Treść interpelacji
Interpelacja w sprawie planowanego wprowadzenia od 1 września 2026 r. przedmiotu edukacja zdrowotna jako obowiązkowego dla uczniów w klasach IV-VIII szkół podstawowych i uczniów szkół ponadpodstawowych
Interpelacja nr 16905
do ministra edukacji
w sprawie planowanego wprowadzenia od 1 września 2026 r. przedmiotu edukacja zdrowotna jako obowiązkowego dla uczniów w klasach IV-VIII szkół podstawowych i uczniów szkół ponadpodstawowych
Zgłaszający: Mateusz Morawiecki
Data wpływu: 29-04-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z planowanym wprowadzeniem od nowego roku szkolnego 2026/27 edukacji zdrowotnej jako przedmiotu obowiązkowego dla uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych oraz uczniów szkół ponadpodstawowych uprzejmie proszę o przekazanie szczegółowych informacji oraz wyjaśnień dotyczących stanu przygotowania programu edukacji zdrowotnej, podręczników oraz pomocy dydaktycznych niezbędnych w realizacji przedmiotu oraz udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące kwestii wdrażania przedmiotu w szkołach.
Polska szkoła wymaga przemyślanych reform, które będą wzmacniały jakość kształcenia oraz budowały solidne fundamenty dla rozwoju nauki, gospodarki i kultury. Szkoła nie powinna być miejscem wprowadzania transformacji społecznej poprzez kształtowanie przekonań uczniów w sposób wykraczający poza cele edukacyjne. Wprowadzane rozwiązania budzą wątpliwości co do trybu ich przygotowania – w szczególności z uwagi na brak pogłębionej diagnozy problemów systemu oświaty oraz niewystarczającą analizę potencjalnych skutków proponowanych zmian, a także brak konsultacji z różnymi środowiskami, a przede wszystkim rodzicami uczniów. Pospieszne zmiany, niepoparte badaniami, mogą prowadzić do dalszego rozproszenia treści nauczania, osłabienia kształcenia i tym samym negatywnego wpływu na ucznia. Wątpliwości budzi także zakres treści przewidzianych do realizacji w ramach edukacji zdrowotnej, w szczególności w obszarze wychowania seksualnego, relacji międzyludzkich oraz kształtowania postaw i wartości.
Zgodnie z art. 48 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami, a państwo powinno to prawo szanować i wspierać. W tym kontekście wątpliwości budzi wprowadzenie obowiązkowego przedmiotu bez możliwości zwolnienia ucznia z tego przedmiotu na wniosek rodziców lub w przypadku ucznia pełnoletniego – samego ucznia – analogicznie do rozwiązań stosowanych wcześniej w przypadku zajęć wychowania do życia w rodzinie czy edukacji zdrowotnej.
W roku szkolnym 2025/2026 odnotowano znaczącą skalę rezygnacji uczniów z udziału w zajęciach edukacji zdrowotnej, co w praktyce w wielu szkołach oznacza bardzo ograniczony poziom uczestnictwa w tym przedmiocie. Decyzje rodziców i uczniów w tym zakresie miały w wielu przypadkach charakter jednoznaczny i powszechny, co stanowi wyraźny sygnał dystansu wobec przyjętej formuły programowej. Niski poziom frekwencji może być odczytywany jako istotny wyraz braku akceptacji dla treści programowych tego przedmiotu oraz form i sposobów jego realizacji. Skala tych decyzji powinna być czytelnym sygnałem dla Ministerstwa Edukacji Narodowej, iż podstawa programowa edukacji zdrowotnej wymaga ponownego opracowania w oparciu o szerokie konsultacje społeczne oraz realne potrzeby uczniów, ich rodziców i nauczycieli tak, aby stanowiła długofalową i skuteczną inwestycję w zdrowie i wzmacnianie dobrostanu uczniów.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Kiedy ministerstwo planuje przedstawić projekt zmian w rozporządzeniu w sprawie ramowych planów nauczania oraz w rozporządzeniu w sprawie podstawy programowej w części dotyczącej edukacji zdrowotnej?
