Interpelacja w sprawie umów cywilnoprawnych oraz innych form wypłat na rzecz osób fizycznych w Centrum Łukasiewicz po dniu 1 marca 2024 r.

Interpelacja w sprawie umów cywilnoprawnych oraz innych form wypłat na rzecz osób fizycznych w Centrum Łukasiewicz po dniu 1 marca 2024 r. Interpelacja nr 17013 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie umów cywilnoprawnych oraz innych form wypłat na rzecz osób fizycznych w Centrum Łukasiewicz po dniu 1 marca 2024 r. Zgłaszający: Krzysztof Ciecióra Data wpływu: 06-05-2026 Szanowny Panie Ministrze, na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz właściwych przepisów Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie umów cywilnoprawnych, kontraktów, porozumień oraz wszelkich innych tytułów wypłat na rzecz osób fizycznych w Centrum Łukasiewicz, innych niż wynagrodzenie wynikające ze stosunku pracy. Centrum Łukasiewicz jest instytucją o istotnym znaczeniu dla polskiej nauki, badań stosowanych, rozwoju technologii oraz polityki innowacyjnej państwa. Ze względu na publiczny charakter środków, którymi dysponuje ta jednostka, konieczne jest zapewnienie pełnej przejrzystości wydatkowania pieniędzy, w szczególności w zakresie wypłat dokonywanych poza standardowym stosunkiem pracy. Do mojego biura docierają informacje przekazywane przez pracowników Centrum Łukasiewicz wskazujące na możliwość zawierania tam licznych umów cywilnoprawnych lub podobnych umów z osobami fizycznymi, których rzeczywisty przedmiot, zasadność, sposób wykonania lub związek z zadaniami Centrum Łukasiewicz wymagają szczegółowego wyjaśnienia. Według tych informacji część takich umów mogła dotyczyć wykonywania zadań, które w strukturze Centrum Łukasiewicz są już etatowo powierzone właściwym komórkom organizacyjnym albo zatrudnionym pracownikom. Może to rodzić pytania o celowość, gospodarność i rzeczywistą potrzebę zlecania tych zadań osobom zewnętrznym lub osobom wynagradzanym poza stosunkiem pracy. Pracownicy Centrum Łukasiewicz sygnalizują również, że część takich umów mogła być wykorzystywana do dokonywania wypłat na rzecz osób powiązanych ze środowiskiem politycznym lub pełniących funkcje publiczne poza zwykłym trybem zatrudnienia etatowego. Nie przesądzając o prawdziwości tych informacji, ich źródło oraz charakter uzasadniają zwrócenie się do Pana Ministra o przedstawienie pełnych, szczegółowych i weryfikowalnych danych dotyczących wszystkich wypłat dokonanych na rzecz osób fizycznych z tytułów innych niż umowa o pracę. W związku z powyższym proszę o przedstawienie informacji obejmującej wszystkie umowy, zlecenia, zamówienia, kontrakty, porozumienia, aneksy oraz inne podstawy prawne wypłat na rzecz osób fizycznych – zawarte, obowiązujące, aneksowane, rozliczane lub opłacane przez Centrum Łukasiewicz po dniu 1 marca 2024 r., niezależnie od przyjętej nazwy dokumentu, trybu zawarcia, źródła finansowania, komórki organizacyjnej zlecającej oraz sposobu księgowego ujęcia wydatku. Zakres informacji objętych interpelacją Proszę, aby odpowiedź obejmowała w szczególności, ale nie wyłącznie: 1) umowy zlecenia; 2) umowy o dzieło; 3) kontrakty menedżerskie; 4) umowy doradcze, eksperckie, konsultingowe i analityczne; 5) umowy szkoleniowe, promocyjne, medialne, komunikacyjne, PR, marketingowe i eventowe; 6) umowy dotyczące przygotowania opinii, ekspertyz, raportów, analiz, strategii, koncepcji, prezentacji, wystąpień lub materiałów informacyjnych; 7) umowy dotyczące udziału w komisjach, radach, zespołach, panelach, grupach