Interpelacja w sprawie braku ogólnopolskiej strategii promocyjnej branżowych centrów umiejętności (BCU) oraz potrzeby uwiarygodnienia darmowego kształcenia zawodowego

Interpelacja w sprawie braku ogólnopolskiej strategii promocyjnej branżowych centrów umiejętności (BCU) oraz potrzeby uwiarygodnienia darmowego kształcenia zawodowego Interpelacja nr 17087 do ministra edukacji w sprawie braku ogólnopolskiej strategii promocyjnej branżowych centrów umiejętności (BCU) oraz potrzeby uwiarygodnienia darmowego kształcenia zawodowego Zgłaszający: Władysław Kurowski, Andrzej Adamczyk, Waldemar Andzel, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Zbigniew Dolata, Andrzej Gawron, Marcin Grabowski, Jarosław Krajewski, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher Data wpływu: 11-05-2026 Szanowna Pani Minister, ustawą z dnia 30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, wprowadzoną przez rząd Zjednoczonej Prawicy, powołano do życia branżowe centra umiejętności (BCU). Inicjatywa ta, finansowana z Krajowego Planu Odbudowy, miała na celu stworzenie nowoczesnej sieci ośrodków kształcenia zawodowego, łączących naukę z biznesem. Obecnie w całej Polsce, w tym w wielu ośrodkach w Małopolsce, funkcjonują doskonale wyposażone placówki, które oferują bezpłatne szkolenia specjalistyczne. Są to „szkoły przyszłości” dysponujące technologiami, o których tradycyjne placówki mogą tylko marzyć. Dysponują one parkami maszynowymi o wartości milionów złotych i kadrą, która kształci w zawodach przyszłości. Z moich obserwacji oraz sygnałów płynących od organów prowadzących wynika jednak, że projekt ten boryka się z systemowym problemem niskiej rozpoznawalności i braku zaufania społecznego. W dobie agresywnego marketingu płatnych kursów komercyjnych, informacja o całkowicie bezpłatnym, profesjonalnym kształceniu w BCU jest mało widoczna i często traktowana przez obywateli z niedowierzaniem. Niestety, mimo ogromnego potencjału, centra te zmagają się z poważnym deficytem promocji na szczeblu ogólnopolskim. Brak masowej kampanii informacyjnej powoduje, że obywatele nie wiedzą o możliwości darmowego podnoszenia kwalifikacji, co prowadzi do problemów z rekrutacją i podważa sensowność tak dużych nakładów finansowych. Brak uwiarygodnienia tych placówek na poziomie centralnym sprawia, że potencjał „szkół przyszłości” nie jest w pełni wykorzystywany. W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej wykupiło lub planuje wykupić w 2026 roku spoty reklamowe w ogólnopolskich i regionalnych stacjach telewizji publicznej w likwidacji (TVP) oraz Polskiego Radia w celu promocji BCU? Jeśli tak, proszę o podanie budżetu i harmonogramu tych działań. 2. Jakie kroki podjął rząd, aby zbudować prestiż marki „branżowe centrum umiejętności” jako placówki certyfikowanej i gwarantującej najwyższą jakość, konkurującej z płatnymi ośrodkami szkoleniowymi? 3. Jaka część środków z puli przeznaczonej na rozwój BCU w ramach Krajowego Planu Odbudowy została realnie wydatkowana na komunikację społeczną i dotarcie do potencjalnych kursantów? 4. Ile osób zostało dotychczas przeszkolonych w BCU na terenie województwa małopolskiego? Czy ministerstwo monitoruje poziom obłożenia kursów w tym regionie w stosunku do dostępnych miejsc? 5. Czy dyrektorzy BCU zgłaszają do resortu problemy z naborem uczestników wynikające z braku ogólnopolskiej kampanii informacyjnej? 6. Czy planowane jest włączenie informacji o bezpłatnych kursach BCU do systemów informatycznych urzędów pracy oraz platformy mObywatel, aby ułatwić obywatelom bezpośredni dostęp do zapisów? Branżowe centra umiejętności to ogromna szansa na rozwój osobisty Polaków i wzrost potencjału naszej gospodarki. Nie możemy pozwolić, aby brak odpowiedniej promocji i „rozmycie się” tej oferty wśród komercyjnych reklam doprowadziło do niewykorzystania tych niezwykle cennych zasobów. Z poważaniem