Kiedy przewidziane jest rozpoczęcie konsultacji społecznych oraz międzyresortowych dotyczących zmian w zakresie treści i sposobu realizacji podstawy programowej edukacji zdrowotnej? Jaki będzie ich planowany zakres oraz czas trwania?
Jaki jest szczegółowy harmonogram wdrażania przedmiotu edukacja zdrowotna w szkołach? Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie pilotażu – a jeśli tak, to w jakiej formule, w jakim zakresie oraz w jakiego typu placówkach?
Jakie były przesłanki podjętej decyzji o wprowadzeniu przedmiotu edukacja zdrowotna jako obowiązkowego w kontekście zgłaszanego sprzeciwu części rodziców i uczniów przed rokiem szkolnym 2025/2026?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego zwolnienie ucznia z obowiązkowych zajęć edukacji zdrowotnej na wniosek rodziców lub pełnoletniego ucznia? Jeśli nie – jakie są przesłanki takiej decyzji?
W jaki sposób planowana jest organizacja realizacji zajęć w praktyce, w tym ich umiejscowienie w planie lekcji? Jak zostanie rozwiązana kwestia integracji treści z zakresu edukacji seksualnej w ramach przedmiotu? Czy przewiduje się rozwiązania organizacyjne ograniczające powstawanie tzw. okienek w planach zajęć uczniów?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę dotyczącą przygotowania kadry pedagogicznej do realizacji tego przedmiotu? Jakie kwalifikacje będą wymagane od nauczycieli? Czy przewidziano system szkoleń lub studiów podyplomowych? Jakie materiały dydaktyczne będą rekomendowane do wykorzystania podczas zajęć edukacji zdrowotnej?
Czy trwają prace nad podręcznikiem lub oficjalnymi materiałami edukacyjnymi do przedmiotu edukacja zdrowotna? Na jakim etapie znajdują się te prace?
W jaki sposób ministerstwo będzie sprawowało nadzór nad pracami powołanego zespołu eksperckiego, który analizuje nową podstawę programową edukacji zdrowotnej, aby zamieszczone w niej treści pozostały wolne od indywidualnych przekonań światopoglądowych ekspertów?
Czy planowane są zmiany w strukturze treści, w tym ewentualne przeniesienie części zagadnień z zakresu zdrowia seksualnego do innych obszarów, takich jak zdrowie społeczne lub wartości?
Czy ministerstwo identyfikuje potencjalne ryzyka związane z postrzeganiem przedmiotu jako narzędzia oddziaływania światopoglądowego, w szczególności w kontekście faktu, że edukacja zdrowotna w proponowanej formie wykracza poza zagadnienia stricte medyczne, obejmując również obszary wartości, emocji oraz wychowania seksualnego? Jakie działania są podejmowane w celu ograniczenia tych ryzyk?
W jaki sposób zostanie zapewniona neutralność światopoglądowa treści nauczania? Czy przewidziano konkretne mechanizmy kontroli, ewaluacji i weryfikacji realizowanych treści?
Czy treści dotyczące praw człowieka oraz przeciwdziałania dyskryminacji obejmują zagadnienia tożsamości płciowej i orientacji seksualnej? Jeśli tak – proszę o podanie zagadnień wpisanych do podstawy programowej oraz podstaw naukowych i prawnych ich wprowadzenia.
Czy w podstawie programowej zagadnienia macierzyństwa i rodzicielstwa są ujmowane również w kontekście ich znaczenia społecznego oraz konstytucyjnego?
Czy planowane jest rozszerzenie treści przedmiotu o zagadnienia związane ze zdrowiem prokreacyjnym?
Czy – w ocenie ministerstwa – obecna podstawa programowa w wystarczającym stopniu obejmuje promocję zdrowia oraz kształtowanie prozdrowotnych nawyków?
Czy ministerstwo rozważa, aby w przyszłości rozszerzyć treści podstawy programowej o zagadnienia dotyczące edukacji seksualnej?
Mając na uwadze znaczenie poruszanych kwestii dla wychowania młodego pokolenia, proszę o szczegółowe odniesienie się do powyższych pytań.
