Interpelacja w sprawie kontynuacji programu wsparcia samorządów w zakresie likwidacji miejsc, gdzie składowane są odpady niebezpieczne, oraz systemowego ograniczenia działania tzw. mafii śmieciowych

Interpelacja w sprawie kontynuacji programu wsparcia samorządów w zakresie likwidacji miejsc, gdzie składowane są odpady niebezpieczne, oraz systemowego ograniczenia działania tzw. mafii śmieciowych Interpelacja nr 16827 do ministra klimatu i środowiska, ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra sprawiedliwości w sprawie kontynuacji programu wsparcia samorządów w zakresie likwidacji miejsc, gdzie składowane są odpady niebezpieczne, oraz systemowego ograniczenia działania tzw. mafii śmieciowych Zgłaszający: Łukasz Kmita Data wpływu: 24-04-2026 Przez lata w wielu polskich miastach i na terenie mniejszych miejscowości powstawały dzikie wysypiska odpadów - w tym odpadów niebezpiecznych. Porzucone przyczepy TIR, załadowane po brzegi big bagami lub mauzerami hale magazynowe czy wywiezione i pozostawione na polach odpady - takich miejsc w każdym województwie są niemal dziesiątki. W powiecie olkuskim - w czasie gdy starostą powiatu był pan Paweł Piasny - dziesiątki ton odpadów RDF zostało zwiezionych do miejscowości Klucze, gdzie zalegają od lat, stanowiąc - zdaniem mieszkańców - zagrożenie dla ludzi i środowiska. Nieprzyjemny zapach, biegające szczury czy nawet ryzyko zapłonu i zniszczenia okolicznego mienia - to obraz bezradności samorządu powiatowego, który nie mógł wdrożyć właściwych i skutecznych działań, aby zobowiązać przedsiębiorcę, który gromadził odpady, do ich zgodnej z przepisami utylizacji. 15 kilometrów dalej - na terenie byłej fabryki naczyń emaliowanych OFNE w Olkuszu - przedsiębiorca wynajął powierzchnię magazynową i składował tam odpady niebezpieczne w pojemnikach - tzw. mauzerach. Poukładane jeden na drugim, do wysokości konstrukcji dachu, zaczęły stanowić zagrożenie dla mieszkańców okolicznych osiedli. Te dwa przykłady obrazują nam, że proceder składowania niebezpiecznych odpadów wywołuje wieloletnie konsekwencje i może stanowić także na lata zagrożenie dla okolicznych mieszkańców. Proszę więc o udzielenie wyczerpujących odpowiedzi na każde z poniższych pytań w zakresie właściwości poszczególnych resortów: Czy ubiegłoroczna akcja wsparcia finansowego samorządów z zakresie bezpiecznego unieszkodliwiania odpadów - w tym odpadów niebezpiecznych - będzie kontynuowana? Ile środków planuje przeznaczyć Ministerstwo Klimatu i Środowiska wraz z NFOŚ i WFOŚ w 2026 oraz 2027 roku na ten cel? Czy formuła wsparcia samorządów będzie miała charakter otwartego konkursu i będzie transparentna? Kiedy Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz podległe mu jednostki ogłoszą nabór na rok 2026 i na rok 2027? Jakie kryteria muszą spełnić samorządy, aby otrzymać rządowe wsparcie na unieszkodliwianie odpadów (w tym odpadów niebezpiecznych)? Ile postępowań prowadziła w 2024 i 2025 r. do kwietnia 2026 r. polska Policja w zakresie powstania nielegalnych wysypisk śmieci, nielegalnego składowania odpadów oraz nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych? (MSWiA) Ile ton nielegalnych odpadów/odpadów niebezpiecznych - wg szacunków ministerstw - jest zgromadzonych na nielegalnych wysypiskach, miejscach nieprzeznaczonych w Polsce? Ile postępowań w prokuraturze (na każdym jej szczeblu) prowadzono w 2024, 2025 i 2026 r. w zakresie powstania nielegalnych wysypisk śmieci, nielegalnego składowania odpadów oraz nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych? (Ministerstwo Sprawiedliwości) Ile spraw o ściganie i ukaranie sprawców przestępstw przekazała prokuratura do sądów w latach 2024, 2025 i 2026 w zakresie powstania nielegalnych wysypisk śmieci, nielegalnego składowania odpadów oraz nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych? (Ministerstwo Sprawiedliwości) Czy - w związku z interwencją mieszkańców, jaką otrzymałem jako poseł - prokuratura w Olkuszu lub jej jednostka nadrzędna analizowała postawienie zarzutów b. staroście olkuskiemu panu Pawłowi Piasnemu w zakresie m.in. niedopełnienia obowiązku spoczywającego na nim jako na organie w zakresie powstania nielegalnego składowiska odpadów (m.in. RDF) na terenie Klucz-Osady? (Ministerstwo Sprawiedliwości) Czy minister sprawiedliwości zleci ponowną analizę ww. sprawy (jak oczekują tego mieszkańcy)? Ile wyroków skazujących (prawomocnych) zapadło w 2024 i 2025 roku wobec osób, które odpowiadały za przywóz, nielegalne składowanie i przetwarzanie odpadów (w tym odpadów niebezpiecznych)? Proszę o wskazanie wymiaru kary w każdym procesie? (Ministerstwo Sprawiedliwości) Czy zdaniem Ministerstwa Klimatu i Środowiska proceder działania tzw. mafii śmieciowych w Polsce został wyeliminowany lub ograniczonych? Proszę o porównawczą analizę sytuacji z lat 2010-2026 (do dnia podpisania odpowiedzi). Kiedy na przestrzeni ostatnich dwóch lat, tj. maj 2024 - maj 2026 (proszę o dokładne wskazanie dnia kontroli), przedstawiciele WIOŚ w Krakowie kontrolowali stan nielegalnego wysypiska odpadów w Kluczach-Osadzie? Czy z kontroli sporządzono protokół? Czy składowane tam odpady stanowią zagrożenie? Kiedy na przestrzeni ostatnich dwóch lat, tj. maj 2024 - maj 2026 (proszę o dokładne wskazanie dnia kontroli), funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej kontrolowali stan nielegalnego wysypiska odpadów w Kluczach-Osadzie? Czy z kontroli sporządzono protokół? Czy składowane tam odpady stanowią zagrożenie? Kiedy na przestrzeni ostatnich dwóch lat, tj. maj 2024 - maj 2026 (proszę o dokładne wskazanie dnia kontroli), przedstawiciele WIOŚ w Krakowie kontrolowali stan nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych na terenie byłej fabryki OFNE? Czy z kontroli sporządzono protokół? Czy składowane tam odpady w dalszym ciągu stanowią zagrożenie? Kiedy na przestrzeni ostatnich dwóch lat, tj. maj 2024 - maj 2026 (proszę o dokładne wskazanie dnia kontroli), funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej kontrolowali stan nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych na terenie byłej fabryki OFNE? Czy z kontroli sporządzono protokół? Czy składowane tam odpady w dalszym ciągu stanowią zagrożenie? Ile ton odpadów obecnie zgromadzonych jest w hali przy ul. 1000-lecia w Olkuszu?

Odpowiedź na interpelację w sprawie kontynuacji programu wsparcia samorządów w zakresie likwidacji miejsc, gdzie składowane są odpady niebezpieczne, oraz systemowego ograniczenia działania tzw. mafii śmieciowych Odpowiedź na interpelację nr 16827 w sprawie kontynuacji programu wsparcia samorządów w zakresie likwidacji miejsc, gdzie składowane są odpady niebezpieczne, oraz systemowego ograniczenia działania tzw. mafii śmieciowych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 10-06-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 16827 Pana Posła Łukasza Kmity w sprawie kontynuacji programu wsparcia samorządów w zakresie likwidacji miejsc, gdzie składowane są odpady niebezpieczne, oraz systemowego ograniczenia działania tzw. mafii śmieciowych , z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP) i Komendy Głównej Policji (KGP), uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Organy PSP przeprowadzają czynności kontrolno-rozpoznawcze w miejscach, w których gromadzone są odpady oraz sprawują nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych przez podmioty zobowiązane prawnie do zapewnienia ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Podkreślenia natomiast wymaga, że w przypadku „nielegalnych wysypisk odpadów” problem nie wynika z nieprzestrzegania przepisów przeciwpożarowych ani z potrzeby ich egzekwowania, lecz z faktu nielegalnego nagromadzenia odpadów. W odniesieniu do tego rodzaju miejsc, takich jak np. nielegalne wysypisko odpadów w Kluczach-Osadzie czy nielegalne składowisko odpadów niebezpiecznych na terenie byłej fabryki OFNE, działania organów PSP mają zasadniczo charakter uzupełniający i wspierają organy właściwe w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów prawa z zakresu ochrony środowiska oraz gospodarowania odpadami. W odniesieniu do nielegalnego wysypiska odpadów w Kluczach-Osadzie informuję, że Starosta Powiatowy w Olkuszu, jeszcze przed wskazanym w interpelacji okresem, wydał decyzje: z 20 czerwca 2017 r. oraz z 12 lipca 2017 r. o cofnięciu zezwoleń na zbieranie odpadów podmiotom prowadzącym działalność na terenie przemysłowym po byłej papierni w miejscowości Klucze. Natomiast Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu, na wniosek Starosty Powiatowego w Olkuszu, 12 września 2019 r. wydał w przedmiotowej sprawie opinię na podstawie art. 26a ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach [1] , zgodnie z którą „z terenu, na którym zgromadzone są odpady w Gminie Klucze przy ul. Osada 4 (…) niezbędne jest niezwłoczne usunięcie odpadów ze względu na występujące bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru, który w konsekwencji spowodować może zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska”. Obecnie Starosta Powiatowy w Olkuszu prowadzi postępowanie egzekucyjne dotyczące realizacji obowiązku usunięcia ww. odpadów, a ich szacunkowa ilość wynosi 20 553 Mg [2] . Właściwy miejscowo Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu w okresie od maja 2024 r. do maja 2026 r., w ramach sprawowanego nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych, nie przeprowadzał czynności kontrolno-rozpoznawczych w przedmiotowym miejscu nielegalnego nagromadzenia odpadów. Natomiast we wskazanym okresie, w odniesieniu do ww. miejsca, Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu m.in.: dokonał 5 rozpoznań możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych w formie lustracji, oględzin itp., przeprowadził 5 ocen zagrożenia pożarowego. W kontekście nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych na terenie byłej fabryki OFNE informuję, że we wskazanym w wystąpieniu okresie kluczowe działania zmierzające do usunięcia nagromadzonych odpadów i związanego z nimi zagrożenia podejmował organ właściwy – Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz, a także Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska. Natomiast Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu, na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz, na podstawie art. 26a ust. 5 pkt 4 ustawy o odpadach , 22 stycznia 2025 r. wydał opinię w przedmiotowej sprawie, zgodnie z którą „z terenu, na którym zgromadzone są odpady – terenu nieruchomości położonej na działce nr 5047/1 w Olkuszu, przy Al. 1000-lecia 15D (…) niezbędne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, gdyż (…) odpady te noszą cechy odpadów niebezpiecznych i ze względu na swój skład mogą zagrozić życiu i zdrowiu człowieka (…)”. Z kolei Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz wydał decyzję z 27 lutego 2025 r. (zmienioną decyzją z 23 grudnia 2025 r.), zgodnie z którą odpady niebezpieczne zgromadzone w rozpatrywanym miejscu mają zostać usunięte przez uprawnionego wykonawcę do 31 grudnia 2027 r. Z pisma Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz z 14 stycznia 2025 r. [3] wynika, że szacowana ilość odpadów wynosi 700 Mg. Z uwagi na wskazane uwarunkowania właściwy miejscowo Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu w okresie od maja 2024 r. do maja 2026 r. w ramach sprawowanego nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych nie przeprowadzał czynności kontrolno-rozpoznawczych w ww. miejscu nielegalnego nagromadzenia odpadów. Natomiast Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu w analizowanym okresie, w odniesieniu do wskazanego miejsca m.in.: dokonał 39 rozpoznań możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych w formie lustracji, oględzin itp., przeprowadził 39 ocen zagrożenia pożarowego miejsca nagromadzenia odpadów, uczestniczył w 22 kontrolach Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w jednym przypadku, wraz ze Specjalistyczną Grupą Ratownictwa Chemiczno-Ekologicznego, udzielił wsparcia Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w zakresie pobierania próbek. Na podstawie informacji przekazanych przez KGP w poniższej tabeli przedstawiono informacje dotyczące liczby postępowań wszczętych z art. 183 § 1 k.k. [4] i 183 § 5a k.k. (dane statystyczne za lata 2024-2025 oraz styczeń-kwiecień 2026 r.): Akt prawny Artykuł Postępowania wszczęte 2024 r. 2025 r. styczeń-kwiecień 2026 r. Kodeks karny art. 183 § 1 361 336 111 art. 183 § 5a 23 36 6 Należy w tym miejscu zaznaczyć, że forma i zakres gromadzonych przez Policję danych uniemożliwia podanie w odniesieniu do art. 183 § 1 k.k. danych dotyczących wyłącznie miejsc nielegalnego składowania odpadów. W związku z powyższym przedstawione dane obejmują wszystkie zachowania stypizowane we wskazanym przepisie prawa. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm. [2] Megagram – odpowiednik tony. [3] Znak SE.6236.1.2025.BS. [4] Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny , Dz. U. z 2025 r. poz. 383, z późn. zm.