Odpowiedź na interpelację w sprawie braku ogólnopolskiej strategii promocyjnej branżowych centrów umiejętności (BCU) oraz potrzeby uwiarygodnienia darmowego kształcenia zawodowego Odpowiedź na interpelację nr 17087 w sprawie braku ogólnopolskiej strategii promocyjnej branżowych centrów umiejętności (BCU) oraz potrzeby uwiarygodnienia darmowego kształcenia zawodowego Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 03-06-2026 Szanowni Państwo Posłowie, odpowiadając na interpelację w sprawie braku ogólnopolskiej strategii promocyjnej branżowych centrów umiejętności oraz potrzeb uwiarygodnienia darmowego kształcenia zawodowego przekazuję poniższe informacje. Ad 1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej wykupiło lub planuje wykupić w 2026 roku spoty reklamowe w ogólnopolskich i regionalnych stacjach telewizji publicznej w likwidacji (TVP) oraz Polskiego Radia w celu promocji BCU? Jeśli tak, proszę o podanie budżetu i harmonogramu tych działań. W związku z realizacją przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN), wspólnie z Fundacją Rozwoju Systemu Edukacji (FRSE) przedsięwzięcia pn. Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs ), MEN w 2026 r. nie realizował i nie planuje realizacji kampanii spotowych promujących BCU w ogólnopolskich i regionalnych stacjach telewizji publicznej oraz Polskiego Radia. Ad 2. Jakie kroki podjął rząd, aby zbudować prestiż marki „Branżowe Centrum Umiejętności” jako placówki certyfikowanej i gwarantującej najwyższą jakość, konkurującej z płatnymi ośrodkami szkoleniowymi? Polski rząd podjął szereg skoordynowanych kroków prawnych, finansowych i strukturalnych w celu wdrożenia oraz promocji BCU. Spośród kluczowych kroków podjętych przez rząd, aby zbudować prestiż BCU należy wymienić w szczególności: nowelizację przepisów oświatowych, które oficjalnie wprowadziły BCU do systemu oświaty, jako nowoczesnej placówki umożliwiającej uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub zmianę kwalifikacji zawodowych, nadanie BCU statusu ogólnokrajowych ośrodków nie tylko szkolenia, ale i certyfikowania oraz egzaminowania, narzucenie wymogu obowiązkowego partnerstwa – BCU mogą być zakładane i prowadzone jedynie we współpracy z organizacjami branżowymi, co gwarantuje bezpośrednie dopasowanie programów nauczania do realnych potrzeb rynku pracy, uruchomienie 1 429 000 000 zł z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności na utworzenie i wsparcie BCU w początkowym okresie ich tworzenia, zabezpieczenie rezerwy celowej w budżecie państwa w latach 2025 i 2026 na funkcjonowanie BCU, zabezpieczenie stabilności finansowanej BCU od 2027 r. w ramach kwoty potrzeb oświatowych lub dotacji (w przypadku BCU, dla których jednostka samorządu terytorialnego jest organem prowadzącym lub rejestrującym) oraz budżetów właściwych ministrów będących organem prowadzącym BCU (Minister Klimatu i Środowiska, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Minister Spraw Wewnętrznych ni Administracji), wpisanie powstałych BCU do ogólnopolskiej sieci BCU na lata 2023-2028 [1] , prowadzenie kampanii promocyjnej i budowanie wizerunku BCU jako miejsc nowoczesnych, zaawansowanych technologicznie i dostępnych dla wszystkich. Działania promujące BCU podejmowane są wielopoziomowo przez różne podmioty i instytucje, przede wszystkim przez same BCU, organizacje branżowe zaangażowane w tworzenie i funkcjonowanie BCU, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, czy wreszcie Ministerstwo Edukacji Narodowej odpowiedzialne za realizację reformy, wynikającej z KPO: Kadry dla nowoczesnej gospodarki – poprawa dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy w związku z wdrażaniem nowych technologii w gospodarce oraz zieloną i cyfrową transformacją (A3.1.), w ramach której utworzone zostały BCU. Zgodnie z przepisami oświatowymi, prowadzenie działań promocyjnych wpisane jest w statutowe obowiązki każdego BCU. Stąd też promocja odbywa się na poziomie