Z wyrazami szacunku
Mateusz Morawiecki
Odpowiedź Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
27.05.2026
Odpowiedź na interpelację w sprawie planowanego wprowadzenia od 1 września 2026 r. przedmiotu edukacja zdrowotna jako obowiązkowego dla uczniów w klasach IV-VIII szkół podstawowych i uczniów szkół ponadpodstawowych
Odpowiedź na interpelację nr 16905
w sprawie planowanego wprowadzenia od 1 września 2026 r. przedmiotu edukacja zdrowotna jako obowiązkowego dla uczniów w klasach IV-VIII szkół podstawowych i uczniów szkół ponadpodstawowych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 27-05-2026
Szanowny Panie Marszałku,
odnosząc się wprost do przesłanych przez Pana Posła pytań, uprzejmie informuję.
Ad 1-2 oraz 13-14
21 maja br. Minister Edukacji skierowała do konsultacji publicznych następujące projekty rozporządzeń:
zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym,
zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia,
w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz szkoły policealnej
w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół,
w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego.
Informacje o konsultacjach publicznych oraz pliki z ww. projektami rozporządzeń są dostępne na stronie internetowej ministerstwa pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/edukacja/edukacja-zdrowotna-i-edukacja-zdrowotna--zdrowie-seksualne--projekty-rozporzadzen-ministra-edukacji-skierowane-do-konsultacji-publicznych
Uzgodnienia międzyresortowe ww. projektów rozporządzeń zaplanowano na 14 dni, natomiast konsultacje publiczne na 21 dni (konsultacje potrwają do 11 czerwca br.). Projekty rozporządzeń są również dostępne na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji.
Dodatkowo informuję, że projekt rozporządzenia w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna (jako obowiązkowe zajęcia edukacyjne) względem obowiązującej w roku szkolnym 2025/2026 podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna (niebędącej obowiązkowym zajęciem edukacyjnym) przewiduje zmiany dotyczące:
uzupełnienia celów kształcenia – wymagań ogólnych o rozumienie znaczenia wiedzy opartej na dowodach naukowych oraz podejmowanie świadomych i odpowiedzialnych decyzji, także w środowisku cyfrowym;
wzmocnienia treści dotyczących higieny jamy ustnej (zmiany w działach Zdrowie fizyczne i Odżywianie w klasach IV–VI, oraz zmiany w dziale Zdrowie fizyczne w klasach VII i VIII);
uzupełnienia treści dotyczących stosowania zasad zdrowego nawadniania (zmiana w dziale Odżywianie w klasach IV–VI);
rozwijania kompetencji w zakresie rozumienia potrzeb osób z doświadczeniem chorób i stanów przewlekłych, w tym osób po udarze mózgu oraz osób z rozpoznaną padaczką, a także nabywania umiejętności udzielania pierwszej pomocy w przypadku napadu padaczkowego (zmiana w dziale Zdrowie psychiczne w klasach IV–VI, oraz w dziale Zdrowie fizyczne w klasach VII i VIII);
rozszerzenia zagadnień odnoszących się do zdrowia społecznego o kwestie związane z wartością rodziny, w tym w rodziny wielodzietnej (zmiana w dziale Zdrowie społeczne w klasach IV–VI oraz klasach VII i VIII), a także o kwestie dotyczące znaczenia odpowiedzialności dla budowania relacji (zmiana w dziale Zdrowie społeczne w klasach VII i VIII);
rozszerzenia działu Zdrowie społeczne w klasach IV–VI o zagadnienia dotyczące rozpoznawania przemocy, dbania o granice osobiste oraz reagowania na ich przekroczenie,
rezygnacji ze zbyt szczegółowego sposobu określenia wymagań dotyczących zmian w okresie dojrzewania oraz nieprawidłowości i urazów układu moczowo-płciowego w dziale Dojrzewanie w klasach IV–VI oraz klasach VII i VIII, a także rozszerzenie w tym dziale w klasach IV–VI problematyki cyklu miesiączkowego o jego zaburzenia;
rezygnacji z działu Zdrowie seksualne w klasach IV–VI oraz klasach VII i VIII ponieważ treści z tego działu zostały uwzględnione w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie nowego przedmiotu edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne;
uzupełnienia zakresu wymagań dotyczących bezpieczeństwa w środowisku cyfrowym w dziale Internet i profilaktyka uzależnień w klasach IV–VI, tj. dodanie phishingu i kradzieży tożsamości do katalogu zagrożeń wynikających z niewłaściwego używania technologii informacyjno-komunikacyjnych;
zmniejszenia (z przynajmniej dwóch do przynajmniej jednego) liczby wymaganych do realizacji w każdym roku szkolnym doświadczeń edukacyjnych.
W konsekwencji zmieniona podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna obejmuje 9 z 10 dotychczasowych działów. Włączenie do przedmiotu edukacja zdrowotna w szkole podstawowej zagadnień dotyczących poszanowania godności, autonomii i granic osobistych realizuje prawo uczniów do rzetelnej informacji i edukacji, która uczy świadomych i odpowiedzialnych decyzji związanych z życiem i zdrowiem. Rozszerzenie zakresu edukacji zdrowotnej o te treści pełni również funkcję profilaktyczną – służy ochronie dzieci i młodzieży przed zachowaniami zagrażającymi ich bezpieczeństwu oraz dobrostanowi.
Projekt rozporządzenia w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkół ponadpodstawowych w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna (jako obowiązkowe zajęcia edukacyjne) względem obowiązującej w roku szkolnym 2025/2026 podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna (niebędącej obowiązkowym zajęciem edukacyjnym) przewiduje zmiany dotyczące:
uzupełnienia celów kształcenia – wymagań ogólnych o krytyczne korzystanie z wiedzy opartej na dowodach naukowych, w tym rozpoznawanie dezinformacji oraz podejmowanie świadomych i odpowiedzialnych decyzji w środowisku cyfrowym i społecznym;
wzmocnienia treści dotyczących higieny jamy ustnej (zmiana w dziale Zdrowie fizyczne );
dodanie diety bezglutenowej jako proponowanej do omówienia w ramach działu Odżywianie ;
rozszerzenia zagadnień odnoszących się do zdrowia społecznego o kwestie związane z wartością rodziny, w tym w rodziny wielodzietnej (zmiany w dziale Zdrowie społeczne );
rezygnacji z działu Zdrowie seksualne (ponieważ treści z tego działu zostały uwzględnione w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie nowego przedmiotu edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne) oraz związaną z tym zmianę w dziale Internet i profilaktyka uzależnień (skrócenie treści jednego z wymagań do wyboru, dotyczącego umiejętności wyjaśniania koncepcji redukcji szkód).
Pozostałe zmiany polegające na uzupełnianiu lub korekcie treści nauczania zostały zaproponowane w związku z postulatami kierowanymi do Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Ad 3.
Planowane jest, aby przedmiot edukacja zdrowotna był obowiązkowy od 1 września br. dla uczniów klas IV-VIII szkoły podstawowej oraz uczniów dwóch klas szkół ponadpodstawowych.
Trwający obecnie rok szkolny 2025/2026, w którym edukacja zdrowotna jest przedmiotem fakultatywnym, należy w praktyce traktować jako pilotażowy.
Ad 4–5 oraz 16.
Uprzejmie informuję, że szerokie uzasadnienie potrzeby zmiany statusu przedmiotu edukacja zdrowotna (z nieobowiązkowego na obowiązkowy) zostało zamieszczone w uzasadnieniach do ww. projektów rozporządzeń.
