do ministra infrastruktury
w sprawie planów dotyczących ogłoszenia przetargu na usługi przewozowe koleją w ramach umowy o świadczenie usług publicznych (Public Service Contract - PSC) po 2030 r.
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 05-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, kieruję do Pana Ministra ponownie interpelację poselską w sprawie planów dotyczących ogłoszenia przetargu na usługi przewozowe koleją w ramach umowy o świadczenie usług publicznych (Public Service Contract – PSC) po 2030 roku.
Niniejsze ponowne wystąpienie wynika z faktu, że odpowiedź wiceministra Piotra Malepszaka z dnia 30 maja 2025 r., udzielona w imieniu Pana Ministra na interpelację nr 9462 wniesioną wspólnie z posłami Andrzejem Adamczykiem, Mariuszem Błaszczakiem oraz Dariuszem Stefaniukiem, w istotnych punktach pozostawiła zadane pytania bez merytorycznej odpowiedzi, a w innych – sformułowała deklaracje, których realizacja po upływie blisko dwunastu miesięcy stoi pod znakiem zapytania.
Przypomnę, że w odpowiedzi z 30 maja 2025 r. resort infrastruktury zadeklarował, iż:
Od chwili udzielenia tej odpowiedzi minęło blisko dwanaście miesięcy. Do deklarowanego ogłoszenia przetargu pozostało zatem niespełna kilkanaście miesięcy, a do wygaśnięcia obowiązującej Umowy Ramowej z PKP Intercity SA (z końcem rocznego rozkładu jazdy 2029/2030) – około czterech lat. Tymczasem stan prac przygotowawczych, który można odtworzyć z publicznie dostępnych źródeł, budzi poważne wątpliwości co do dotrzymania zadeklarowanego harmonogramu i zachowania właściwego marginesu czasowego dla potencjalnych oferentów na przygotowanie się do tak złożonego postępowania.
W szczególności zwracam uwagę na następujące okoliczności, które uległy zmianie lub doprecyzowaniu od dnia złożenia interpelacji nr 9462:
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie wnoszę o udzielenie precyzyjnych, merytorycznych odpowiedzi na poniższe pytania, a w przypadku pytań pozostawionych bez odpowiedzi w piśmie z 30 maja 2025 r. – o ich rzeczywiste, a nie pozorne rozpatrzenie:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury podtrzymuje deklarację z odpowiedzi na interpelację nr 9462, zgodnie z którą ogłoszenie przetargu (lub przetargów) na świadczenie międzywojewódzkich i międzynarodowych dalekobieżnych kolejowych przewozów pasażerskich w ramach umowy/umów PSC zostanie ogłoszone w III kwartale 2027 r.? Jeżeli termin ten uległ zmianie – proszę o wskazanie aktualnego, dokładnego harmonogramu wraz ze wszystkimi kamieniami milowymi (m.in. data publikacji ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym UE w trybie art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, data ogłoszenia postępowania, planowana data zawarcia umowy/umów, data rozpoczęcia świadczenia usług).
2. W odpowiedzi z 30 maja 2025 r. wskazano, że publikacja ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej powinna nastąpić najpóźniej rok przed rozpoczęciem procedury przetargowej. Czy publikacja ta nastąpiła już w pierwszej połowie 2026 r.? Jeżeli nie – kiedy konkretnie zostanie dokonana, mając na uwadze, że dochowanie deklarowanego terminu ogłoszenia przetargu w III kwartale 2027 r. wymaga publikacji nie później niż w III kwartale 2026 r.?
3. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad ustawą o Krajowym Zarządzie Transportu (lub innym aktem prawnym powołującym KZT)? W szczególności proszę o:
a) wskazanie, czy projekt ustawy został wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów; jeżeli tak – pod jakim numerem i kiedy;
b) podanie planowanego terminu skierowania projektu do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych oraz – następnie – do Sejmu;
c) wyjaśnienie, w jaki sposób KZT będzie mógł samodzielnie i w pełni odpowiedzialnie przeprowadzić postępowanie przetargowe planowane na III kwartał 2027 r., jeżeli ustawa go powołująca nie zostałaby uchwalona z odpowiednim wyprzedzeniem.