lokalnym i ogólnokrajowym, w szczególności poprzez następujące działania: organizację dni otwartych połączonych z prezentacją nowoczesnego, zaawansowanego technologicznie wyposażenia, czy też organizację widowiskowych prezentacji umiejętności praktycznych (np. pokazy baristyczne, symulacje lotów, pokazy automatyki), organizację konferencji i seminariów branżowych, udział w tragach pracy i różnego rodzaju wystawach branżowych, nowoczesny marketing cyfrowy w mediach społecznościowych (Facebooku, Instagramie, You Tube). Każde BCU powstaje w obowiązkowym partnerstwie z ogólnopolską organizacją branżową, potwierdzonym odpowiednim porozumieniem (porozumienie nie jest wymagane, jeżeli organem prowadzącym BCU jest organizacja branżowa właściwa dla danej dziedziny zawodowej). Podmioty te promują centra bezpośrednio wśród pracodawców i przedsiębiorców ze swojej branży, zachęcając przedsiębiorców do wysyłania pracowników na szkolenia. Branżowy certyfikat umiejętności, potwierdzający nabycie określonej wiedzy i umiejętności w trakcie branżowego szkolenia zawodowego, którego program nauczania tworzony jest wspólnie z organizacją branżową właściwą dla danej dziedziny zawodowej, w której funkcjonuje dane BCU, jest uznawany przez wszystkich pracodawców z danej branży. Na podkreślenie zasługuje również podejmowanie kampanii promocyjnych BCU przez lokalny samorząd. Przekładem niech będzie kampania promocyjna prowadzona w Radiu Zet oraz Radiu RMF FM w okresie od 6 do 31 maja br. przez Samorząd Województwa Małopolskiego – spoty promocyjne 15 BCU funkcjonujących na terenie woj. małopolskiego. Również Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, jako instytucja koordynująca wdrażanie KPO, na bieżąco prowadzi kampanię promocyjną BCU w mediach społecznościowych, na stronie internetowej KPO [2] oraz stronie internetowej KPO poświęconej BCU [3] . Na profilach KPO, w szczególności na Facebooku [4] i Instagramie [5] , publikowane są posty dotyczące poszczególnych centrów. Informują one m.in. o otwarciach kolejnych BCU, dostępnych szkoleniach, możliwościach udziału w zajęciach oraz znaczeniu centrów dla rozwoju kształcenia zawodowego. Od początku funkcjonowania profili KPO opublikowano kilkanaście materiałów poświęconych tej tematyce. Komunikacja ta stanowiła również punkt wyjścia do szerszych działań promocyjnych prowadzonych w mediach społecznościowych. W 2025 r. MFiPR zrealizowało dwa reportaże promujące BCU [6] oraz serię rolek na potrzeby promocji w mediach społecznościowych [7] . Także Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, jako jednostka wspomagającą MEN w realizacji reformy A3.1., prowadzi intensywne i wielowymiarowe działania wspierające rozwój i rozpoznawalność BCU w mediach społecznościowych [8] , jak również na dedykowanej stronie internetowej [9] . Działania promocyjne podejmowane przez FRSE mają charakter zarówno informacyjny, edukacyjny, jak i wizerunkowy. Ich celem jest budowanie świadomości społecznej dotyczącej roli BCU w rozwoju kompetencji zawodowych, promocja szkolnictwa branżowego oraz wzmacnianie współpracy między edukacją, nauka i biznesem. Najnowszą inicjatywą informacyjną i promującą kształcenie zawodowe, jak również działalność prowadzoną w tym zakresie przez BCU, jako wartościowej ścieżki edukacyjnej, odpowiadającej na potrzeby współczesnej gospodarki oraz rynku pracy, która będzie realizowana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w latach 2026-2027 jest ogólnopolska kampania prowadzona w ramach projektu Porozumienie branżowe na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego. Zwiększanie udziału przedstawicieli i przedstawicielek branż w rozwoju kształcenia zawodowego i uczenia się w miejscu pracy . Kampania ma charakter edukacyjno-społeczny i jej głównym celem jest pokazanie, że kształcenie zawodowe jest dziś nowoczesną, atrakcyjną i perspektywiczną ścieżka rozwoju zawodowego zarówno dla młodych