Nie ulega wątpliwości, że powszechna, oparta na wiedzy naukowej edukacja zdrowotna stanowi kluczowe narzędzie ochrony zdrowia publicznego oraz profilaktyki zdrowotnej. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej w stanowisku nr 34/26/P-IX z dnia 10 kwietnia 2026 r. w sprawie wprowadzenia obowiązkowego przedmiotu „edukacja zdrowotna” wskazało, że „ Decyzja o wprowadzeniu edukacji zdrowotnej jako elementu obowiązkowego w trakcie nauczania szkolnego jest niezwykle ważna dla zdrowotności naszego społeczeństwa. Potencjalne korzyści płynące z przekazywania uczniom popartej naukowo wiedzy na temat zdrowia czy podstaw profilaktyki zdrowotnej są nie do przecenienia. Państwo powinno odgrywać wiodącą rolę w przekazywaniu młodym pokoleniem rzetelnej wiedzy na temat zdrowia, tym samym zapobiegając niebezpiecznemu zjawisku pozyskiwaniu wiedzy o zdrowiu ze źródeł propagujących metody niesprawdzone naukowo lub wręcz pseudomedyczne. Wiele schorzeń, zwłaszcza chorób cywilizacyjnych, ma swoje źródło w złych nawykach dotyczących zdrowia czy niekorzystaniu z dostępnej profilaktyki zdrowotnej. Wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej do nauczania szkolnego przyczyni się do poprawy tego stanu rzeczy. ”.
Dane przedstawione w najnowszym raporcie Diagnoza Młodzieży 2026. Raport i rekomendacje, Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej, Warszawa 2026 [1] , a także w raporcie za rok 2025. WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości, Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie [2] jednoznacznie wskazują na postępujący kryzys dobrostanu dzieci i młodzieży, objawiający się krytycznym obniżeniem sprawności fizycznej oraz znaczącym pogorszeniem kondycji psychicznej i społecznej.
Raport Diagnoza Młodzieży 2026. Raport i rekomendacje , opracowany na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej, koncentruje się na kondycji psychicznej i społecznej młodego pokolenia. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na nasilony stres oraz lęk przed porażką na ścieżce zawodowej. Badania wskazują ponadto na wyraźny wzrost poczucia osamotnienia oraz problemów ze zdrowiem psychicznym w porównaniu do wyników grup wiekowych z lat ubiegłych. Szczegółowe dane statystyczne zawarte w Raporcie wskazują, że:
ponad 50% badanych uczniów deklaruje permanentne poczucie stresu i przeciążenia wynikającego z presji edukacyjnej oraz obawy przed niepowodzeniem,
42% nastolatków regularnie doświadcza poczucia izolacji i samotności, również w obrębie grup rówieśniczych,
co trzeci uczeń (ok. 33%) przejawia objawy obniżonej odporności psychicznej lub zaburzeń nastroju, co wskazuje na konieczność objęcia ich profesjonalnym wsparciem specjalistycznym.
Wnioski z raportu wskazują na potrzebę wzmocnienia w edukacji zdrowotnej kompetencji społecznych i emocjonalnych uczniów, takich jak dbanie o granice osobiste, rozpoznawanie presji czy umiejętność korzystania ze wsparcia.
Równolegle, wyniki badań kondycji fizycznej dzieci i młodzieży szkolnej, zaprezentowane w raporcie merytorycznym za rok 2025 WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości , dokumentują krytyczne deficyty w zakresie podstawowych kompetencji ruchowych uczniów:
94% dzieci w wieku wczesnoszkolnym wykazuje niedostateczny poziom kompetencji ruchowych – uczniowie mają trudności z podstawowymi czynnościami, takimi jak prawidłowy bieg, skok przez skakankę czy chwytanie piłki,
57% chłopców i 63% dziewcząt posiada niewystarczającą wydolność krążeniowo-oddechową, co jest bezpośrednim wskaźnikiem ryzyka chorób cywilizacyjnych w przyszłości,
60% uczniów nie uczestniczy w żadnej formie zorganizowanej aktywności fizycznej poza obowiązkowymi zajęciami wychowania fizycznego,
jedynie 16,8% populacji uczniów w Polsce realizuje zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia ( WHO) dotyczące aktywności fizycznej , obejmujące minimum 60 minut umiarkowanego lub intensywnego ruchu na dobę.
