Interpelacja w sprawie niewystarczającego wsparcia dla polskich pszczelarzy, zagrożeń wynikających z planowanych regulacji środowiskowych oraz potrzeby ochrony krajowego rynku miodu

Interpelacja w sprawie niewystarczającego wsparcia dla polskich pszczelarzy, zagrożeń wynikających z planowanych regulacji środowiskowych oraz potrzeby ochrony krajowego rynku miodu Interpelacja nr 16863 do ministra klimatu i środowiska, ministra rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie niewystarczającego wsparcia dla polskich pszczelarzy, zagrożeń wynikających z planowanych regulacji środowiskowych oraz potrzeby ochrony krajowego rynku miodu Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 27-04-2026 Do mojego biura poselskiego docierają niepokojące sygnały od pszczelarzy wskazujące na pogarszającą się sytuację ekonomiczną polskich pasiek, brak realnego wsparcia ze strony państwa, narastające problemy z lokalizacją pasiek, presję taniego importu miodu spoza Unii Europejskiej oraz niepewność wynikającą z prac nad dokumentami dotyczącymi ochrony przyrody i dzikich zapylaczy. Pszczelarze alarmują, że obecny poziom pomocy publicznej nie odpowiada rzeczywistym kosztom prowadzenia pasiek. Szczególnie często wskazywana jest stawka pomocy do przezimowanych rodzin pszczelich, która w naborze prowadzonym przez ARiMR w 2026 r. wynosi 50 zł do jednego pnia. Nabór trwa od 1 kwietnia do 31 maja 2026 r., a pomoc jest udzielana z budżetu państwa za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ARiMR. W ocenie wielu pszczelarzy kwota 50 zł ma charakter symboliczny, a nie realny. Wskazują oni, że koszt samej węzy może sięgać ok. 60 zł za kilogram, do czego dochodzą koszty leczenia rodzin pszczelich, paliwa, sprzętu, pracy, dokarmiania, materiałów pasiecznych, badań, utrzymania uli oraz przeciwdziałania chorobom. Przy takim poziomie kosztów trudno uznać, że obecna pomoc odpowiada skali problemów, z którymi mierzy się branża. Niepokojące są również dane zawarte w raporcie „Stan pszczelarstwa w Polsce w 2025 roku“ przygotowanym przez Instytut Ogrodnictwa – Państwowy Instytut Badawczy. W raporcie wskazano m.in., że na działalność pszczelarską negatywnie wpływają: wzrost kosztów pracy, zakupu materiałów i środków do produkcji pszczelarskiej, spadek cen miodu w obrocie hurtowym oraz ograniczony popyt, co obniża rentowność zwłaszcza pasiek półtowarowych i towarowych. Z kolei w streszczeniu raportu wskazano, że pszczelarstwem w Polsce zajmuje się 96,6 tys. osób, dominuje model produkcji o niewielkiej skali, a średnie napszczelenie w kraju wynosi 7,7 pni/km². Problem ma więc wymiar nie tylko gospodarczy, ale również społeczny, rolniczy i środowiskowy. Pszczelarstwo nie jest wyłącznie działalnością hobbystyczną. Jest ważnym elementem bezpieczeństwa żywnościowego, rolnictwa, sadownictwa, ogrodnictwa, ochrony bioróżnorodności oraz tradycyjnej polskiej wsi. Ograniczanie funkcjonowania pasiek lub doprowadzanie do ich ekonomicznego upadku oznacza realne straty dla całego sektora rolnego. Szczególny niepokój budzą również informacje dotyczące Krajowego Planu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych. W projekcie dokumentu pojawia się środek określony jako „Ograniczenie negatywnego wpływu hodowli pszczoły miodnej na populacje dzikich zapylaczy“. Już sama nazwa tego środka wywołuje zrozumiałe obawy środowiska pszczelarskiego. Należy jasno wyjaśnić, czy rząd Donalda Tuska planuje rozwiązania, które w praktyce będą prowadziły do ograniczania możliwości prowadzenia pasiek, wypychania uli z określonych terenów, wprowadzania dodatkowych obowiązków administracyjnych albo tworzenia barier dla pszczelarzy. Ochrona dzikich zapylaczy jest ważna, ale nie może być prowadzona w sposób konfliktujący ją z pszczelarzami. Państwo powinno tworzyć więcej pożytków, łąk kwietnych, pasów roślin miododajnych, zadrzewień, terenów zielonych i naturalnych siedlisk, a nie przerzucać odpowiedzialność za problemy środowiskowe na polskich pszczelarzy. Z informacji przekazywanych przez pszczelarzy wynika również, że poważnym problemem jest brak wyznaczonych i zabezpieczonych lokalizacji dla pasiek. Dotyczy to zarówno gruntów publicznych, jak i terenów będących w zarządzie różnych instytucji państwowych i samorządowych. Brak jasnych zasad