ludzi, jak i dorosłych poszukujących stabilnych kompetencji na rynku pracy. W ramach kampanii, w przestrzeni cyfrowej opublikowanych zostanie blisko 120 postów promocyjnych skierowanych jednocześnie do uczniów (Instagram) oraz rodziców i opiekunów uczniów (Facebook). Posty prezentowały będą poszczególne dziedziny zawodowe (także te, w których prowadzą działalność BCU) oraz zagadnienia związane z systemem kształcenia zawodowego. Będą miały zróżnicowana formę od zestawów grafiki i materiałów wideo, po krótkie filmy i relacje przedstawiające codzienna pracę w poszczególnych zawodach. Do współpracy przy tworzeniu tych materiałów, poprzez dostarczanie odpowiednich materiałów promujących daną branżę, zaproszone zostały także organizacje branżowe współtworzące BCU. Omawiana kampania informacyjno-promocyjna ma za zadanie również wzmacniać świadomość społeczną w zakresie roli szkół branżowych oraz BCU w rozwoju lokalnych społeczności i gospodarki, a także wspierać ich rozwój, zwiększać rozpoznawalność i ułatwiać budowanie trwałych partnerstw z otoczeniem społeczno-gospodarczym. Ad 3. Jaka część środków z puli przeznaczonej na rozwój BCU w ramach Krajowego Planu Odbudowy została realnie wydatkowana na komunikację społeczną i dotarcie do potencjalnych kursantów? Każde BCU już w trakcie realizacji przedsięwzięcia pn. Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs ) miało obowiązek prowadzenia działań promujących zawody i kierunki kształcenia związane z dziedziną zawodową, w której prowadzi działalność. Działania te były ujmowane w budżecie każdego przedsięwzięcia indywidualnie. Zgodnie z dokumentem Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej pn. Strategia Promocji i Informacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności [10] (str. 13) „ W ramach KPO nie ma wyodrębnionej puli środków finansowych na działania komunikacyjne. IOI/IOR, JW prowadzą działania komunikacyjne bezkosztowe lub powinny zabezpieczyć finansowanie tych działań ze środków własnych instytucji lub ze środków przewidzianych na realizację danej inwestycji. Ostateczni Odbiorcy Wsparcia w większości działania komunikacyjne będą prowadzić w ramach realizowanych przedsięwzięć i finansować je ze środków przewidzianych na ten cel w ramach danego przedsięwzięcia. Działania przekrojowe, horyzontalne (realizowane przez IK KPO) zgodnie z zasadą komplementarności i uzupełniania się komunikatów będą realizowane razem z działaniami komunikacyjnymi na temat Funduszy Europejskich i finansowane z budżetu państwa .” MEN, jako instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji (IOI), jak również jako instytucja odpowiedzialna za realizację reformy (IOR) oraz FRSE, jako jednostka wspierająca (JW) działania informacyjne w zakresie KPO realizują bezkosztowo. Ad 4. Ile osób zostało dotychczas przeszkolonych w BCU na terenie województwa małopolskiego? Czy Ministerstwo monitoruje poziom obłożenia kursów w tym regionie w stosunku do dostępnych miejsc? Na terenie województwa małopolskiego funkcjonuje (realizuje działania statutowe) 14 BCU, prowadząc działalność w dziedzinach: agroturystyka, energetyka odnawialna (pompy ciepła i geotermia płytka), gastronomia i kelnerstwo, mechatronika, obuwnictwo, opieka medyczna, pożarnictwo, renowacja elementów architektury, spedycja, technika masażu, telekomunikacja [11] . W najbliższym czasie zacznie funkcjonować również BCU w dziedzinie fryzjerstwo. W okresie realizacji projektu (finansowanie ze środków KPO – w przypadku jednego BCU do 30 września 2025 r., w pozostałych przypadkach do 30 czerwca 2026 r.), wymienione 14 BCU przeszkoliło do tej pory 2 914 osób w ramach branżowych szkoleń zawodowych oraz szkoleń branżowych dla nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych i nauczycieli praktycznej nauki zawodu. W branżowych szkoleniach zawodowych brali udział uczniowie szkół prowadzących kształcenie zawodowe, studenci, pracownicy związani z daną dziedziną zawodową oraz inne osoby dorosłe zainteresowane uzyskiwaniem i uzupełnianiem wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub zmianę kwalifikacji zawodowych. W przypadku uczniów i studentów były to szkolenia co najmniej 15 godzinne, w przypadku pozostałych osób – co najmniej 30 godzinne. Należy wspomnieć w tym miejscu, że zgodnie z założeniami przedsięwzięcia pn. Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs) , w trakcie jego realizacji jedna osoba mogła być uczestnikiem tylko jednego szkolenia oferowanego przez wszystkie BCU, a każde z BCU miało przeszkolić co najmniej 200 osób. Niepubliczne Branżowe Centrum Umiejętności w dziedzinie gastronomia i kelnerstwo w Tarnowie, już po zakończeniu jego finansowania ze środków KPO, czyli od 1 października 2025 r. do 30 marca 2026 r. przeszkoliło łącznie 233 osoby w ramach branżowych szkoleń zawodowych. Po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia nie obowiązuje już zasada uczestnictwa jednej osoby w jednym szkoleniu lub kursie. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie prowadzi „monitoringu poziomu obłożenia kursów” w poszczególnych BCU. Prowadzenie działalności edukacyjno-szkoleniowej przez BCU jest jego ustawowym obowiązkiem, który poszczególne BCU realizują zgodnie z przyjętym harmonogramem szkoleń, zapotrzebowaniem na dany rodzaj szkolenia oraz liczbą osób chętnych do uczestniczenia w danym szkoleniu. Ad 5. Czy dyrektorzy BCU zgłaszają do resortu problemy z naborem uczestników wynikające z braku ogólnopolskiej kampanii informacyjnej? Do Ministerstwa Edukacji Narodowej nie docierają sygnały o problemach w rekrutacji chętnych na szkolenia organizowane przez poszczególne BCU wynikających „z braku ogólnopolskiej kampanii informacyjnej”. Wręcz przeciwnie, niektóre BCU zgłaszają brak możliwości przeszkolenia wszystkich chętnych. Jak wspomniano powyżej (wyjaśnienia do pyt. 2), kampanie promujące BCU oraz ich działalność, są już prowadzone, zarówno na szczeblu lokalnym, regionalnym, jak i ogólnopolskim. Ad 6. Czy planowane jest włączenie informacji o bezpłatnych kursach BCU do systemów informatycznych Urzędów Pracy oraz platformy mObywatel, aby ułatwić obywatelom bezpośredni dostęp do zapisów? Ministerstwo Edukacji Narodowej nie planuje wprowadzania informacji o kursach i szkoleniach prowadzonych przez BCU do systemów informatycznych urzędów pracy oraz platformy mObywatel. Niemniej jednak, informacje o kursach i szkoleniach oferowanych przez dane BCU mogą być umieszczane w systemach informatycznych urzędów pracy, za zgodą ich kierowników, zwłaszcza, że w skład rad przy poszczególnych BCU wchodzą przedstawiciele zarówno powiatowych, jak i wojewódzkich rad rynku pracy, którzy w tej sytuacji posiadają szczegółową i pełną wiedzę w zakresie oferty edukacyjno-szkoleniowej BCU. Wspomniany system informatyczny nie jest w pełni scentralizowany pod kątem bazodanowym i to lokalne urzędy pracy publikują w nim m.in. plany i oferty szkoleń. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Obwieszczenie Ministra Edukacji z dnia 5 maja 2026 r. w sprawie ogólnopolskiej sieci branżowych centrów umiejętności na lata 2023–2028 (M.P. poz. 515). [2] https://www.kpo.gov.pl [3] https://www.kpo.gov.pl/strony/branzowe-centra-umiejetnosci/ [4] https://www.facebook.com/krajowyplanodbudowy/?locale=pl_PL [5] https://www.instagram.com/krajowy_plan_odbudowy_ [6] https://www.youtube.com/watch?v=9D4rGlaEUcI https://www.youtube.com/watch?v=xMDl3nO6Ll4 ) [7] https://www.youtube.com/playlist?list=PLyj9vr8uSwjfl6dz5O1UpO2t6CIglaLp8 [8] https://www.facebook.com/FRSE.fb/?locale=pl_PL [9] https://www.frse.org.pl/kpo-bcu [10] https://www.kpo.gov.pl/strony/o-kpo/dla-instytucji/dokumenty/strategia-promocji-i-informacji-kpo [11] Obwieszczenie Ministra Edukacji z dnia 5 maja 2026 r. w sprawie ogólnopolskiej sieci branżowych centrów umiejętności na lata 2023–2028 (M.P. poz. 515).