roboczych, ciałach doradczych lub eksperckich; 8) umowy zawarte z osobami prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą, jeżeli faktycznym wykonawcą świadczenia była wskazana osoba fizyczna; 9) umowy zawarte za pośrednictwem podmiotów gospodarczych, fundacji, stowarzyszeń, spółek lub innych jednostek, jeżeli świadczenie było wykonywane osobiście przez konkretną osobę fizyczną wskazaną w umowie, załączniku, ofercie, protokole odbioru, fakturze, rachunku lub korespondencji dotyczącej realizacji umowy; 10) wypłaty honorariów, diet, ryczałtów, wynagrodzeń za udział, nagród, premii, refundacji, zwrotów kosztów lub innych świadczeń pieniężnych na rzecz osób fizycznych, o ile nie wynikały one ze stosunku pracy. Dla uniknięcia wątpliwości proszę o objęcie odpowiedzią na niniejszą interpelację również takich przypadków, w których: 1) umowa została zawarta przed 1 marca 2024 r., ale była wykonywana, rozliczana, aneksowana lub opłacana po tej dacie; 2) umowa została zawarta po 1 marca 2024 r., ale wypłata nastąpiła później; 3) umowa została już zakończona, rozwiązana, rozliczona lub wypowiedziana; 4) zawarto kilka umów z tą samą osobą; 5) wynagrodzenie było wypłacane w częściach, transzach, zaliczkach albo na podstawie rachunków lub faktur; 6) wypłata została dokonana z budżetu projektu, grantu, programu, środków własnych, dotacji, subwencji, środków europejskich albo jakiegokolwiek innego źródła pozostającego w dyspozycji Centrum Łukasiewicz; 7) umowa w dalszym ciągu podlega realizacji. Proszę o przedstawienie danych w formie tabelarycznej, najlepiej w układzie umożliwiającym dalszą analizę, według wskazanych kolumn. Ponadto proszę, aby tabela zawierała również informację, czy przedmiot danej umowy pokrywał się w całości lub w części z zadaniami przypisanymi regulaminowo, organizacyjnie lub faktycznie komórkom organizacyjnym Centrum Łukasiewicz albo zatrudnionym w nim pracownikom na podstawie umowy o pracę. W takim przypadku proszę o wskazanie właściwej komórki organizacyjnej, stanowisk lub funkcji pracowników, których zakres obowiązków obejmował takie same lub podobne zadania, oraz przedstawienie uzasadnienia, dlaczego mimo tego zdecydowano się na zawarcie odrębnej umowy cywilnoprawnej, doradczej, eksperckiej, konsultingowej lub innej umowy skutkującej dodatkową wypłatę. Pytania szczegółowe 1. Ile łącznie umów cywilnoprawnych oraz innych tytułów wypłat na rzecz osób fizycznych, innych niż stosunek pracy, zawarło lub rozliczyło Centrum Łukasiewicz po dniu 1 marca 2024 r.? 2. Jaka była łączna wartość brutto tych umów oraz łączna kwota brutto faktycznie wypłacona z ich tytułu do dnia 5 maja 2026 r.? 3. Proszę o wskazanie wszystkich osób fizycznych, które po dniu 1 marca 2024 r. otrzymały z Centrum Łukasiewicz jakiekolwiek środki pieniężne z tytułu innego niż umowa o pracę, wraz z pełnym zestawieniem wskazanym powyżej. 4. Proszę o wskazanie wszystkich osób, które otrzymały z Centrum Łukasiewicz, bezpośrednio lub pośrednio, łącznie kwotę przekraczającą: a) 5000 zł brutto, b) 10 000 zł brutto, c) 25 000 zł brutto, d) 50 000 zł brutto, e) 100 000 zł brutto, wraz z podaniem podstawy wypłaty, przedmiotu świadczenia i komórki organizacyjnej zlecającej. 5. Proszę o wskazanie wszystkich przypadków, w których z tą samą osobą fizyczną zawarto więcej niż jedną umowę lub dokonano więcej niż jednej wypłaty z tytułu innego niż stosunek pracy. 