Interpelacja w sprawie poprawy systemowej opieki nad pacjentami z cukrzycową chorobą stóp

Interpelacja w sprawie poprawy systemowej opieki nad pacjentami z cukrzycową chorobą stóp Interpelacja nr 17593 do ministra zdrowia w sprawie poprawy systemowej opieki nad pacjentami z cukrzycową chorobą stóp Zgłaszający: Katarzyna Osos Data wpływu: 05-06-2026 Szanowna Pani Minister! w odpowiedzi na wystosowaną przeze mnie interpelację poselską nr 16143 w sprawie rekomendowanych zmian w opiece diabetologicznej na 2026 rok poinformowano mnie, iż „Aktualnie [na dzień 20.04.2026 r.] trwają prace analityczne nad otrzymaną z Narodowego Funduszu Zdrowia informacją o przebiegu realizacji programu pilotażowego opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej w okresie sierpień 2023 r. - grudzień 2025 r. (data wpływu do Ministerstwa Zdrowia 26 marca br.), Po ich zakończeniu zostaną podjęte ewentualne dalsze decyzje w przedmiotowej sprawie”. Równocześnie zgłaszają się do mnie przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran (PTLR), największej ogólnopolskiej organizacji eksperckiej skupiającej lekarzy i pielęgniarki zajmujących się leczeniem ran trudno gojących się, sygnalizując, że około 200–250 tysięcy polskich diabetyków zmaga się obecnie z raną stopy cukrzycowej, a co czwarty chory na cukrzycę w ciągu życia doświadczy owrzodzenia stopy. Śmiertelność w tej grupie pacjentów wynosi około 30% w okresie pięciu lat, natomiast wśród osób po amputacji aż 60% umiera w ciągu 5 lat. Jak wskazują, mimo tak dramatycznych danych, w Polsce nadal występuje niedobór wyspecjalizowanych ośrodków leczenia cukrzycowej choroby stóp, a obecny model organizacyjny nie zapewnia pacjentom kompleksowej, skoordynowanej opieki na właściwym etapie zaawansowania choroby. Problemem nie jest brak wiedzy medycznej, lecz brak systemowego uporządkowania opieki oraz niedostateczna liczba jednostek gotowych do realizacji takiego modelu. Wobec tego postulują podjęcie następujących działań: 1. Utworzenie wyspecjalizowanych jednostek leczenia stopy cukrzycowej w każdym województwie Jednostki te, ich zdaniem, powinny funkcjonować w modelu interdyscyplinarnym, łącząc kompetencje chirurga, diabetologa oraz wykwalifikowanego personelu pielęgniarskiego i innych specjalistów. Optymalny model zakłada połączenie poradni specjalistycznej z dedykowanym oddziałem szpitalnym, przy czym zdecydowana większość świadczeń powinna być realizowana ambulatoryjnie, a hospitalizacja ograniczona do sytuacji wymagających określonych procedur zabiegowych. Ministerstwo Zdrowia przed trzema laty dostrzegło skalę problemu i przeprowadziło pilotażowy program leczenia cukrzycowej choroby stóp, potwierdzający zasadność takiego modelu organizacyjnego również w Polsce. Pilotażem objęto 430 pacjentów leczonych zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy o prawidłowej organizacji opieki nad chorym z cukrzycową chorobą stóp. Mimo że kwalifikowano wyłącznie chorych zagrożonych amputacją, do amputacji ostatecznie doszło jedynie u 11 osób. Albowiem większości amputacji stopy cukrzycowej można uniknąć. Po sukcesie programu pilotażowego oczekiwane jest jego wzmocnienie, rozszerzenie i przekształcenie w trwałe rozwiązanie systemowe, obejmujące wyspecjalizowane ośrodki leczenia cukrzycowej choroby stóp w każdym województwie. 2. Uporządkowanie ścieżki pacjenta z cukrzycową chorobą stóp Obecnie chorzy często przemieszczają się pomiędzy poradniami i oddziałami bez jasno określonego modelu koordynacji leczenia. Brakuje spójnego powiązania pomiędzy diabetologią, chirurgią, leczeniem naczyniowym i wyspecjalizowanymi placówkami zajmującymi się raną. Zdaniem przedstawicieli PTLR konieczne jest opracowanie czytelnych kryteriów kierowania pacjentów oraz zapewnienie ciągłości terapii. 3. Rewizję systemu finansowania świadczeń związanych z leczeniem cukrzycowej choroby stóp Obecna wycena procedur w wielu przypadkach nie sprzyja leczeniu ratującemu kończynę, podczas gdy amputacja jest świadczeniem prawidłowo finansowanym. W ocenie przedstawicieli PTLR system powinien premiować skuteczne leczenie zachowawcze i interdyscyplinarne, które w perspektywie długoterminowej ogranicza koszty społeczne i ekonomiczne. 4. Rozwój systemowego kształcenia w zakresie leczenia cukrzycowej choroby stóp oraz innych ran przewlekłych, ze szczególnym naciskiem na potwierdzanie umiejętności klinicznych W opinii przedstawicieli PTLR w polskim modelu edukacyjnym brakuje kompleksowego przygotowania lekarzy i pielęgniarek do pracy z pacjentem z raną przewlekłą. Zasadne jest włączenie zagadnień związanych z leczeniem ran do programów kształcenia przed- i podyplomowego oraz uznanie certyfikacji kompetencji jako elementu podnoszenia jakości opieki. 5. Wdrożenie działań profilaktycznych i badań przesiewowych wśród pacjentów z cukrzycą, ukierunkowanych na wczesne wykrywanie objawów cukrzycowej choroby stóp W szczególności wśród pacjentów z cukrzycą, u których wczesne wykrycie zmian oraz odpowiednia edukacja mogą znacząco ograniczyć liczbę powikłań i kosztownych hospitalizacji. Jak wskazują przedstawiciele PTLR, którzy od lat podejmują działania edukacyjne i eksperckie na rzecz poprawy jakości leczenia, wdrożenie powyższych rozwiązań nie wymaga radykalnego zwiększenia nakładów finansowych, lecz racjonalnej reorganizacji istniejących zasobów. Prawidłowo leczone rany generują niższe koszty niż leczenie powikłań prowadzących do amputacji, niepełnosprawności i długotrwałego wykluczenia społecznego. W związku z powyższym uprzejmie proszę o wskazanie jak Pani Minister ustosunkuje się do każdego z postulatów przekazanych przez przedstawicieli Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran? Które z nich mogą wejść w życie i kiedy, a które nie – i co jest tego przyczyną? Z wyrazami szacunku Posłanka Katarzyna Osos