4. W jakim stadium są prace nad Nowym Planem Transportowym (NPT), o którym informuje publicznie CUPT i który – wedle przekazu samego resortu – ma być podstawą do skonstruowania pakietów przetargowych? Proszę o wskazanie planowanej daty przyjęcia NPT oraz wyjaśnienie, czy resort zamierza przeprowadzić jego konsultacje publiczne, a jeżeli tak – w jakim terminie.
5. W odpowiedzi z 30 maja 2025 r. zadeklarowano podział zamówienia na pakiety przetargowe, których kształt i zakres miały być przedmiotem dalszych analiz. Po upływie blisko dwunastu miesięcy proszę o wskazanie:
a) aktualnie rozważanej liczby pakietów przetargowych;
b) kryteriów ich tworzenia (np. geograficznych, taborowych, według grup linii);
c) planowanej długości obowiązywania umów PSC w poszczególnych pakietach;
d) czy resort dopuszcza możliwość zastrzeżenia jednego lub więcej pakietów dla bezpośredniego powierzenia zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 – w szczególności w odniesieniu do połączeń o newralgicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa lub spójności komunikacyjnej kraju.
6. Pytanie powtórzone i pozostawione w odpowiedzi z 30 maja 2025 r. bez jakiejkolwiek odpowiedzi: Czy zespół w Ministerstwie Infrastruktury (oraz – po jego powołaniu – w Krajowym Zarządzie Transportu) pracujący nad przygotowaniem przetargu na usługi PSC po 2030 r. został objęty osłoną antykorupcyjną Centralnego Biura Antykorupcyjnego? Jeżeli tak – kiedy stosowny wniosek został skierowany do koordynatora Służb Specjalnych i kiedy CBA podjęło formalne działania osłonowe? Jeżeli nie – z jakich powodów resort odstąpił od uruchomienia tej osłony przy postępowaniu o wartości wielokrotnie przekraczającej obecną Umowę Ramową z PKP Intercity SA (21,091 mld zł) i kiedy wniosek taki zostanie złożony?
7. W jaki sposób Ministerstwo Infrastruktury zamierza zabezpieczyć interes polskich podmiotów (zarówno przewoźników kolejowych z większościowym udziałem Skarbu Państwa, jak i polskich operatorów prywatnych) w przyszłym postępowaniu przetargowym, mając na uwadze:
a) doświadczenia z przetargu PKP Intercity SA na 72 piętrowe pociągi o wartości 17 mld zł, w którym warunki udziału zostały – co przyznał sam wiceminister Piotr Malepszak w odpowiedzi z 2 grudnia 2024 r. – określone wyłącznie przez spółkę i które de facto wykluczyły samodzielny start polskich producentów taboru;
b) zasady prawa unijnego nakazujące otwartość, sprawiedliwość, przejrzystość i niedyskryminację postępowania, do których odwołuje się odpowiedź z 30 maja 2025 r.;
c) strategiczne znaczenie zachowania zdolności narodowego przewoźnika do obsługi co najmniej części połączeń o znaczeniu obronnym, kryzysowym i transgranicznym?
8. Jak Ministerstwo Infrastruktury ocenia – w kontekście przygotowywanego przetargu na umowę/umowy PSC po 2030 r. – pierwsze doświadczenia liberalizacji na rynku polskim, w tym:
a) uruchomienie krajowych połączeń komercyjnych przez czeskiego przewoźnika RegioJet (Warszawa-Kraków) oraz wszczęte przez prezesa UTK postępowanie administracyjne dotyczące naruszenia obowiązku przewozu;
b) złożone w lutym 2026 r. przez PKP Intercity SA powiadomienia o zamiarze uruchomienia ośmiu pasażerskich połączeń komercyjnych w ramach otwartego dostępu, zastępujących obecnie realizowane połączenia dotowane w ramach PSC?
W szczególności proszę o wskazanie, jakie wnioski zostały wyciągnięte z tych przypadków na potrzeby konstruowania zapisów dokumentacji przetargowej, w tym: kar umownych za niewykonanie usługi, mechanizmów depozytowych lub gwarancyjnych, a także zasad koordynacji rozkładów pomiędzy operatorami PSC a przewoźnikami komercyjnymi.
9. Jakie konkretnie konsultacje publiczne lub branżowe – ponad zapowiadany w odpowiedzi z 30 maja 2025 r. Horyzontalny Rozkład Jazdy Pociągów oraz spotkania Forum „Otwarta Kolej“ – odbyły się w okresie od czerwca 2025 r. do dnia złożenia niniejszej interpelacji w sprawie konstrukcji pakietów przetargowych, kryteriów oceny ofert i wymagań formalnych dla oferentów? Proszę o przedstawienie wykazu tych konsultacji wraz ze wskazaniem dat, uczestników (organizacje, przewoźnicy, marszałkowie województw) oraz miejsc publikacji ich wyników.
10. Jakie ramy finansowe Ministerstwo Infrastruktury przewiduje dla rekompensaty z budżetu państwa w ramach przyszłej umowy/umów PSC po 2030 r.? Mając na uwadze, że obecna Umowa Ramowa zawarta na lata 2021-2030 opiewa na ok. 21,091 mld zł, a kwota rekompensaty rosła z 1,89 mld zł w 2023 r. do 2,76 mld zł w 2026 r., proszę o:
a) przedstawienie wstępnych szacunków łącznej wartości zamówienia po 2030 r.;
b) wskazanie, czy resort prowadzi prace nad ustanowieniem stabilnego, wieloletniego źródła finansowania umowy/umów PSC – analogicznego do Krajowego Funduszu Drogowego – co zapowiadał publicznie Pan Minister jeszcze w sierpniu 2024 r.
11. W jaki sposób Ministerstwo Infrastruktury zamierza zapewnić, że liberalizacja rynku oraz wybór przewoźników w drodze przetargu nie doprowadzą do pogłębienia wykluczenia komunikacyjnego w regionach o niższej rentowności połączeń – w tym na obszarze województwa lubelskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego, warmińsko-mazurskiego i podlaskiego? Czy w pakietach przetargowych zostaną przewidziane mechanizmy gwarantujące minimalny poziom oferty przewozowej w tych regionach, w szczególności dla połączeń uruchomionych lub planowanych w ramach Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej „Kolej+“, Programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych oraz inwestycji towarzyszących projektowi Centralnego Portu Komunikacyjnego?
12. Czy i w jakim trybie Ministerstwo Infrastruktury przewiduje przedstawienie Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności sejmowej Komisji Infrastruktury, kompleksowej informacji o stanie prac nad przygotowaniem przetargu PSC po 2030 r. oraz o powołaniu Krajowego Zarządu Transportu? Z uwagi na strategiczny charakter tego postępowania – jednego z największych w historii zamówień publicznych w sektorze transportu w Polsce – wnoszę o wprowadzenie cyklicznej, co najmniej kwartalnej, informacji rządowej w tej sprawie.
Oczekuję wyczerpujących, merytorycznych i terminowych odpowiedzi na powyższe pytania. Pragnę podkreślić, że pominięcie któregokolwiek z pytań – jak miało to miejsce w przypadku pytania o osłonę antykorupcyjną CBA w odpowiedzi z 30 maja 2025 r. – stanowi naruszenie standardów odpowiedzialności rządu wobec parlamentu i będzie skutkować kolejnym wystąpieniem w trybie art. 193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Sprawa ta dotyczy bowiem nie tylko organizacji rynku kolejowego po 2030 r., lecz przede wszystkim dziesiątek milionów Polaków, którzy każdego roku korzystają z usług dalekobieżnego transportu kolejowego, a także miliardów złotych pochodzących z budżetu państwa, których wydatkowanie wymaga pełnej przejrzystości, kontroli antykorupcyjnej i ochrony interesu narodowego.
Z wyrazami szacunku
Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej