkie miejscowości i omijającego najważniejsze nadmorskie ośrodki turystyczne. Jednocześnie w dokumentach planistycznych województwa zachodniopomorskiego rozważane jest wydłużenie linii kolejowej nr 407 z Kamienia Pomorskiego do Dziwnówka lub Pobierowa oraz dalszy rozwój Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej jako całorocznego środka transportu publicznego służącego codziennym dojazdom mieszkańców do szkół, miejsc pracy, placówek ochrony zdrowia, instytucji publicznych oraz obsłudze ruchu turystycznego. W związku z powyższym przedstawiona została alternatywna koncepcja zakładająca rozwój istniejącej infrastruktury wąskotorowej poprzez budowę nowego odcinka kolei wąskotorowej Kamień Pomorski-Trzęsacz wraz z jego integracją z istniejącą siecią Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej oraz odbudowę odcinka Pogorzelica-Trzebiatów. Rozwiązanie to nie stanowiłoby odbudowy historycznej linii nr 407, lecz rozwinięcie istniejącej sieci kolei wąskotorowej o nowe odcinki przebiegające przez miejscowości generujące rzeczywisty ruch pasażerski i turystyczny. Szczególnie interesującym elementem przedstawionej propozycji jest uwzględnienie odcinka Wysoka Kamieńska-Kamień Pomorski jako punktu styku regionalnej sieci kolejowej z rozwiniętą siecią kolei wąskotorowej. Autor koncepcji wskazuje, że linia kolejowa nr 407 na odcinku Wysoka Kamieńska-Kamień Pomorski powinna zachować charakter linii normalnotorowej ze względów transportowych i strategicznych. Jednocześnie proponuje przeanalizowanie możliwości zastosowania podczas przyszłej modernizacji rozwiązań umożliwiających funkcjonowanie zarówno ruchu normalnotorowego, jak i wąskotorowego, takich jak dual gauge track lub gauntlet track. Pozwoliłoby to stworzyć dogodny punkt integracji pomiędzy siecią kolejową a Nadmorską Koleją Wąskotorową. Przedstawiona koncepcja opiera się również na obserwacji obecnych potoków pasażerskich. Zdecydowana większość podróży mieszkańców Kamienia Pomorskiego i okolic już dziś związana jest z przesiadką w Wysokiej Kamieńskiej na pociągi kursujące w kierunku Szczecina lub Świnoujścia. Poza sezonem letnim największe natężenie ruchu występuje przede wszystkim w piątki i niedziele, kiedy odbywają się wyjazdy i powroty studentów oraz osób pracujących poza miejscem zamieszkania. W sezonie wakacyjnym ruch dodatkowo wzrasta za sprawą turystów odwiedzających wybrzeże. Autor koncepcji zwraca uwagę na zasadność przeprowadzenia analiz, czy przy obecnych i prognozowanych potokach pasażerskich część potrzeb przewozowych nie mogłaby być realizowana przez nowoczesny tabor wąskotorowy zintegrowany z regionalną siecią kolejową. Rozwiązanie takie mogłoby ograniczyć koszty inwestycyjne i eksploatacyjne przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej dostępności transportowej regionu. Dodatkową korzyścią mogłoby być utworzenie nowych miejsc pracy związanych z utrzymaniem infrastruktury, obsługą taboru oraz funkcjonowaniem zaplecza technicznego. W koncepcji podkreślono również znaczenie połączeń w kierunku Gryfic, Trzebiatowa i Kołobrzegu. Choć dominującymi kierunkami podróży mieszkańców Kamienia Pomorskiego pozostają Szczecin, Świnoujście i Goleniów, rzeczywiste potrzeby komunikacyjne mieszkańców nie ograniczają się wyłącznie do tych relacji. Dla wielu mieszkańców powiatu kamieńskiego naturalnym miejscem korzystania z opieki zdrowotnej jest szpital w Gryficach. Także edukacja, rynek pracy i dostęp do usług publicznych generują istotne potrzeby przewozowe w kierunku wschodniej części województwa. W ocenie autora mieszkańcy powiatu kamieńskiego pozostają obecnie w znacznym stopniu komunikacyjnie odizolowani od Gryfic, Trzebiatowa i Kołobrzegu. Rozwój połączeń opartych na Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej mógłby stopniowo zmieniać ten stan rzeczy i tworzyć nowe możliwości korzystania z ochrony zdrowia, edukacji, rynku pracy oraz usług publicznych. W przedstawionej koncepcji podniesiono także kwestie ekonomiczne. Zdaniem autora budowa nowej infrastruktury normalnotorowej byłaby wielokrotnie droższa od budowy infrastruktury wąskotorowej, wymagałaby większych