6. Proszę o wskazanie wszystkich umów, których przedmiotem były: a) doradztwo, b) konsultacje, c) ekspertyzy, d) analizy, e) komunikacja społeczna, f) public relations, g) marketing, h) promocja, i) obsługa medialna, j) szkolenia, k) wystąpienia, l) udział w panelach, konferencjach, komisjach, radach, zespołach lub grupach roboczych. 7. Proszę o wskazanie, czy wśród osób otrzymujących środki z Centrum Łukasiewicz z tytułów innych niż stosunek pracy znajdowały się osoby: a) pełniące funkcje publiczne, b) będące posłami, senatorami, europosłami, radnymi lub członkami organów jednostek samorządu terytorialnego, c) zatrudnione w administracji rządowej lub samorządowej, d) pełniące funkcje w partiach politycznych, e) będące pracownikami, współpracownikami lub doradcami klubów parlamentarnych, kół parlamentarnych, partii politycznych, komitetów wyborczych lub biur poselskich, senatorskich i europoselskich, o ile takie informacje były znane Centrum Łukasiewicz lub wynikały z dokumentów, oświadczeń, korespondencji, notatek, uzasadnień lub innych materiałów znajdujących się w jego posiadaniu. 8. Proszę o wskazanie, czy przed zawarciem każdej z tych umów badano: a) celowość zawarcia umowy, b) brak możliwości wykonania zadania siłami własnymi, c) kwalifikacje wykonawcy, d) rynkowość wynagrodzenia, e) brak konfliktu interesów, f) zgodność wydatku z planem finansowym i zasadami gospodarowania środkami publicznymi. 9. Proszę o wskazanie, kto zatwierdzał zawarcie umów oraz wypłaty wynagrodzeń, w szczególności w odniesieniu do umów o wartości przekraczającej 10 000 zł brutto. 10. Proszę o wskazanie, czy Centrum Łukasiewicz przeprowadziło po 1 marca 2024 r. jakikolwiek audyt, kontrolę, przegląd wewnętrzny lub analizę dotyczącą umów cywilnoprawnych, umów eksperckich, doradczych, konsultingowych lub innych wypłat na rzecz osób fizycznych. Jeżeli tak, proszę o podanie daty, zakresu, wyników oraz rekomendacji. 11. Proszę o wskazanie, czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego posiada wiedzę o skali i charakterze umów cywilnoprawnych zawieranych w Centrum Łukasiewicz po 1 marca 2024 r. oraz czy ministerstwo podejmowało w tej sprawie czynności nadzorcze, kontrolne lub wyjaśniające. 12. Proszę o wskazanie, czy wobec jakichkolwiek umów zawartych przez Centrum Łukasiewicz po 1 marca 2024 r. zgłaszano zastrzeżenia dotyczące: a) pozorności świadczenia, b) braku rzeczywistego wykonania umowy, c) zawyżenia wynagrodzenia, d) konfliktu interesów, e) powiązań politycznych wykonawcy, f) braku protokołu odbioru, g) braku materialnego rezultatu umowy, h) niecelowości lub niegospodarności wydatku. 13. Proszę o wskazanie, czy jakiekolwiek dokumenty, protokoły, notatki, rachunki, faktury, raporty, prezentacje, opinie, analizy, ekspertyzy lub inne rezultaty prac wykonanych na podstawie tych umów zostały objęte kontrolą wewnętrzną, audytem lub weryfikacją merytoryczną. 14. Proszę o podanie, czy Centrum Łukasiewicz posiada centralny rejestr umów cywilnoprawnych i innych tytułów wypłat na rzecz osób fizycznych. Jeżeli tak, proszę o wskazanie, od kiedy jest prowadzony, kto za niego odpowiada i jakie dane obejmuje. Jeżeli nie, proszę o wyjaśnienie, w jaki sposób Centrum Łukasiewicz zapewnia kontrolę nad tego rodzaju wydatkami. 15. Proszę o wskazanie, czy po 1 marca 2024 r. zawierano umowy, których przedmiot opisano ogólnie jako „doradztwo”, „konsultacje”, „wsparcie”, „koordynacja”, „analiza”, „ekspertyza”, „komunikacja”, „promocja”, „relacje zewnętrzne”, „reprezentacja”, „współpraca ekspercka” lub podobnie, bez precyzyjnego określenia mierzalnego rezultatu. Jeżeli tak, proszę o ich osobne zestawienie. 