Interpelacja nr 17337

do ministra edukacji

w sprawie kryteriów organizacji i oceniania wojewódzkich konkursów przedmiotowych oraz zapewnienia równości szans uczniów w procesie rekrutacji do szkół ponadpodstawowych

Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk

Data wpływu: 24-05-2026

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego wpłynęło wystąpienie grupy rodziców finalistów Wojewódzkiego Konkursu z Języka Angielskiego dla uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych województwa pomorskiego w roku szkolnym 2025/2026. Rodzice zwracają uwagę na bardzo duże dysproporcje w liczbie laureatów pomiędzy poszczególnymi województwami oraz na wątpliwości dotyczące zasad przygotowania i oceny finałowego etapu konkursu.

Według przekazanych informacji w województwie pomorskim tytuł laureata uzyskało jedynie 4 uczniów, podczas gdy w województwie warmińsko-mazurskim — 147 uczniów, mimo że skutki rekrutacyjne uzyskania tytułu laureata są identyczne na terenie całego kraju. Rodzice wskazują, że tak znaczne różnice mogą prowadzić do nierówności szans edukacyjnych uczniów ubiegających się o przyjęcie do szkół ponadpodstawowych.

W kierowanych do mnie materiałach podnoszone są również kwestie dotyczące poziomu trudności arkusza konkursowego, sposobu procedowania odwołań oraz standardów bezstronności organizacyjnej. Zwracana jest także uwaga na konieczność zapewnienia pełnej przejrzystości procedur konkursowych, szczególnie w sytuacji gdy wyniki konkursu mają bezpośredni wpływ na dalszą ścieżkę edukacyjną uczniów.

Mając na uwadze konstytucyjną zasadę równego dostępu do edukacji oraz potrzebę zapewnienia jednolitych standardów konkursów kuratoryjnych w całym kraju, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej analizuje skalę różnic w liczbie laureatów wojewódzkich konkursów przedmiotowych pomiędzy poszczególnymi województwami?
2. Czy MEN dostrzega potrzebę ujednolicenia standardów przygotowywania arkuszy konkursowych i kryteriów oceniania, tak aby uczniowie w różnych województwach mieli porównywalne szanse uzyskania tytułu laureata?
3. Czy planowane są zmiany przepisów lub wytycznych dotyczących maksymalnego poziomu trudności zadań konkursowych oraz sposobu jego weryfikacji?
4. Czy MEN zamierza doprecyzować zasady dotyczące niezależności komisji konkursowych oraz procedur odwoławczych, aby wyeliminować potencjalne konflikty interesów?
5. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie centralnych standardów nadzoru nad konkursami kuratoryjnymi organizowanymi przez poszczególne kuratoria oświaty?
6. Czy MEN rozważa możliwość wprowadzenia mechanizmów wyrównujących szanse uczniów w procesie rekrutacji do szkół ponadpodstawowych w sytuacji występowania tak znaczących różnic pomiędzy województwami?
7. Czy w związku z sygnałami napływającymi od rodziców finalistów z województwa pomorskiego MEN planuje przeprowadzenie analizy prawidłowości organizacji III etapu Wojewódzkiego Konkursu z Języka Angielskiego w roku szkolnym 2025/2026?

Zwracam się również z prośbą o rozważenie podjęcia działań mających na celu zapewnienie jednolitych i transparentnych zasad organizacji konkursów przedmiotowych w całym kraju, tak aby ich uczestnicy mieli poczucie równego traktowania niezależnie od województwa, w którym przystępują do konkursu.

Z poważaniem

Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację nr 17337

w sprawie kryteriów organizacji i oceniania wojewódzkich konkursów przedmiotowych oraz zapewnienia równości szans uczniów w procesie rekrutacji do szkół ponadpodstawowych

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 18-06-2026

Szanowna Pani Poseł,

odpowiadając na postawione w interpelacji pytania, uprzejmie przekazuję poniższe wyjaśnienia.

Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe^[1] kurator oświaty – w imieniu wojewody – wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności organizuje olimpiady, konkursy, turnieje, przeglądy oraz inne formy współzawodnictwa i prezentacji osiągnięć uczniów szkół na obszarze województwa.

Natomiast rozporządzenie z dnia 29 stycznia 2002 r. Ministra Edukacji Narodowej i Sportu określa organizację oraz sposób przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad^[2].

Zgodnie z § 3 ust. 2 i § 4 ust. 1-2 ww. rozporządzenia konkursy o zasięgu wojewódzkim organizuje kurator oświaty. Konkurs przygotowuje i przeprowadza wojewódzka komisja konkursowa powołana przez kuratora oświaty, który określa zadania komisji oraz zatwierdza regulamin konkursu, opracowany przez komisję. Regulamin konkursu zawiera w szczególności:

1. liczbę stopni konkursu oraz sposób i terminy przeprowadzania eliminacji, w tym ustalania i ogłaszania wyników,
2. zakres wiedzy i umiejętności wymaganych na poszczególnych stopniach konkursu,
3. wykaz literatury obowiązującej uczestników oraz stanowiącej pomoc dla nauczyciela,
4. kryteria kwalifikowania uczestników do kolejnych stopni konkursu, warunki uzyskiwania wyróżnień oraz tytułów laureata lub finalisty konkursu,
5. tryb pracy komisji na poszczególnych stopniach konkursu.

Na podstawie § 6 ww. rozporządzenia kurator oświaty może zlecić zorganizowanie i przeprowadzenie konkursu podmiotowi prowadzącemu działalność edukacyjną w zakresie odpowiadającym danemu rodzajowi konkursu na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.

Jak wynika z ww. aktów prawnych ustawodawca określił szeroką autonomię kuratora oświaty w zakresie organizacji oraz sposobie przeprowadzania konkursów jako organowi najlepiej znającemu specyfikę danego województwa (w zakresie liczby szkół, uczniów, typów szkół). Z uwagi na powyższe, regulaminy konkursów w województwach mogą się różnić. Zróżnicowanie kryteriów kwalifikowania uczestników do kolejnych stopni konkursu, warunków uzyskiwania tytułów laureata lub finalisty konkursu między województwami wynika z faktu, że konkursy przedmiotowe mają charakter wojewódzki, a nie ogólnopolski. Choć kuratorzy oświaty działają w ramach tych samych przepisów ogólnych, mają oni prawo samodzielnie ustalać procedury szczegółowe. Jednocześnie kurator oświaty jako organizator konkursu jest odpowiedzialny za zatwierdzenie regulaminu zgodnego z przepisami prawa oświatowego oraz zasadami równego traktowania. Uprawnienia egzaminacyjne oraz rekrutacyjne wynikające z przepisów prawa (odpowiednio z art. 44zx ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty^[3] oraz art. 132 ustawy – Prawo oświatowe) dotyczą wszystkich laureatów konkursów przedmiotowych o zasięgu wojewódzkim. Uzyskanie tych uprawnień wymaga jednak podjęcia trudu rywalizacji w eliminacjach konkursowych. Konkurs jako przedsięwzięcie z definicji ma na celu wyłonienie najlepszych uczestników w oparciu o jednolite i równe dla wszystkich kryteria określone w regulaminie zawodów wiedzy.

Ministerstwo Edukacji Narodowej nie nadzoruje wszystkich działań prowadzonych przez kuratorów oświaty. Na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe minister właściwy do spraw oświaty i wychowania nadzoruje i koordynuje wykonywanie nadzoru pedagogicznego na terenie kraju, w szczególności nadzoruje działalność kuratorów oświaty w tym zakresie. Działania kuratorów oświaty w zakresie dotyczącym organizacji konkursów przedmiotowych nie są prowadzone w ramach nadzoru pedagogicznego. Przepisy prawa oświatowego nie uprawniają ministra edukacji do rozstrzygania wątpliwości związanych z konkursami przedmiotowymi organizowanymi przez właściwego kuratora oświaty, w tym przeprowadzenia analizy prawidłowości organizacji danego stopnia konkursu przedmiotowego w województwie.

Mając na uwadze autonomię kuratora oświaty w zakresie samostanowienia o regulaminie konkursu organizowanego w ramach właściwości w danym województwie, Ministerstwo Edukacji Narodowej co roku przygotowuje ogólne zalecenia i rekomendacje dla kuratorów oświaty dotyczące struktury i sposobu organizacji konkursów przedmiotowych. Rekomendacje te uwzględniają potrzebę zagwarantowania równych szans wszystkim uczestnikom konkursów. Jednak ostatecznie o ich wykorzystaniu decyduje – zgodnie z właściwością – kurator oświaty.

Warto dodać, że w ubiegłym roku na zlecenie MEN Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy prowadził badania jakości i stopnia trudności konkursów przedmiotowych realizowanych dla uczniów szkół podstawowych w zakresie: j. polskiego, matematyki, biologii, chemii, fizyki i geografii w latach szkolnych 2022/2023 – 2023/2024. Jego celem była analiza możliwości unifikacji standardów konkursów przedmiotowych w kraju. Efektem badania stał się raport przekazany do MEN, który jest obecnie weryfikowany przez resort we współpracy z kuratoriami oświaty i Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym. Trwają prace nad jego finalnym kształtem. Jednocześnie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej zaleciło kuratorom oświaty wyrównanie standardów konkursów przedmiotowych, tak aby ścieżka do tytułu laureata była porównywalna w całym kraju i nie zależała od miejsca zamieszkania. Aktualnie MEN nie planuje wprowadzania centralnych standardów nadzoru nad konkursami przedmiotowymi organizowanymi przez kuratora oświaty ani doprecyzowania zasad dotyczących niezależności komisji konkursowych oraz procedur odwoławczych, które szczegółowo określa się w regulaminach konkursów przedmiotowych.

Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę, że laureat konkursu przedmiotowego o zasięgu wojewódzkim, przeprowadzonego zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 8 ustawy o systemie oświaty, jest przyjmowany w pierwszej kolejności do publicznej szkoły ponadpodstawowej (w tym integracyjnej, sportowej, mistrzostwa sportowego, dwujęzycznej) lub oddziału integracyjnego, sportowego, mistrzostwa sportowego, dwujęzycznego, międzynarodowego oraz klasy wstępnej w publicznej szkole ponadpodstawowej ogólnodostępnej, po spełnieniu pozostałych niezbędnych warunków wymaganych do przyjęcia do danego typu szkoły zgodnie z art. 132 ustawy – Prawo oświatowe.

Zasady rekrutacji do I klasy publicznej szkoły ponadpodstawowej^[4] reguluje art. 134 ustawy – Prawo oświatowe. Zgodnie z powyższym przepisem do klasy I publicznej szkoły ponadpodstawowej przyjmuje się kandydatów, którzy posiadają świadectwo ukończenia szkoły podstawowej, zaś w przypadku kandydatów do szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – także zaświadczenie lekarskie zawierające orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu oraz inne odpowiednie orzeczenia lekarskie, o których mowa w art. 134 ust. 1 pkt. 3-6 ustawy – Prawo oświatowe.

W przypadku większej liczby kandydatów^[5], niż liczba wolnych miejsc w szkole ponadpodstawowej, na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie następujące kryteria:

1. wyniki egzaminu ósmoklasisty;
2. wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej oceny z języka polskiego i matematyki oraz z dwóch obowiązkowych zajęć edukacyjnych ustalonych przez dyrektora danej szkoły jako brane pod uwagę w postępowaniu rekrutacyjnym do danego oddziału tej szkoły;
3. świadectwo ukończenia szkoły podstawowej z wyróżnieniem;
4. szczególne osiągnięcia wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej:
   1. uzyskanie wysokiego miejsca nagrodzonego lub uhonorowanego zwycięskim tytułem w zawodach wiedzy, artystycznych i sportowych, organizowanych przez kuratora oświaty albo organizowanych co najmniej na szczeblu powiatowym przez inne podmioty działające na terenie szkoły, z wyjątkiem tytułu laureata lub finalisty ogólnopolskiej olimpiady przedmiotowej oraz tytułu laureata konkursu przedmiotowego o zasięgu wojewódzkim lub ponadwojewódzkim, o których mowa w art. 132 ustawy – Prawo oświatowe,
   2. osiągnięcia w zakresie aktywności społecznej, w tym na rzecz środowiska szkolnego, w szczególności w formie wolontariatu;
5. w przypadku kandydatów ubiegających się o przyjęcie do oddziałów wymagających szczególnych indywidualnych predyspozycji – wyniki sprawdzianu uzdolnień kierunkowych^[6].

W rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 3 kwietnia 2025 r. w sprawie przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego do publicznych przedszkoli, szkół, placówek i centrów^[7] określono sposób przeliczania na punkty poszczególnych kryteriów rekrutacji, uwzględniając konieczność zapewnienia przyjmowania kandydatów do wybranych szkół na równych i przejrzystych zasadach oceny ich wiedzy, umiejętności i osiągnięć.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

^[1] Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm.

^[2] Dz. U. 2020 poz. 1036.

^[3] Dz. U. 2025 poz. 881 z późn. zm.

^[4] O której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a-c ustawy – Prawo oświatowe.

^[5] Spełniających warunek art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe, tj. posiadających świadectwo ukończenia szkoły podstawowej.

^[6] Zgodnie z art. 134 ust. 5, jeżeli program nauczania realizowany w szkole lub oddziale wymaga od kandydatów szczególnych indywidualnych predyspozycji, na wniosek dyrektora szkoły ponadpodstawowej, pozytywnie zaopiniowany przez kuratora oświaty, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może wyrazić zgodę na przeprowadzenie sprawdzianu uzdolnień kierunkowych, na warunkach ustalonych przez radę pedagogiczną, jeżeli organ prowadzący wyrazi zgodę na dodatkowe godziny zajęć edukacyjnych w zakresie realizacji programu nauczania wymagającego od ucznia szczególnych indywidualnych predyspozycji.

^[7] Dz. U. 2025 poz. 464.