Interpelacja w sprawie zmian na stanowiskach kierowniczych i sytuacji kadrowej w służbach podległych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej

Interpelacja w sprawie zmian na stanowiskach kierowniczych i sytuacji kadrowej w służbach podległych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej Interpelacja nr 1743 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zmian na stanowiskach kierowniczych i sytuacji kadrowej w służbach podległych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej Zgłaszający: Jarosław Zieliński Data wpływu: 23-02-2024 Białystok, 23 lutego 2024 r. Po wyborach parlamentarnych, które odbyły się 15 października 2023 roku, a zwłaszcza po przejęciu władzy przez koalicję rządowo-parlamentarną 13 grudnia Donalda Tuska nastąpiły i nadal następują zmiany na stanowiskach kierowniczych w służbach podległych i nadzorowanych przez ministra spraw wewnętrznych i administracji - w Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej, ze względu na ich skalę noszące znamiona „czystek” kadrowych. Jednocześnie na przełomie 2023 i 2024 roku miały miejsce liczniejsze niż w poprzednich latach przypadki odejścia ze służby funkcjonariuszy, którzy postanowili skorzystać z uzyskanych uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego, w wielu przypadkach bez osiągnięcia okresu pełnej wysługi lat. Powstała sytuacja grozi destabilizacją tych służb i wpływa negatywnie na skuteczność wykonywania przez nie ich ustawowych zadań. Niejednokrotnie po odwołaniu oficerów sprawujących dotychczas funkcje komendantów bądź ich zastępców na poszczególnych szczeblach struktury Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej, wobec braku dobrze przygotowanych kandydatów, posiadających odpowiednie doświadczenie i stopień służbowy, na zwalniane stanowiska przy tak dużej ich karuzeli nagminną praktyką stają się przyspieszone, często dokonywane raz po raz w krótkim czasie, awanse na wyższe stopnie służbowe. W wypowiedziach przedstawicieli koalicji 13 grudnia Donalda Tuska pojawia się fałszywa teza, jakoby liczne raporty funkcjonariuszy o odejściu ze służby w Policji i innych służbach mundurowych MSWiA, złożone na przełomie poprzedniej i obecnej kadencji Parlamentu i w okresie zmiany rządu, wynikały z rzekomego upolitycznienia tych służb w ostatnich ośmiu latach. Jednym z dowodów na bezpodstawność takiego twierdzenia jest fakt, że po wyborach parlamentarnych i utworzeniu rządu Donalda Tuska z nową większością parlamentarną sytuacja ta nie uległa poprawie i aktualnie nie mamy do czynienia ze zwiększonym zainteresowaniem ze strony kandydatów do podjęcia służby, zwłaszcza w Policji, której omawiany problem dotyczy w sposób szczególny. Niewątpliwie natomiast świadomość nadmiernego upolitycznienia służb mundurowych po przejęciu władzy przez rząd Donalda Tuska związana z grożącymi zmianami na stanowiskach kierowniczych spowodowała, że część oficerów pełniących funkcje kierownicze w tych służbach złożyła raporty o rezygnacji z zajmowanych stanowisk i przejściu na zaopatrzenie emerytalne jeszcze przed przewidywaną, ale już przesądzoną w wyniku wyborów zmianą władzy w Polsce. Krótko mówiąc, wielu komendantów postanowiło odejść ze służby z własnej inicjatywy, nie czekając na zapowiadane odwołanie ich z zajmowanych stanowisk. Trafność tej diagnozy i zasadność towarzyszących jej obaw potwierdziły masowe zmiany dokonywane na stanowiskach kierowniczych w Policji i innych służbach mundurowych MSWiA po utworzeniu rządu Donalda Tuska. Zmiany te dokonywane są przy tym niejednokrotnie w sposób daleki od procedur przyjętych w cywilizowanym państwie prawa, narażający wielu zasłużonych oficerów na upokorzenie zamiast uznania i nagród po wielu latach pełnej zaangażowania profesjonalnej służby na rzecz bezpieczeństwa państwa i obywateli, po latach oddanej służby Polsce. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 1996 Nr 73, poz. 350 z późn. zm.), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie zmiany kadrowe nastąpiły na stanowiskach kierowniczych w Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej w okresie pomiędzy 15 października 2023 roku a 13 grudnia 2023 roku? 2. Jakie zmiany kadrowe zostały dokonane na stanowiskach kierowniczych w Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej po 13 grudnia 2023 roku do daty udzielenia niniejszej informacji? Proszę o przedstawienie informacji w odniesieniu do tego oraz poprzedniego pytania w układzie tabelarycznym z podziałem na poszczególne służby podległe i nadzorowane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji, z uwzględnieniem wszystkich szczebli kierowniczych struktury tych służb. 3. W związku z powszechną praktyką, że odwoływani z zajmowanych stanowisk komendanci i ich zastępcy odchodzą co do zasady na zaopatrzenie emerytalne, a to powoduje zwiększenie wydatków budżetowych Zakładu Emerytalno-Rentownego MSWiA oraz dodatkowe koszty uzupełnienia powstających w wyniku tego wakatów w strukturze poszczególnych służb, proszę o informację, ilu odwołanych z zajmowanych funkcji komendantów i ich zastępców przeszło na zaopatrzenie emerytalne, nie posiadając pełnej wysługi lat i jakie to pociąga za sobą roczne koszty w wydatkach budżetowych Zakładu Emerytalno-Rentownego MSWiA? 4. Ilu oficerów posiadających najwyższe (generalskie) stopnie służbowe (generalny inspektor, nadinspektor, nadbrygadier, generał SG) oraz stopnie należące do korpusu starszych oficerów (inspektor, młodszy inspektor, podinspektor, starszy brygadier, brygadier, pułkownik SG, podpułkownik SG) pozostaje aktualnie na zaopatrzeniu emerytalnym, jaka jest średnia ich wysługi lat i średnia wieku? W jaki sposób zmieniały się te dane od 2007 roku? Proszę o informację w powyższej sprawie w odniesieniu do komendantów głównych i ich zastępców (Policja, Państwowa Straż Pożarna, Straż Graniczna), komendantów wojewódzkich i ich zastępców (Policja i Państwowa Straż Pożarna), komendantów oddziałów i ich zastępców (Straż Graniczna), komendantów powiatowych i ich zastępców (Policja, Państwowa Straż Pożarna) oraz komendantów placówek i ich zastępców (Straż Graniczna)? 5. Jakie mechanizmy zachęcające do służby w Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej i Służbie Ochrony Państwa zamierza wprowadzić kierowany przez Pana resort, aby zwiększyć nabór kandydatów do służb mundurowych podległych i nadzorowanych przez MSWiA, stojących na straży bezpieczeństwa państwa i obywateli? Z wyrazami szacunku Jarosław Zieliński

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmian na stanowiskach kierowniczych i sytuacji kadrowej w służbach podległych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej Odpowiedź na interpelację nr 1743 w sprawie zmian na stanowiskach kierowniczych i sytuacji kadrowej w służbach podległych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 22-04-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 1743 Pana Posła Jarosława Zielińskiego w sprawie zmian na stanowiskach kierowniczych i sytuacji kadrowej w służbach podległych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji – w Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej, uprzejmie informuję co następuje. Na wstępie należy wskazać, że sformułowane w wystąpieniu Pana Posła tezy nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym. Przeprowadzona analiza stanu kadrowego Policji wskazuje na poważny problem związany z najwyższą w historii formacji liczbą wakatów. Poprzedni rząd PO-PSL pozostawił formację niemal w pełni ukompletowaną. Liczba wakatów w 2015 r. wynosiła 3 417. W czasie rządów PiS doszło do postępującej dezorganizacji i odejść z Policji, w tym bardzo doświadczonych funkcjonariuszy. Mimo podejmowanych działań motywacyjnych m.in. w obszarze wynagrodzeń, liczba wakatów w ostatnich latach regularnie wzrastała i na koniec 2023 r. wynosiła 10 393 etaty (tylko w Komendzie Stołecznej Policji – 1971). Zastany stan kadrowy w służbach stanowi dla resortu spraw wewnętrznych i administracji podstawowe wyzwanie, a uzupełnienie istniejących wakatów w Policji wymaga podjęcia zdecydowanych działań. W związku z powyższym w