16. Proszę o wskazanie wszystkich umów, w których nie sporządzono pisemnego protokołu odbioru, raportu, notatki, produktu, materiału lub innego dokumentu potwierdzającego wykonanie świadczenia. 17. Proszę o wskazanie wszystkich przypadków, w których wypłata nastąpiła przed pełnym wykonaniem świadczenia albo bez formalnego potwierdzenia wykonania umowy. 18. Proszę o wskazanie, czy Centrum Łukasiewicz zawierało umowy lub dokonywało wypłat na rzecz osób, które w tym samym okresie świadczyły usługi na rzecz ministerstw, agencji rządowych, partii politycznych, komitetów wyborczych, klubów parlamentarnych lub innych podmiotów publicznych, o ile takie informacje były Centrum Łukasiewicz znane. 19. Proszę o przekazanie zestawienia również w wersji możliwej do przetwarzania, np. jako plik XLSX lub CSV, z zachowaniem układu tabeli wskazanego w niniejszej interpelacji. 20. Proszę o wskazanie wszystkich umów, których przedmiot obejmował zadania należące, zgodnie z regulaminem organizacyjnym, zakresami czynności, opisami stanowisk, planami pracy, procedurami wewnętrznymi lub faktycznym podziałem obowiązków, do komórek organizacyjnych Centrum Łukasiewicz albo do pracowników w nim zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. 21. Proszę o wskazanie, w odniesieniu do każdej takiej umowy, dlaczego zadanie nie zostało wykonane przez właściwą komórkę organizacyjną lub pracowników etatowych Centrum Łukasiewicz. 22. Proszę o wskazanie, czy przed zawarciem każdej z tych umów sporządzono analizę potrzeby zlecenia zadania poza strukturę etatową Centrum Łukasiewicz, w szczególności analizę dostępności pracowników, kompetencji wewnętrznych, obciążenia pracą, kosztów wykonania zadania siłami własnymi oraz kosztów zlecenia zadania na zewnątrz. 23. Proszę o wskazanie, kto personalnie zatwierdził decyzję o zleceniu na podstawie umowy cywilnoprawnej lub podobnej zadania, które mogło być wykonane przez komórkę organizacyjną lub pracowników Centrum Łukasiewicz. 24. Proszę o wskazanie wszystkich przypadków, w których przedmiot umowy został opisany w sposób odpowiadający zadaniom statutowym, regulaminowym lub bieżącym Centrum Łukasiewicz, w szczególności w obszarach: analiz, komunikacji, promocji, obsługi wydarzeń, doradztwa, koordynacji, współpracy międzynarodowej, obsługi organizacyjnej, przygotowania materiałów, opracowania prezentacji, sporządzania raportów, prowadzenia konsultacji, obsługi projektów, wsparcia zarządczego lub eksperckiego. 25. Proszę o wskazanie, czy w Centrum Łukasiewicz obowiązywała po 1 marca 2024 r. procedura weryfikacji, czy zadanie objęte umową cywilnoprawną może zostać wykonane przez pracowników etatowych. Jeżeli tak, proszę o przedstawienie zasad tej procedury oraz wskazanie, kto odpowiadał za jej stosowanie. Jeżeli nie, proszę o wyjaśnienie, dlaczego Centrum Łukasiewicz nie stosowało takiego mechanizmu kontroli celowości wydatków. 26. Proszę o wskazanie, czy zawieranie umów cywilnoprawnych dotyczących zadań możliwych do wykonania przez pracowników etatowych było przedmiotem skarg, zgłoszeń pracowniczych, sygnałów od sygnalistów, kontroli wewnętrznej, audytu, postępowań wyjaśniających lub korespondencji kierowanej do kierownictwa Centrum Łukasiewicz albo do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. 