Interpelacja w sprawie niewykonania wyroków Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa par jednopłciowych

Interpelacja w sprawie niewykonania wyroków Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa par jednopłciowych Interpelacja nr 16796 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie niewykonania wyroków Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa par jednopłciowych Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 23-04-2026 Szanowny Panie Premierze, mija kolejny miesiąc od wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, który – w oparciu o wcześniejsze orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – jednoznacznie zobowiązał organ administracji publicznej do dokonania transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa pary jednopłciowej. Wyrok ten nie został wykonany. Jednocześnie od wydania orzeczenia TSUE minęło już kilka miesięcy, a od publikacji opinii rzecznika generalnego – ponad rok. Rząd Rzeczypospolitej Polskiej miał więc pełną świadomość kierunku rozstrzygnięcia i wystarczający czas na przygotowanie odpowiednich rozwiązań legislacyjnych oraz organizacyjnych. Mimo to: urzędy stanu cywilnego w całej Polsce deklarują brak możliwości wykonania wyroku, administracja rządowa nie zapewniła narzędzi systemowych ani prawnych, brak jest jasnej i oficjalnej komunikacji rządu w tej sprawie, pojawiają się informacje o próbach ograniczania skutków wyroku do jednostkowych przypadków. Taka sytuacja oznacza w praktyce jedno: obywatele i obywatelki nie mogą korzystać z praw potwierdzonych prawomocnymi wyrokami sądów. To nie jest problem techniczny. To jest problem fundamentalny dla państwa prawa. Nie można jednocześnie deklarować przywiązania do praworządności i ignorować wyroków sądów – zarówno krajowych, jak i europejskich. Nie można mówić o odbudowie standardów państwa prawa, a jednocześnie dopuszczać sytuację, w której urzędnicy „mają związane ręce”, bo rząd nie podjął decyzji. W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami: Dlaczego do dnia dzisiejszego nie wykonano wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie transkrypcji aktu małżeństwa pary jednopłciowej? Jakie konkretne działania podjął rząd po wydaniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w tej sprawie i dlaczego nie doprowadziły one do wdrożenia rozwiązań systemowych? Na jakim etapie znajdują się prace nad rozporządzeniem umożliwiającym transkrypcję takich aktów oraz kto ponosi odpowiedzialność za brak jego przyjęcia? Czy prawdą jest, że w rządzie prowadzone są działania mające na celu ograniczenie skutków wyroku wyłącznie do jednej sprawy? Jeśli tak – kto jest ich inicjatorem i na jakiej podstawie prawnej są prowadzone? Jakie instrukcje zostały przekazane urzędom stanu cywilnego w związku z obowiązkiem wykonania wyroków sądów? Kiedy obywatele i obywatelki Polski będą mogli realnie skorzystać z prawa wynikającego z wyroków TSUE i NSA? Proszę o podanie konkretnej daty. Czy rząd przeprowadził analizę skutków niewykonania wyroków sądów dla odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa? Jakie konsekwencje zostaną wyciągnięte wobec osób odpowiedzialnych za opóźnienia i brak działań w tej sprawie? Panie Premierze, to jest moment próby wiarygodności państwa. Albo wyroki sądów są w Polsce wykonywane – niezależnie od tego, czy są politycznie wygodne – albo stają się jedynie deklaracją bez realnego znaczenia. Dziś obywatele i obywatelki obserwują nie debatę prawną, ale bezczynność państwa. Oczekuję jasnej odpowiedzi: Czy Polska jest państwem prawa – czy państwem uznaniowości? Z poważaniem Marcin Józefaciuk

Odpowiedź na interpelację w sprawie niewykonania wyroków Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa par jednopłciowych Odpowiedź na interpelację nr 16796 w sprawie niewykonania wyroków Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa par jednopłciowych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Magdalena Roguska Warszawa, 29-05-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 16796 Pana Posła Marcina Józefaciuka – skierowaną do Prezesa Rady Ministrów – przekazaną [1] Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) w celu udzielenia odpowiedzi, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na wstępie warto zauważyć, że w orzeczeniu o sygn. II OSK 216/21 Naczelnego Sądu Administracyjnego, o którym mowa w niniejszej interpelacji, Sąd zobowiązał Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m. st. Warszawy do przeniesienia do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji aktu małżeństwa […] - w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych. Przedmiotowy akt małżeństwa został sporządzony przez ww. Urząd 14 maja 2026 r. Jednocześnie informuję, że 22 maja 2026 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej został ogłoszony tekst rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 22 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie [2] . Jak wskazano w uzasadnieniu do ww. aktu prawnego: Projektowane rozporządzenie dostosowuje wzory dokumentów wydawanych na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 393), dalej jako „PRASC”, do kształtującego się w wyniku orzecznictwa sądów administracyjnych stanu prawnego dotyczącego transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego. Proponowane wprowadzenie zaktualizowanych wzorów odpisów aktu stanu cywilnego znajduje oparcie w szczególności w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2026 r., sygn. II OSK 216/21, w którym stwierdził, że „techniczne niedostosowanie systemu teleinformatycznego rejestracji stanu cywilnego oraz aktów wykonawczych (w tym nazewnictwo rubryk oparte na kryterium płci) nie zwalnia organu administracji z obowiązku wykonania wyroku” oraz wskazał, że należy dokonać transkrypcji nawet pomimo rozbieżności w nazewnictwie rubryk „o ile nie zostanie zmienione to rozporządzenie”. Rozporządzenie określa zaktualizowane wzory odpisu zupełnego i skróconego aktu małżeństwa w postaci papierowej oraz w zwizualizowanej postaci elektronicznej, obejmujące również sytuacje sporządzenia dokumentu w trybie art. 99, 104 lub 109 PRASC dla małżeństwa zawartego za granicą. Jako zmiana wynikowa modyfikowany jest również wzór zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby (załączniki 29 i 30 do obowiązującego rozporządzenia [3] ). Rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Z poważaniem z up. Magdalena Roguska Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Pismem o sygn. DSP.INT.4510.123.2026 Pana Jakuba Stefaniaka, Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – działającego z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów. [2] Dz. U. poz. 667, dalej również jako: rozporządzenie . [3] Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 29 maja 2023 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (Dz. U. poz. 1023).