wywłaszczeń, budowy wyższych nasypów oraz cięższych obiektów inżynieryjnych wynikających z konieczności obsługi znacznie cięższego taboru normalnotorowego. Szczególne trudności mogłyby wystąpić na odcinku Kamień Pomorski-Kamień Pomorski Osiedle/Grabowo, gdzie konieczna byłaby budowa nowego mostu na rzece Świniec oraz dużego wiaduktu kolejowego. Teren ten charakteryzuje się jednocześnie podmokłymi i trudnymi warunkami gruntowymi, co mogłoby znacząco podnieść koszty realizacji inwestycji. Autor koncepcji zwraca również uwagę, że kolej wąskotorowa nie musi pełnić wyłącznie funkcji turystycznej. W wielu państwach Europy Zachodniej oraz w innych regionach świata koleje o węższym rozstawie torów są wykorzystywane jako element regularnego transportu publicznego, obsługując codzienne potrzeby mieszkańców i stanowiąc integralną część regionalnych systemów komunikacyjnych. Jako przykład krajowy wskazywana jest koncepcja odbudowy i modernizacji Piaseczyńsko-Grójeckiej Kolei Wąskotorowej w ramach projektu budowy linii kolejowej nr 88 Węzeł CPK-Grójec-Warka. Przykład ten pokazuje, że również w Polsce dostrzegany jest potencjał kolei wąskotorowych jako pełnoprawnego elementu współczesnego systemu transportowego, zintegrowanego z większą siecią połączeń kolejowych. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi analizy dotyczące wykorzystania kolei wąskotorowych jako elementu publicznego transportu zbiorowego obsługującego codzienne potrzeby mieszkańców? Jeśli tak, to jakie płyną z nich wnioski? Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało doświadczenia państw Unii Europejskiej, w których kolej wąskotorowa pełni funkcję nie tylko turystyczną, lecz również stanowi element codziennego transportu publicznego mieszkańców? Jeśli tak, to jakie płyną wnioski z tych analiz? Czy możliwe jest objęcie projektów rozwoju kolei wąskotorowych wsparciem finansowym ze środków krajowych lub europejskich przeznaczonych na przeciwdziałanie wykluczeniu komunikacyjnemu? Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało potencjał rozwoju Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej jako elementu regionalnego systemu transportowego województwa zachodniopomorskiego, w szczególności w zakresie przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu poprzez realizację całorocznych przewozów pasażerskich? Jeśli tak, to jakie płyną wnioski z tych analiz? Czy możliwe byłoby przeprowadzenie analiz dotyczących budowy nowego odcinka kolei wąskotorowej Kamień Pomorski-Trzęsacz oraz odbudowy odcinka Pogorzelica-Trzebiatów? Czy prowadzone są analizy dotyczące możliwości integracji sieci kolei normalnotorowych i wąskotorowych w ramach regionalnych systemów transportowych? Jeśli tak, to jakie płyną z nich wnioski? Czy ministerstwo planuje działania wspierające samorządy wojewódzkie w przejmowaniu i rewitalizacji nieczynnych linii kolejowych, które mogłyby zostać wykorzystane do rozwoju transportu szynowego? Jeśli tak, to w jakim zakresie? Czy w ocenie Ministerstwa Infrastruktury zastosowanie rozwiązań typu dual gauge track lub gauntlet track na linii kolejowej nr 407 na odcinku Wysoka Kamieńska-Kamień Pomorski mogłoby stanowić technicznie i prawnie dopuszczalny sposób integracji sieci kolei normalnotorowej z siecią kolei wąskotorowej? Czy w przypadku inicjatywy samorządowej dotyczącej budowy nowego odcinka kolei wąskotorowej Kamień Pomorski-Trzęsacz oraz odbudowy odcinka Pogorzelica-Trzebiatów istnieje możliwość uzyskania wsparcia finansowego na wykonanie studium planistyczno-prognostycznego, studium wykonalności lub innych dokumentów przygotowawczych? Czy ministerstwo dysponuje analizami porównującymi koszty budowy i utrzymania nowych linii normalnotorowych oraz nowoczesnych linii wąskotorowych przeznaczonych do realizacji regularnych przewozów pasażerskich? Jeśli tak, to proszę o ich udostępnienie. Czy Ministerstwo Infrastruktury dostrzega możliwość wykorzystania istniejących kolei wąskotorowych jako elementu krajowej polityki przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu na obszarach turystycznych i peryferyjnych? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP