Interpelacja w sprawie realizowania zasad akcji profrekwencyjnych w związku z wyborami parlamentarnymi z dnia 15 października 2023 r. w kwestii OSP

Interpelacja w sprawie realizowania zasad akcji profrekwencyjnych w związku z wyborami parlamentarnymi z dnia 15 października 2023 r. w kwestii OSP Interpelacja nr 1696 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie realizowania zasad akcji profrekwencyjnych w związku z wyborami parlamentarnymi z dnia 15 października 2023 r. w kwestii OSP Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 21-02-2024 Gniezno, 20 lutego 2024 r. Szanowny Panie Ministrze, otrzymałem apel nr 1/2024 Rady Gminy Powidz w sprawie realizowania zasad akcji profrekwencyjnych w związku z wyborami parlamentarnymi z dnia 15 października 2023 roku. Rząd Prawa i Sprawiedliwości obiecał małym gminom bonusy finansowe za przekroczenie 60 proc. frekwencji. Wiele gmin zaangażowało się w profrekwencyjne akcje, bo najlepsze mogły liczyć łącznie na 2,5 mln zł dodatkowych pieniędzy. Niektórzy wójtowie już w trakcie wyborów, mając szczątkowe dane o frekwencji w gminie, motywowali mieszkańców (przez media społecznościowe lub sms) do tego, aby poszli do urn. W skali kraju wybory okazały się sukcesem frekwencyjnym. Proponowane bonusy dla najaktywniejszych samorządów w kraju to: • dla gmin z najwyższą frekwencją wyborczą w powiecie: - 1 mln zł na zadania związane z remontami, przebudową, wyposażeniem remiz OSP, działaniami dot. efektywności energetycznej, - 1 mln zł na inicjatywy społeczne - budżety obywatelskie (fundusze sołeckie); • dla gmin o liczbie mieszkańców poniżej 20 tys., które przekroczyły próg 60% frekwencji: - 250 000 zł dla KGW, zespołów muzycznych, - 250 000 zł dla klubów sportowych. Gmina Powidz, uzyskując frekwencję na poziomie 79,87%, zakwalifikowała się do puli samorządów, które spełniły warunki do przyznania wszystkich ww. środków o łącznej wartości 2,5 mln złotych. Ku zaskoczeniu przede wszystkim zmobilizowanego społeczeństwa, część z akcji nie doczekała się do dziś realizacji, natomiast inne ograniczono lub obwarowano niezrozumiałym mechanizmem, którego zasady wybrzmiały już po wyborach. I tak w przypadku akcji „Bitwa o remizę" pula 1 mln została dzielona po połowie na działania dotyczące: wyposażenia, remontów oraz prace związane z efektywnością energetyczną. W temacie wyposażenia — określono sztywną listę sprzętu, którą można zakupić z tej puli środków, wśród których zabrakło m.in. tzw. pojazdów lekkich. Jak wskazują sami druhowie, sama lista dotycząca wyposażenia jest niekompletna i zwyczajnie mija się z potrzebami jednostek. Sprzeciw wzbudza niezrozumiały zapis/wymóg, że w przypadku wydatków inwestycyjnych (zakup powyżej 10 000 zł, ale też rozbudowa/budowa remiz, zaplecza itp.) zdecydowano, że środki uzyskane w ramach akcji profrekwencyjnych za wybory mogą stanowić maksymalnie 50% wartości takiego zadania, kolejnych 50% należy uzupełnić wkładem własnym. Nie zwrócono również uwagi na fakt, że niektóre jednostki są już po lub w trakcie termomodernizacji, mają nowe źródła ciepła, co w skrócie oznacza, że z tych 500 tysięcy zł po prostu nie skorzystają. Jak zostało przedstawione w apelu : ”Zwracamy się zatem do koordynujących ten proces ministerstw: Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o uchylenie tych obostrzeń, celem wynagrodzenia wszystkich, zaangażowanych w tak wysoki wynik frekwencyjny środowisk strażackich”. Ponadto: „ Jako Rada Gminy Powidz apelujemy o usunięcie surowych uwarunkowań w przypadku puli środków dla jednostek OSP. Wspólnie, jako środowisko samorządowe, ale też administracja rządowa, parlamentarzyści, apelowaliśmy o wysoki udział obywateli w wyborach. W tych działaniach opieraliśmy się na programach profrekwencyjnych, ogłoszonych na szczeblu państwowym. Umożliwiły one to, że pewne grupy społeczne bardzo mocno włączyły się w propagowanie udziału w wyborach. Ten apel stanowi ich glos. Wójt gminy Powidz również ogłosił program profrekwencyjny — sołectwo z obwodu głosowania, który miało najwyższą frekwencję wyborczą w gminie otrzymało środki na inicjatywy społeczne, kulturalne. Jesteśmy już po zebraniu wiejskim, gdzie zdecydowano o przeznaczeniu tych środków. Należy nadmienić, że tak znaczące opóźnienia w wypłacie należnych środków, surowe i niezrozumiałe przez laureatów reguły ich wydatkowania, a także brak do dziś informacji i aktów prawnych, skutecznie obniżają poziom zaufania obywateli do aparatu państwa polskiego, co będzie miało zapewne negatywny wpływ do promowania postaw proobywatelskich, w tym prowyborczych w przyszłości”. Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania: Czy jest planowana korekta uwarunkowań w przypadku puli środków dla jednostek OSP w temacie wyposażenia, jak również prac związanych z efektywnością energetyczną? Jaki jest obecnie stan realizacji programu profrekwencyjnego „Bitwa o remizę”? Z wyrazami szacunku Tadeusz Tomaszewski