27. Proszę o wskazanie, czy do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego docierały sygnały od pracowników Centrum Łukasiewicz dotyczące zawierania umów cywilnoprawnych lub podobnych umów na zadania, które mogły być wykonywane przez etatowych pracowników Centrum Łukasiewicz. Jeżeli tak, proszę o podanie daty wpływu takich sygnałów, sposobu ich rozpatrzenia oraz podjętych działań nadzorczych lub kontrolnych. Jednocześnie proszę, aby odpowiedź nie ograniczała się wyłącznie do umów nazwanych formalnie „umową zlecenia” lub „umową o dzieło”, lecz obejmowała wszystkie faktyczne tytuły wypłat na rzecz osób fizycznych inne niż wynagrodzenie ze stosunku pracy, niezależnie od tego, czy wypłata była dokonana na podstawie umowy cywilnoprawnej, faktury, rachunku, zamówienia, noty, porozumienia, uchwały, decyzji, polecenia służbowego, delegacji, ryczałtu, refundacji lub jakiegokolwiek innego dokumentu. Proszę również, aby w przypadku odmowy podania którejkolwiek z informacji wskazanych w interpelacji, odpowiedź zawierała: 1) dokładne wskazanie, której informacji odmowa dotyczy; 2) podstawę prawną odmowy; 3) uzasadnienie, dlaczego dana informacja nie może zostać udostępniona; 4) informację, czy możliwe jest udostępnienie danych w zakresie częściowym, zanonimizowanym albo zagregowanym. Podkreślam, że celem niniejszej interpelacji jest ustalenie nie tylko formalnej liczby i wartości umów cywilnoprawnych, lecz także rzeczywistego mechanizmu ich zawierania, w szczególności tego, czy środki publiczne nie były wydatkowane na zadania pozorne, zbędne, dublujące obowiązki pracowników etatowych lub komórek organizacyjnych Centrum Łukasiewicz albo służące wypłatom na rzecz osób, których zaangażowanie nie było uzasadnione rzeczywistymi potrzebami tej instytucji. Z uwagi na publiczny charakter środków wydatkowanych przez Centrum Łukasiewicz oraz konieczność zapewnienia przejrzystości finansowania osób wykonujących zadania na rzecz tej instytucji proszę o udzielenie odpowiedzi w sposób kompletny, szczegółowy i umożliwiający jednoznaczną identyfikację wszystkich umów, wypłat oraz osób, które otrzymały środki z tytułów innych niż zwykłe zatrudnienie etatowe. Z poważaniem Krzysztof Ciecióra Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Wzór tabeli do odpowiedzi Ze względu na dużą liczbę pól rekomendowany jest format XLSX lub CSV. Poniżej wskazano pełny układ kolumn, który powinien zostać wykorzystany w odpowiedzi oraz w pliku edytowalnym. Lp. Kolumna w tabeli Opis/wymagane dane 1 Lp. Numer porządkowy pozycji. 2 Imię i nazwisko osoby fizycznej / wykonawcy Osoba, która otrzymała środki lub faktycznie wykonywała świadczenie. 3 Status wykonawcy Np. osoba fizyczna, JDG, członek organu, ekspert, konsultant, osoba współpracująca. 4 Czy osoba była równocześnie pracownikiem Centrum Łukasiewicz lub instytutu Sieci Badawczej Łukasiewicz? Tak/nie; jeśli tak, wskazać jednostkę, stanowisko i okres zatrudnienia. 5 Nazwa strony umowy, jeżeli formalnie zawarto ją z JDG, spółką, fundacją, stowarzyszeniem lub innym podmiotem Pozwala ujawnić przypadki, w których wykonawcą faktycznym była osoba fizyczna, a formalną stroną inny podmiot. 6 Data zawarcia umowy Data podpisania lub innego skutecznego zaciągnięcia zobowiązania. 7 Okres obowiązywania / realizacji Od–do, w tym daty aneksów lub przedłużeń. 8 Rodzaj umowy lub tytuł wypłaty Zlecenie, dzieło, doradztwo, ekspertyza, faktura, rachunek, ryczałt, refundacja itp. 9 Numer umowy / zlecenia / zamówienia Identyfikator dokumentu źródłowego. 10 Komórka organizacyjna zlecająca Dział/biuro/departament/jednostka inicjująca zawarcie umowy. 11 Osoba zatwierdzająca zawarcie umowy Imię, nazwisko i stanowisko osoby akceptującej. 