Powyższą diagnozę obniżającej się sprawności fizycznej dzieci i młodzieży w Polsce należy uzupełnić, m.in. o alarmujące wnioski w zakresie nadmiernej masy ciała, płynące w szczególności z międzynarodowego badania COSI ( Childhood Obesity Surveillance Initiative ) [3] , tj. Projektu Monitorowania Otyłości Dzieci , realizowanego z inicjatywy Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Celem wspomnianego badania jest dostarczanie informacji o trendach dotyczących występowania nadwagi i otyłości oraz sposobu żywienia, aktywności fizycznej, środowiska rodzinnego i szkolnego dzieci w wieku 6–9 lat. Wyniki ostatniej 6. rundy tych badań przeprowadzonych w latach 2022–2024 jednoznacznie potwierdzają alarmującą tendencję wzrostową, która dotyczy już co trzeciego ośmiolatka w Polsce (31% chłopców i 21% dziewcząt). Co piąty chłopiec (13%) w tej grupie wiekowej ma stwierdzoną otyłość.
Biorąc pod uwagę skalę negatywnych zjawisk zdrowotnych nadanie przedmiotowi edukacja zdrowotna statusu obowiązkowych zajęć edukacyjnych jest kluczowe dla wyposażenia całej populacji uczniów w szereg niezbędnych kompetencji – zarówno w obszarze zdrowia emocjonalnego, obejmującego nie tylko umiejętność rozpoznawania symptomów kryzysu psychicznego lecz także rozwijanie kompetencji służących jego zapobieganiu, budowaniu odporności psychicznej oraz dbaniu o własny dobrostan (w tym stosowanie zasad higieny cyfrowej), jak i w zakresie zdrowia fizycznego oraz profilaktyki. Równie istotne jest wykształcenie umiejętności bieżącego monitorowania stanu zdrowia oraz przyswojenie zasad zdrowego żywienia, co stanowi fundament dla budowania prawidłowych postaw prozdrowotnych od najmłodszych lat. Ponadto, działanie to stanowi odpowiedź systemu oświaty na obserwowany wzrost występowania zaburzeń depresyjnych, lękowych i zachowań autodestrukcyjnych, a także na zmiany w kondycji fizycznej uczniów, objawiające się zwiększeniem skali nadwagi i otyłości oraz obniżeniem sprawności fizycznej wśród dzieci i młodzieży.
Szkoła pełni w tych działaniach szczególną rolę. Nauczyciele, wspierając w tym zakresie rodzinę, powinni zmierzać do tego, aby uczniowie rozwijali świadomość zdrowia oraz kompetencje niezbędne do utrzymania zdrowia fizycznego, psychicznego, społecznego i środowiskowego. Istotnym elementem tych działań jest współpraca z rodzicami oraz wzmacnianie roli środowiska rodzinnego jako podstawowego miejsca kształtowania postaw, nawyków i systemu wartości sprzyjających zdrowiu. Dotyczy to w szczególności aktywności fizycznej, zdrowego odżywiania, higieny osobistej i snu, radzenia sobie ze stresem, budowania satysfakcjonujących relacji opartych na szacunku i odpowiedzialności, a także unikania zagrożeń i zachowań ryzykownych oraz dbałości o zdrowe i bezpieczne środowisko życia.
Z powyższych względów, za w pełni zasadne należy uznać uczynienie wybranych obszarów tematycznych przedmiotu edukacja zdrowotna – obejmujących działy: Wartości i postawy , Zdrowie fizyczne , Aktywność fizyczna , Odżywianie , Zdrowie psychiczne , Zdrowie społeczne , Zdrowie środowiskowe , Dojrzewanie oraz Internet i profilaktyka uzależnień – obowiązkowymi.
Jednocześnie problematyka zdrowia seksualnego, wraz z treściami, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. z 2022 r. poz. 1575), dotyczącymi „wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji”, będą stanowić treść nowego, nieobowiązkowego przedmiotu pn. edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne, zapewniając tym samym, razem z podstawą programową kształcenia ogólnego w zakresie edukacji zdrowotnej, wszechstronne uwzględnienie szeroko rozumianej edukacji zdrowotnej w kształceniu ogólnym w szkole podstawowej.
Szczegółowe zasady i sposób realizacji zajęć edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne zostały określone w projekcie rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego.
Nauczyciel prowadzący te zajęcia, w każdym roku szkolnym przed przystąpieniem do realizacji tych zajęć, przeprowadzi wraz z wychowawcą co najmniej jedno spotkanie informacyjne z rodzicami uczniów niepełnoletnich oraz z uczniami pełnoletnimi. Za przeprowadzenie tych spotkań odpowiedzialny będzie dyrektor szkoły, który ustali termin ich organizacji w szkole i poinformuje o nich rodziców uczniów.
Ad 6.
Planuje się, by nieobowiązkowe zajęcia pn. edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne były prowadzone od roku szkolnego 2026/2027 w:
klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze 1 godziny w roku szkolnym w każdej z tych klas,
klasach VII i VIII szkoły podstawowej w wymiarze 2 godzin w roku szkolnym w każdej z tych klas,
branżowej szkole I stopnia, liceum ogólnokształcącym i technikum w klasach I i II albo w klasach II i III albo w klasach I i III, w wymiarze 3 godzin w roku szkolnym w każdej z klas (tj. we wszystkich klasach, w których będą prowadzone obowiązkowe zajęcia edukacja zdrowotna).
Udział niepełnoletnich uczniów w zajęciach jest dobrowolny i zależy od decyzji rodziców, którzy będą mogli zgłosić pisemną rezygnację z uczestnictwa.
Dyrektor szkoły będzie odpowiedzialny za ustalenie terminu organizacji zajęć w szkole oraz poinformowanie o nich rodziców uczniów.
Ad 7.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć edukacja zdrowotna posiada osoba, która: ukończyła studia pierwszego i drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie w zakresie edukacji zdrowotnej i posiada przygotowanie pedagogiczne, albo ukończyła inne studia pierwszego i drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie w zakresie innym niż edukacja zdrowotna, posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe w zakresie edukacji zdrowotnej.
Ponadto, kwalifikacje do nauczania edukacji zdrowotnej posiadają także: nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego, wychowania do życia w rodzinie oraz nauczyciele psycholodzy; osoby, które ukończyły studia przygotowujące do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty, ratownika medycznego, albo studia pierwszego i drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie w zakresie zdrowia publicznego, dietetyki lub żywienia człowieka i posiadają przygotowanie pedagogiczne.
Wg danych Systemu Informacji Oświatowej (SIO) w ok. 13,7 tys. szkół podstawowych jest obecnie ponad 84,5 tys. nauczycieli mających kwalifikacje do nauczania edukacji zdrowotnej. Natomiast, w około 6 tys. szkół ponadpodstawowych (tj. liceów ogólnokształcących, techników i branżowych szkół I stopnia) jest obecnie około 36 tys. nauczycieli mających kwalifikacje do nauczania edukacji zdrowotnej.
Dodatkowo, w czerwcu 2026 r. zakończy się I. edycja zleconych w 2025 r. przez Ministerstwo Edukacji Narodowej studiów podyplomowych z zakresu edukacji zdrowotnej, które ukończy grupa ok. 580 czynnych nauczycieli. Obecnie w trakcie zlecania przez MEN jest kolejna edycja tych studiów, która ma objąć podobną liczbę nauczycieli, zatem w czerwcu 2027 r. będzie to grupa ponad 1000 nauczycieli, którzy ukończą zlecone przez MEN studia podyplomowe w zakresie edukacji zdrowotnej.
Ad 8.
Ministerstwo Edukacji Narodowej nie zajmuje się bezpośrednim opracowywaniem podręczników szkolnych. Wszczęcie postępowania administracyjnego o dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika odbywa się na wniosek danego wydawcy.
Obecnie brak jest dopuszczonych do użytku szkolnego podręczników do edukacji zdrowotnej w szkole podstawowej. Dla szkół ponadpodstawowych są dopuszczone do użytku szkolnego dwa podręczniki do edukacji zdrowotnej (wydawnictwa Operon).