Odpowiedź na interpelację w sprawie realizowania zasad akcji profrekwencyjnych w związku z wyborami parlamentarnymi z dnia 15 października 2023 r. w kwestii OSP Odpowiedź na interpelację nr 1696 w sprawie realizowania zasad akcji profrekwencyjnych w związku z wyborami parlamentarnymi z dnia 15 października 2023 r. w kwestii OSP Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 29-03-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 1696 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie realizowania zasad akcji profrekwencyjnych w związku z wyborami parlamentarnymi z dnia 15 października 2023 r. w kwestii OSP , uprzejmie przedstawiam poniższe informacje dotyczące akcji frekwencyjnej mającej na celu dofinansowanie remiz ochotniczych straży pożarnych (OSP), której Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) jest współorganizatorem. Na wstępie należy podkreślić, że ww. akcja będzie realizowana w 2024 roku. Zgodnie z dokumentem Instrukcja Ministra Klimatu i Środowiska oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotycząca uzyskania dofinansowania/dotacji na realizację zadań termomodernizacyjnych, instalacji OZE, realizację inwestycji i zadań remontowych oraz wyposażenia strażnic [1] , dofinansowanie/finansowanie będzie realizowane na podstawie trybów i procedur przewidzianych odrębnie dla środków będących w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Klimatu i Środowiska. Powyższa akcja będzie zatem finansowana z dwóch źródeł: środków finansowych MSWiA oraz środków finansowych Ministerstwa Klimatu i Środowiska (w ramach właściwego programu priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – NFOŚiGW), na podstawie umów. Odnośnie do części środków będących w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uprzejmie informuję, że zostały one zaplanowane w ustawie budżetowej na rok 2024 z dnia 18 stycznia 2024 r. [2] , w części 42 – sprawy wewnętrzne. Beneficjentami środków finansowych z budżetu państwa w ramach przedmiotowej akcji będą OSP wyznaczone z terenu zwycięskiej gminy. Wykaz gmin oraz lista wytypowanych jednostek OSP zostały opublikowane na stronie internetowej Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP): https://www.gov.pl/web/kgpsp/wyniki . Z terenu gminy Powidz beneficjentami środków finansowych w ramach akcji będą 3 jednostki OSP wskazane do dofinansowania w wyniku prac zespołu, o którym mowa w pkt 5 Instrukcji, z udziałem m.in. przedstawicieli gmin i PSP oraz właściwych terenowo wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Jednocześnie uprzejmie informuję, że wychodząc naprzeciw oczekiwaniom zarówno strony samorządowej, jak i jednostek OSP, w tym z uwzględnieniem potrzeb OSP dotyczących pojazdów, obecne Kierownictwo resortu spraw wewnętrznych i administracji – mając na względzie kwestie związane z bezpieczeństwem – podjęło decyzję o aktualizacji zakresu rzeczowego [3] objętego dofinansowaniem ze środków budżetowych MSWiA. Z uwagi zatem na konieczność powtórzenia procesu konsultacji i weryfikacji asortymentu wskazanego w zakresie rzeczowym, tj. kwalifikowalności zadań objętych dofinansowaniem w ramach przedmiotowej akcji, uległ przesunięciu termin naboru wniosków związanych z jej realizacją. Aktualnie, w porozumieniu z Komendą Główną PSP, jest przygotowywana również szczegółowa procedura/tryb przekazywania do jednostek OSP środków budżetowych będących w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, dotycząca akcji frekwencyjnej mającej na celu dofinansowanie remiz OSP. Po ostatecznym zatwierdzeniu nowego asortymentu przez Ministra, jako dysponenta środków finansowych z budżetu państwa, jak i trybu dystrybucji ww. środków, jednostki OSP niebawem będą mogły składać wnioski o dofinansowanie (dotacje). Nadmieniam, że wszelkie informacje dotyczące przedmiotowej akcji będą umieszczane w specjalnej zakładce na stronie internetowej Komendy Głównej PSP. Tryb zostanie również przekazany do wiadomości właściwym Komendom Powiatowym / Komendom Miejskim PSP celem udzielania pomocy i wsparcia wytypowanym do dofinansowania jednostkom OSP. Odnośnie do wysokości wkładu własnego, o którym mowa w interpelacji Pana Posła, uprzejmie wyjaśniam, że kwestia posiadania częściowego wkładu własnego wynika z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [4] w odniesieniu do dotacji, jako wydatku z budżetu państwa o charakterze inwestycyjnym. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z ww. ustawą dotacje są szczególnym rodzajem wydatku budżetowego na dofinansowanie realizacji zadań publicznych i podlegają szczególnym zasadom rozliczania, dlatego jednostki OSP będą zobowiązane do przestrzegania przepisów związanych z rozliczaniem środków publicznych. Prawidłowe wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za wydatki związane z realizacją zadania, na które dotacja została udzielona. W związku z powyższym, niezbędne jest określenie zakresu rzeczowego / przedmiotowego dotacji przed jej udzieleniem. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dalej – Instrukcja . [2] Dz. U. poz. 122. [3] Zatwierdzonego 6 grudnia 2023 r.: https://www.gov.pl/web/kgpsp/wytyczne2 [4] Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.