Interpelacja w sprawie pensum nauczycielek i nauczycieli zatrudnionych w ogrodach jordanowskich

Interpelacja w sprawie pensum nauczycielek i nauczycieli zatrudnionych w ogrodach jordanowskich Interpelacja nr 16792 do ministra edukacji w sprawie pensum nauczycielek i nauczycieli zatrudnionych w ogrodach jordanowskich Zgłaszający: Dorota Łoboda, Monika Rosa, Jolanta Niezgodzka, Alicja Łepkowska-Gołaś Data wpływu: 22-04-2026 Szanowna Pani Ministro, ogrody jordanowskie stanowią szczególny element systemu placówek oświatowo-wychowawczych w Polsce. Wśród takich ośrodków jak pałace młodzieży, młodzieżowe domy kultury, międzyszkolne ośrodki sportowe czy ogniska pracy pozaszkolnej wyróżniają się swoją unikalną formułą łączącą funkcje edukacyjne, wychowawcze i opiekuńcze. Ich tradycja sięga końca XIX wieku i idei tworzenia ogólnodostępnych, bezpiecznych miejsc dla dzieci i młodzieży – blisko miejsca zamieszkania, w otoczeniu sprzyjającym rozwojowi fizycznemu i społecznemu. Do dziś ogrody jordanowskie pełnią tę rolę, oferując dzieciom i młodzieży różnorodne formy aktywności oraz wspierając rozwój ich zainteresowań. W całej Polsce funkcjonuje obecnie dziewięć ogrodów jordanowskich – 5 w Warszawie, 2 w Poznaniu, 1 w Radomiu, 1 w Żyrardowie. Placówki te mają istotne znaczenie społeczne, zapewniając dzieciom i młodzieży łatwo dostępną, bezpieczną przestrzeń aktywności w pobliżu miejsca zamieszkania. Pełnią funkcję lokalnych centrów aktywności – umożliwiają rozwijanie zainteresowań bez konieczności dalekich dojazdów. Nauczycielki i nauczyciele zatrudnieni w ogrodach jordanowskich realizują pensum w wymiarze 30 godzin tygodniowo, podczas gdy w innych placówkach oświatowo-wychowawczych pensum wynosi 18 godzin. Tak znaczna różnica w wymiarze pensum powoduje trudności w pozyskiwaniu i utrzymaniu kadry pedagogicznej w tych placówkach. Osoby posiadające kwalifikacje pedagogiczne mogą bowiem podejmować pracę w innych instytucjach systemu oświaty, gdzie tygodniowy wymiar zajęć jest niższy, przy porównywalnym poziomie wynagrodzenia. W związku z powyższym uprzejmie proszę o informację, czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje zmiany w zakresie wymiaru pensum nauczycielek i nauczycieli zatrudnionych w ogrodach jordanowskich, w kierunku jego ujednolicenia z pensum obowiązującym w pozostałych placówkach systemu oświaty? Z wyrazami szacunku

Odpowiedź na interpelację w sprawie pensum nauczycielek i nauczycieli zatrudnionych w ogrodach jordanowskich Odpowiedź na interpelację nr 16792 w sprawie pensum nauczycielek i nauczycieli zatrudnionych w ogrodach jordanowskich Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 18-05-2026 Szanowne Panie Posłanki, zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela [1] , czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień. W ramach tygodniowego czasu pracy oraz ustalonego wynagrodzenia nauczyciel obowiązany jest realizować: zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, w wymiarze określonym w ust. 3 lub ustalonym na podstawie ust. 4a albo ust. 7; inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów; zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym. Jak wynika z powołanych przepisów, wszystkich nauczycieli przedszkoli, szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz organy administracji rządowej obowiązuje 40-godzinny tydzień pracy. Realizacja przez nauczyciela tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, tzw. pensum, stanowi jedno z zadań, do których jest zobowiązany nauczyciel w ramach 40-godzinnego tygodnia pracy. Tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć większości nauczycieli został określony w art. 42 ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela. Dodatkowo, zgodnie z przepisami art. 42 ust. 7 pkt 3 ww. ustawy, organ prowadzący szkołę został upoważniony do określania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dla określonych grup nauczycieli. Pozostałe zadania nauczyciela poza pensum wynikają