Niezależnie od powyższego, Ministerstwo Edukacji Narodowej zapewniło szkołom już na rok szkolny 2025/2026 dostęp do materiałów edukacyjnych i dydaktycznych do nauczania i uczenia się edukacji zdrowotnej, w tym w szczególności przykładowe programy nauczania, informator, scenariusze lekcji. Materiały te są dostępne Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej ( https://zpe.gov.pl/edukacja-zdrowotna ), a przed nowym rokiem szkolnym – w związku z ww. zmianami – zostaną zaktualizowane i uzupełnione.
Ad 9.
Minister Edukacji powołała zespół ekspertów, w którego składzie znalazły się osoby reprezentujące wysoki poziom merytoryczny w zakresie dyscypliny wiedzy, która stanowi bazę dla tego przedmiotu. Jego koordynatorem jest prof. dr. hab. Zbigniew Izdebski – pedagog, seksuolog, kierownik Katedry Biomedycznych Podstaw Rozwoju i Seksuologii Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego, Koordynator Wydziału Medycznego UW oraz kierownik Katedry Humanizacji Medycyny i Seksuologii Instytutu Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Zielonogórskiego. Ponadto w skład zespołu weszli także: Antonina Kopyt – nauczycielka wychowania do życia w rodzinie, dr n. med. Aleksandra Lewandowska – konsultantka krajowa ds. psychiatrii dzieci i młodzieży, Joanna Napierała – Przewodnicząca Państwowej Komisji ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 oraz dr n. med. lek. dent. Dariusz Samborski – Prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Lublinie.
Ad 10, 15 oraz 17.
Podstawy programowe dla przedmiotu „edukacja zdrowotna” i przedmiotu „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”, uwzględniają treści dotyczące wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji. Biorąc pod uwagę charakter ww. treści, część z nich będzie realizowana w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych „edukacja zdrowotna” (przede wszystkim w działach obejmujących dojrzewanie oraz zdrowie społeczne), a część będzie realizowana w ramach nieobowiązkowych zajęć edukacyjnych „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne” (obejmujących przede wszystkim dział zdrowie seksualne oraz treści dotyczące wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji).
Ad 11-12.
Ministerstwo Edukacji Narodowej nie identyfikuje potencjalnego ryzyka z postrzeganiem przedmiotu jako narzędzia oddziaływania światopoglądowego – treści nauczania nie mają nic wspólnego ze światopoglądem – jest to wiedza medyczna i psychologiczna.
Jednocześnie, nauczyciel ma obowiązek zachować neutralność światopoglądową i polityczną, a celem zajęć jest przekazanie wiedzy opartej na dowodach naukowych. Wyjaśniam również, że program nauczania do danych zajęć edukacyjnych w szkole przedstawia nauczyciel przedmiotu, a dyrektor szkoły go zatwierdza. Musi on uwzględniać treści nauczania określone w aktualnej podstawie programowej . Organem sprawującym nadzór pedagogiczny nad realizacją programu nauczania poszczególnych zajęć edukacyjnych – w tym również edukacji zdrowotnej – jest dyrektor szkoły.
Natomiast nadzór pedagogiczny nad szkołami publicznymi i niepublicznymi znajdującymi się na obszarze danego województwa sprawuje właściwy kurator oświaty. Nadzór pedagogiczny polega na obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół. Nadzorowi w szczególności podlega realizacja podstawy programowej kształcenia ogólnego i ramowych planów nauczania.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Diagnoza Młodzieży 2026. Raport i rekomendacje Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej, Warszawa 2026; https://ore.edu.pl/2026/03/raport-diagnoza-mlodziezy-2026/
[2] Raport merytoryczny za rok 2025 projektu WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości, Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie;
https://www.awf.edu.pl/uczelnia/aktualnosci/raport-merytoryczny-projektu-wf-z-awf.-aktywny-dzisiaj-dla-zdrowia-w-przyszlosci-za-rok-2025
[3] Raporty zbiorcze porównujące dane z ponad 40 krajów regionu europejskiego, w tym z Polski publikowane są na oficjalnej stronie WHO:
https://www.who.int/europe/initiatives/who-european-childhood-obesity-surveillance-initiative-(cosi)