12 Przedmiot umowy opisany konkretnie Opis czynności bez ogólników typu „wsparcie” lub „doradztwo” bez doprecyzowania. 13 Rezultat / produkt umowy Raport, prezentacja, analiza, udział w wydarzeniu, konsultacje, materiały itp. 14 Kwota umowy brutto Pełna wartość brutto zobowiązania. 15 Kwota netto, jeżeli dotyczy Kwota netto, jeśli występowała faktura lub rozliczenie netto/brutto. 16 Łączna kwota brutto wypłacona do dnia 5 maja 2026 r. Suma faktycznych wypłat do tej daty. 17 Daty i kwoty poszczególnych wypłat Lista transz/wypłat, np. data – kwota brutto. 18 Źródło finansowania Środki własne, dotacja, projekt, grant, środki UE, program itd. 19 Tryb wyboru wykonawcy Zapytanie ofertowe, wybór bez konkurencji, procedura wewnętrzna, zamówienie publiczne itp. 20 Uzasadnienie wyboru wykonawcy Powody wyboru osoby/podmiotu, kwalifikacje, doświadczenie, tryb zatwierdzenia. 21 Czy sporządzono protokół odbioru / potwierdzenie wykonania? Tak/nie; jeśli tak, data i osoba potwierdzająca. 22 Czy umowa była aneksowana? Tak/nie; zakres i daty aneksów. 23 Czy zadanie objęte umową mieściło się w zakresie zadań istniejącej komórki organizacyjnej Centrum Łukasiewicz? Tak/nie; jeśli tak, wskazać komórkę i podstawę ustalenia. 24 Nazwa komórki organizacyjnej, której zakres zadań obejmował podobne lub tożsame czynności Nazwa właściwej komórki oraz opis zbieżnych zadań. 25 Czy Centrum posiadało pracowników etatowych zdolnych do wykonania zadania? Tak/nie; w razie odpowiedzi „nie” wskazać uzasadnienie. 26 Uzasadnienie zlecenia zadania poza stosunkiem pracy Wyjaśnienie, dlaczego zadania nie wykonano siłami własnymi. 27 Czy przed zawarciem umowy sporządzono analizę potrzeby zlecenia zewnętrznego? Tak/nie; wskazać dokument, datę i osobę sporządzającą. 28 Czy przedmiot umowy pokrywał się częściowo lub w całości z obowiązkami pracowników Centrum? Tak/nie; jeśli tak, wskazać zakres pokrywania się. 29 Imię, nazwisko i stanowisko osoby, która potwierdziła brak możliwości wykonania zadania siłami własnymi Osoba odpowiedzialna za potwierdzenie zasadności zlecenia. 30 Informacja o powiązaniu z funkcją publiczną lub polityczną, jeżeli była znana Centrum Funkcja publiczna, polityczna, praca dla partii, klubów, biur poselskich itp. 31 Uwagi Inne informacje istotne dla oceny celowości, gospodarności i przejrzystości wydatku. Tabela robocza do wypełnienia – układ podzielony na bloki Poniższy układ blokowy ułatwia czytelne przedstawienie tych samych danych w dokumencie Word. W wersji XLSX/CSV wszystkie pola powinny stanowić jedną tabelę. A. Identyfikacja umowy i wykonawcy Lp. Imię i nazwisko osoby fizycznej/wykonawcy Status wykonawcy Nazwa formalnej strony umowy Data zawarcia Okres obowiązywania Rodzaj umowy/tytuł wypłaty Numer umowy B. Przedmiot i zatwierdzenie Lp. Komórka zlecająca Osoba zatwierdzająca Przedmiot umowy Rezultat/produkt Tryb wyboru Uzasadnienie wyboru Protokół odbioru C. Dane finansowe Lp. Kwota umowy brutto Kwota netto Kwota brutto wypłacona do 5 maja 2026 r. Daty i kwoty wypłat Źródło finansowania Aneksy Uwagi finansowe D. Dublowanie zadań i powiązania Lp. Czy zadanie mieściło się w zakresie zadań komórki Centrum? Nazwa komórki z podobnymi zadaniami Czy byli pracownicy etatowi zdolni wykonać zadanie? Uzasadnienie zlecenia poza etatem Czy sporządzono analizę potrzeby zlecenia? Czy przedmiot pokrywał się z obowiązkami pracowników? Osoba potwierdzająca brak możliwości wykonania siłami własnymi Informacja o powiązaniu z funkcją publiczną lub polityczną