powoduje konflikty, niepewność oraz utrudnia rozwój pasiek. Pszczelarze oczekują nie kolejnych ograniczeń, lecz stabilnych i przejrzystych zasad korzystania z terenów, na których możliwe jest bezpieczne ustawianie uli. Istotnym problemem pozostaje także presja taniego importu miodu spoza Unii Europejskiej. Raport IO – PIB wskazuje, że import i spadek cen hurtowych są jednym z czynników pogarszających sytuację ekonomiczną pszczelarzy. Dodatkowo w opracowaniach branżowych wskazuje się, że Chiny są głównym dostawcą miodu do Polski spoza UE, a Ukraina pozostaje jednym z istotnych kierunków importu. Polscy pszczelarze nie mogą przegrywać z produktem sprowadzanym masowo, często po cenach, które rodzą pytania o uczciwą konkurencję, jakość, skład oraz rzeczywiste pochodzenie produktu. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznaje stawkę 50 zł pomocy do jednej przezimowanej rodziny pszczelej za adekwatną do obecnych kosztów prowadzenia pasiek? Na podstawie jakich kalkulacji ustalono stawkę 50 zł do jednego pnia pszczelego w naborze realizowanym w 2026 r.? Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma aktualną kalkulację średnich kosztów utrzymania jednej rodziny pszczelej w Polsce w latach: 2024, 2025 i 2026? Czy w kalkulacjach ministerstwa uwzględniono wzrost kosztów: węzy, leków weterynaryjnych, paliwa, sprzętu pasiecznego, dokarmiania pszczół, pracy oraz obsługi administracyjnej pasiek? Czy rząd planuje podniesienie stawki pomocy do przezimowanych rodzin pszczelich powyżej obecnego poziomu 50 zł? Czy rząd rozważa wprowadzenie mechanizmu waloryzacji pomocy dla pszczelarzy, tak aby jej wysokość była powiązana z rzeczywistym wzrostem kosztów produkcji? Ile środków z budżetu państwa przeznaczono na pomoc do przezimowanych rodzin pszczelich w latach 2021–2026, z podziałem na poszczególne lata? Ilu pszczelarzy skorzystało z tej pomocy w latach 2021–2025, z podziałem na województwa? Ile rodzin pszczelich objęto pomocą w latach 2021–2025, z podziałem na województwa? Czy w przypadku przekroczenia puli środków w naborze 2026 r. rząd zamierza zwiększyć budżet programu, czy też zostanie zastosowany mechanizm proporcjonalnego obniżenia wypłat? Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje uruchomienie osobnego programu dopłat do zakupu węzy pszczelej? Czy ministerstwo planuje osobny program wsparcia zakupu leków i środków do zwalczania warrozy oraz innych chorób rodzin pszczelich? Czy rząd planuje wsparcie zakupu: matek pszczelich, odkładów, sprzętu pasiecznego, uli oraz urządzeń do pozyskiwania i konfekcjonowania miodu? Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowało problem stopniowego zamykania pasiek z powodu braku rentowności? Ile pasiek zakończyło działalność w latach 2021–2025 według danych Inspekcji Weterynaryjnej lub innych instytucji państwowych? Czy rząd ma dane dotyczące liczby pszczelarzy, którzy ograniczyli liczbę rodzin pszczelich z powodu wzrostu kosztów prowadzenia działalności? Czy ministerstwo analizowało wpływ słabej kondycji ekonomicznej pszczelarstwa na sadownictwo, ogrodnictwo, rolnictwo i bezpieczeństwo żywnościowe Polski? Jakie działania planuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu poprawy opłacalności produkcji miodu w Polsce? Czy rząd planuje program promocji polskiego miodu, ze szczególnym uwzględnieniem krótkich łańcuchów dostaw, sprzedaży bezpośredniej i wsparcia lokalnych pszczelarzy? Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje wzmocnienie systemu oznaczania kraju pochodzenia miodu i mieszanek miodów dostępnych w sprzedaży detalicznej? Ile miodu zaimportowano do Polski w latach 2021–2025, z podziałem na kraje pochodzenia? Jaką część importu miodu do Polski w latach 2021–2025 stanowił miód pochodzący z Chin? Jaką część importu miodu do Polski w latach 2021–2025 stanowił miód pochodzący z Ukrainy? Ile kontroli jakości miodu importowanego przeprowadziły właściwe instytucje państwowe w latach 2021–2025? Ile partii importowanego miodu zakwestionowano w latach 2021–2025 ze względu na: jakość, skład, zafałszowanie, błędne oznakowanie lub niezgodność z deklarowanym pochodzeniem? Czy rząd planuje zwiększenie liczby kontroli miodu importowanego spoza Unii Europejskiej? Czy ministerstwo analizowało wpływ taniego importu miodu na ceny skupu i rentowność polskich pasiek? Czy rząd zamierza wystąpić na forum Unii Europejskiej o dodatkowe instrumenty ochrony rynku miodu przed nieuczciwą konkurencją spoza UE? Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska potwierdza, że w ramach Krajowego Planu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych przewidziano środek dotyczący ograniczenia negatywnego wpływu hodowli pszczoły miodnej na populacje dzikich zapylaczy? Jakie konkretne działania administracyjne, prawne lub organizacyjne mogą wynikać z tego środka? Czy są planowane jakiekolwiek ograniczenia dotyczące lokalizacji pasiek na terenach cennych przyrodniczo? Czy są planowane jakiekolwiek ograniczenia dotyczące lokalizacji pasiek w parkach narodowych, rezerwatach przyrody, parkach krajobrazowych, obszarach Natura 2000 lub na terenach Lasów Państwowych? Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyklucza wprowadzenie rozwiązań, które mogłyby prowadzić do administracyjnego usuwania istniejących pasiek z określonych terenów? Czy ewentualne ograniczenia dotyczące lokalizacji pasiek będą poprzedzone konsultacjami ze środowiskiem pszczelarskim? Czy w przypadku wprowadzenia ograniczeń lokalizacyjnych rząd przewiduje rekompensaty dla pszczelarzy, którzy poniosą straty lub będą zmuszeni do przeniesienia pasiek? Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska ma analizy wskazujące, że to pszczelarze są istotnym źródłem problemów dzikich zapylaczy w Polsce? Czy ministerstwo ma analizy dotyczące rzeczywistych przyczyn spadku liczebności dzikich zapylaczy, w tym wpływu chemizacji rolnictwa, zaniku siedlisk, likwidacji miedz, koszenia łąk, urbanizacji oraz zmian klimatycznych? Czy rząd planuje działania zwiększające bazę pożytkową dla pszczół miodnych i dzikich zapylaczy zamiast ograniczania funkcjonowania pasiek? Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje ogólnopolski program tworzenia łąk kwietnych, pasów roślin miododajnych, zadrzewień śródpolnych i terenów przyjaznych zapylaczom? Czy rząd planuje zobowiązanie instytucji publicznych, spółek Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz zarządców dróg do zwiększenia nasadzeń roślin miododajnych? Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska planują stworzenie systemu wyznaczania bezpiecznych lokalizacji dla pasiek na gruntach publicznych? Czy jest rozważane wykorzystanie gruntów KOWR, Lasów Państwowych, gmin, powiatów i województw jako miejsc, na których pszczelarze mogliby legalnie i stabilnie lokować pasieki? Czy rząd planuje stworzenie publicznego rejestru dostępnych lokalizacji dla pasiek? Czy rząd rozważa wprowadzenie preferencyjnych zasad dzierżawy lub użyczenia terenów publicznych dla pszczelarzy? Czy ministerstwa prowadzą dialog z organizacjami pszczelarskimi w sprawie problemu braku lokalizacji dla pasiek? Które organizacje pszczelarskie brały udział w konsultacjach dotyczących planowanych rozwiązań środowiskowych i rolniczych związanych z pszczelarstwem? Czy rząd planuje powołanie stałego zespołu do spraw pszczelarstwa z udziałem przedstawicieli pszczelarzy, naukowców, rolników, sadowników, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska? Czy rząd przygotuje kompleksową strategię rozwoju pszczelarstwa w Polsce na lata 2026–2030? Czy w tej strategii zostaną uwzględnione: opłacalność produkcji, ochrona rynku przed importem, wsparcie małych i średnich pasiek, rozwój pożytków, zdrowotność pszczół oraz jasne zasady lokalizacji pasiek? Czy ministrowie zobowiążą się do przedstawienia Sejmowi informacji o stanie polskiego pszczelarstwa oraz planowanych działaniach rządu w tym zakresie? Polscy pszczelarze nie oczekują pustych deklaracji ani symbolicznych gestów. Oczekują realnego wsparcia, stabilnych zasad, ochrony przed nieuczciwą konkurencją i traktowania ich jako ważnej części polskiego rolnictwa, polskiej wsi oraz systemu bezpieczeństwa żywnościowego państwa. Nie można jednocześnie mówić o ochronie przyrody i zapylaczy, a z drugiej strony zostawiać pszczelarzy samych sobie wobec rosnących kosztów, presji importowej, niepewności regulacyjnej i braku miejsc do prowadzenia pasiek. Rząd ma obowiązek przedstawić konkretne działania, które zatrzymają proces likwidacji pasiek i wzmocnią polskie pszczelarstwo.