z zadań statutowych (w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów), a także dotyczą zajęć i czynności związanych z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym. Wymiar pensum na danym stanowisku uwzględnia zatem czasowy rozkład zadań, do których jest zobowiązany nauczyciel w ramach 40-godzinnego tygodnia pracy. Na przykład nauczyciele: pałaców młodzieży, młodzieżowych domów kultury, ognisk pracy pozaszkolnej, pozaszkolnych placówek specjalistycznych, międzyszkolnych ośrodków sportowych, mają określone pensum w wymiarze 18 godzin tygodniowo, natomiast wychowawcy ogrodów jordanowskich, tak jak i wychowawcy internatów, burs, świetlic dworcowych, stałych szkolnych schronisk młodzieżowych – 30 godzin tygodniowo. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty [2] wszystkie placówki wychowania pozaszkolnego mogą realizować te same zadania. § 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie ramowych statutów placówek publicznych [3] stanowi, że statut placówki wychowania pozaszkolnego określa zakres zadań pracowników pedagogicznych oraz innych pracowników placówki (…). Natomiast przepis art. 42 ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela precyzuje, że w ogrodach jordanowskich zatrudniani są wychowawcy (podobnie jak w przypadku internatów, burs, świetlic dworcowych, stałych szkolnych schronisk młodzieżowych). W przypadku innych placówek wychowania pozaszkolnego są to nauczyciele (zarówno: w przypadku pałaców młodzieży, młodzieżowych domów kultury, ognisk pracy pozaszkolnej, pozaszkolnych placówek specjalistycznych, jak i międzyszkolnych ośrodków sportowych). Rozróżnienie między ogrodami jordanowskimi a pozostałymi placówkami wychowania pozaszkolnego wynika z ich specyfiki i historycznych uwarunkowań. Ogrody jordanowskie powstały i na przestrzeni lat realizowały zadania związane z potrzebami dzieci: jak spacery i zabawa wśród zieleni. Nadal ogrody jordanowskie posiadają tereny rekreacyjno-sportowe, co stanowi ich integralną część i wyróżnia je spośród innych placówek [4] . Tereny te wyposażone są w urządzenia zabawowe oraz sportowe, służące realizacji podstawowych celów statutowych tych placówek. Mogą z nich korzystać zarówno wychowankowie, jak i inni użytkownicy. Z czasem w działalności tych placówek coraz bardziej akcentowane było prowadzenie zajęć zorganizowanych, jak w przypadku innych placówek wychowania pozaszkolnego, co znajduje odzwierciedlenie w aktualnych przepisach rozporządzenia [5] . Zróżnicowanie pensum, w ramach 40-godzinnego tygodniowego czasu pracy, dotyczy nauczycieli także w innych jednostkach organizacyjnych systemu oświaty, np. tzw. nauczyciele przedmiotów w szkołach – 18 godzin, wychowawcy świetlic szkolnych – 26 godzin, bibliotekarze bibliotek szkolnych – 30 godzin. Wychowawcy świetlic szkolnych, bibliotekarze bibliotek szkolnych, nie realizują zadań związanych np. z przygotowywaniem i sprawdzaniem sprawdzianów, kartkówek, natomiast więcej czasu poświęcają na pracę wychowawczą bezpośrednio z dziećmi. W związku z charakterem zadań realizowanych przez nauczycieli zatrudnionych na tych stanowiskach w ramach ich czasu pracy odpowiednio większy wymiar został ustalony na zajęcia bezpośrednio z dziećmi. Łączny czas pracy tych nauczycieli jest natomiast taki sam jak nauczycieli przedmiotów w szkołach i wynosi 40 godzin tygodniowo. Obecnie w Ministerstwie Edukacji Narodowej nie są prowadzone prace zmierzające do zrównania tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć wychowawców ogrodów jordanowskich z nauczycielami pałaców młodzieży, młodzieżowych domów kultury, ognisk pracy pozaszkolnej, pozaszkolnych placówek specjalistycznych i międzyszkolnych ośrodków sportowych. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2026 r. poz. 515 [2] Dz. U. poz. 651 [3] Dz. U. z 2005 r. Nr 52, poz. 466 [4] Przepis art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 13, z późn. zm.) wymienia ogrody jordanowskie jako tereny zielone. [5] Dz. U. poz. 651