resorcie spraw wewnętrznych i administracji przystąpiono do procedowania zmian w przepisach prawa, których celem jest zwiększenie efektywności prowadzonych przyjęć do służby w Policji, pozyskanie jak największej liczby kandydatów odpowiadających potrzebom formacji oraz motywowanie do pozostawania w Policji doświadczonych funkcjonariuszy. Zainicjowane prace legislacyjne mają na celu: doprowadzenie do zmiany przepisów obowiązujących w procedurze kwalifikacyjnej do służby w Policji, które mają umożliwić powrót do służby w formacji byłych funkcjonariuszy – w szczególności tych doświadczonych - co pozwoli zapełnić wakujące stanowiska, zwłaszcza wymagające wyższych kwalifikacji; wprowadzenie procedury naborowej skierowanej do absolwentów klas mundurowych i stworzenie dla grupy kandydatów optymalnych warunków ww. postępowania kwalifikacyjnego (możliwie najkrótsze i preferujące kwalifikacje absolwentów); wprowadzenie możliwości tworzenia w szkołach ponadpodstawowych oddziałów dla klas o profilu mundurowym, w tym określenie w przedmiotowym zakresie odpowiednich wymagań programowych i szkoleniowych adekwatnych do potrzeb służby w Policji. Aktualnie projekt ustawy o zmianie ustawy o Policji, ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych [1] obejmujący powyższe rozwiązania znajduje się na etapie uzgodnień międzyresortowych. Równolegle, w kontekście wprowadzenia rozwiązań systemowych związanych z powrotem do służby byłych funkcjonariuszy, podjęto działania zmierzające do zmiany rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa [2] . W powyższym zakresie proponuje się – korzystając z rozwiązania funkcjonującego w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego – wyróżnić osobne grupy kandydatów do służby, w tym grupę kandydatów będących byłymi funkcjonariuszami. Dodatkowo Policja, obok dotychczasowych działań promujących służbę w formacji, planuje również nowe przedsięwzięcia zachęcające kandydatów do ubiegania się o przyjęcie do służby. Powyższe działania będą ukierunkowane między innymi na: zintensyfikowanie aktywności w social mediach: YouTube, X (dawniej Twitter), Instagram, Facebook, Tik-Tok, Policja.pl; opracowanie i wdrożenie ogólnopolskiej kampanii promującej zawód policjanta w mediach krajowych i lokalnych; utworzenie formularza na stronie policja.pl umożliwiającego złożenie dokumentów do służby w Policji; przygotowanie oferty służby dla osób o określonych kompetencjach (informatycy, ekonomiści, programiści, sportowcy) czy też organizacja i promocja dni otwartych w szkołach oraz jednostkach Policji. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że służby podległe resortowi spraw wewnętrznych i administracji zostały objęte od 1 stycznia 2024 r. 20% podwyżką kwoty bazowej określonej ustawą budżetową na 2024 rok z dnia 18 stycznia 2024 r. [3] , która wynosi 2 088,77 zł. Odnosząc się do kwestii dotyczących zmian na stanowiskach kierowniczych w służbach podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i administracji należy zwrócić uwagę, że informacje dotyczące osób pełniących funkcje komendantów i ich zastępców w poszczególnych jednostkach organizacyjnych Policji, Państwowej Straży Pożarnej oraz Straży Granicznej są powszechnie dostępne – zamieszczone na stronach podmiotowych poszczególnych jednostek organizacyjnych ww. służb. Ponadto należy wskazać, że zakres danych gromadzonych przez Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nie obejmuje informacji dotyczących stopni i stanowisk służbowych osób uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego. Natomiast wystąpienie z wnioskiem o przejście na świadczenie emerytalne, nawet przed okresem uzyskania pełnej wysługi lat służby, jest indywidualną decyzją każdego funkcjonariusza. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Numer w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów UD 31. Treść projektu ustawy dostępna pod adresem: https://www.gov.pl/web/premier/wplip-rm [dostęp 11.04.2024 r.]. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2392. [3] Dz. U. poz. 122.